Vervoer in Egypte: een eerlijke gids voor onderweg

Vervoer in Egypte: de vorm van het land bepaalt het vervoermiddel

Egypte is, waar het voor reizigers telt, lang en smal. Vrijwel alles waarvoor bezoekers komen, ligt op een smalle strook Nijldal, plus de kust van de Rode Zee en de Sinaï. Van Caïro naar Luxor is het over de weg ongeveer 650 km, van Luxor naar Aswan zo'n 220 km. Caïro naar Sharm el-Sheikh is over land een lange rit en door de lucht een korte sprong. Wie deze getallen in het hoofd heeft, beantwoordt de meeste vragen vanzelf: lange etappes vliegen, korte rijden of over het water afleggen, en ophouden met besparen op een traject dat een hele dag van een tweeweekse reis opslokt.

Het loont om nuchter te benoemen wat een reisdag kost. Een reis van twee weken telt veertien dagen, en elke lange overbrugging kost er één, of een flink deel ervan. De vraag is dus nooit alleen welke optie het goedkoopst is, maar wat de goedkopere optie uit het midden van uw vakantie wegneemt. De spijt over vervoer die wij terughoren, gaat zelden over uitgegeven geld. Die gaat over ochtenden die verdwenen in een rit die op de kaart kort leek.

De geografie maakt heen-en-weer reizen bovendien duur. Caïro is het knooppunt van het binnenlandse vliegverkeer, dus een reisschema dat naar de kust uitwaaiert, terugkeert naar Caïro en opnieuw vertrekt, betaalt die knooppunttol twee keer. Routes die in één richting het dal af lopen en eindigen waar een vlucht naar huis vertrekt, werken doorgaans beter dan routes die dezelfde stad drie keer aandoen.

De routes die de meeste reizen werkelijk volgen

De klassieke vorm bestaat omdat hij het vervoer tot een minimum beperkt. Twee of drie nachten Caïro, een ochtendvlucht naar Luxor, een cruise stroomopwaarts naar Aswan en een vlucht naar huis vanuit het zuiden of via Caïro. In dat schema zit één binnenlandse vlucht aan het begin, een stuk rivier dat u verplaatst terwijl u slaapt, en één vlucht terug. Niets wordt herhaald en er wordt niets gereden dat niet gereden hoeft te worden.

De belangrijkste variant loopt de andere kant op en eindigt aan de kust. Een schip dat noordwaarts vaart en in Luxor afmeert, zet u op ongeveer vier uur rijden van Hurghada, waardoor een reis de woestijn kan oversteken naar de Rode Zee en van daaruit naar huis vliegt: geen tweede binnenlandse vlucht en geen terugkeer via Caïro. U ruilt een rustige afsluiting in Aswan in voor een afsluiting aan het strand, en dat is een voorkeur en geen fout.

Wat niet werkt, is het plan dat Egypte behandelt als een reeks dagtochten vanaf één standplaats. Luxor vanuit Hurghada, Abu Simbel vanuit Aswan en voor de middag weer terug, Alexandrië vanuit Caïro voor zonsopgang: het wordt allemaal verkocht, het kan allemaal, en bij elk daarvan zit u het grootste deel van de dag in een voertuig voor een korte tijd ter plaatse. Is er een overnachting mogelijk, neem dan de overnachting. Die kost meestal weinig en verandert de hele dag.

Binnenlandse vluchten en welke trajecten echt lonen

De binnenlandse vlucht is het werkpaard van het reizen in Egypte. Caïro is het knooppunt, de belangrijkste binnenlandse bestemmingen zijn Luxor, Aswan, Hurghada en Sharm el-Sheikh, plus Marsa Alam en enkele kleinere luchthavens met een dunner aanbod. Abu Simbel wordt overwegend aangevlogen met korte vluchten vanuit Aswan. De frequenties schommelen sterk met seizoen en vraag, routes komen en verdwijnen zonder veel aankondiging. Controleer de actuele dienstregelingen daarom kort voor uw reisdatum zelf en vertrouw niet op informatie die maanden eerder is geschreven, deze pagina inbegrepen.

Vliegen loont op het traject Caïro naar Luxor of Aswan als u de dag in plaats van de nacht wilt benutten, van Caïro naar de Rode Zee en de badplaatsen in de Sinaï, en van Aswan naar Abu Simbel als u de woestijnweg niet twee keer op een dag wilt rijden. Wat niet loont, is de vlucht tussen Luxor en Aswan, waar inchecken en transfers meer tijd kosten dan de rit — en in het algemeen alles wat over de weg onder de ongeveer drie uur blijft.

Twee praktische waarschuwingen. Egyptische binnenlandse vluchten worden vaak verzet, soms met uren, soms een dag van tevoren. Plan voor elke internationale aansluiting een marge in, in plaats van de krapst mogelijke verbinding te boeken. En de luchthaven van Caïro is groot, met terminals ver genoeg uit elkaar dat wisselen van een binnenlandse naar een internationale vlucht echte tijd vraagt. Verifieer bij het boeken welke terminal welke vlucht gebruikt.

Caïro naar Luxor en Caïro naar Aswan kennen meerdere vluchten per dag, en juist daardoor zijn ze planbaar: wordt er één verzet, dan is er meestal een volgende. Elders geldt dat niet. De luchthavens aan de kust leunen zwaar op charters en seizoensgebonden lijnvluchten, en sommige verbindingen met Marsa Alam vliegen één keer per week, wat de lengte van uw vakantie ongemerkt op zeven dagen vastzet, of u dat nu zo wilde of niet. Kijk dus naar de frequentie en niet alleen naar het bestaan van de route.

Nog een kleinigheid waarop reizigers bij de incheckbalie stuklopen: de bagagelimiet op binnenlandse vluchten ligt lager dan op de langeafstandsvlucht. Een koffer die vanuit Nederland zonder opmerking meeging, kan op het sprongetje naar Aswan te zwaar zijn, en wat u in het zuiden koopt, maakt het op de terugweg erger. Weeg hem in het hotel en niet aan de balie.

De nachttrein naar Luxor en Aswan: het eerlijke oordeel

De nachttrein vanuit Caïro rijdt het dal af naar Luxor en verder naar Aswan, met twee- en eenpersoonscoupés, een wastafel, een afsluitbare deur en een maaltijd die naar de coupé wordt gebracht. Hij bespaart een hotelnacht en een reisdag. Dat is het hele argument ervoor, en het is een behoorlijk argument.

Daartegenover staat het comfort. De bedden zijn smal, de rit is luidruchtig, het spoor is niet vlak, en wie licht slaapt, moet rekenen op een onrustige nacht. De coupés zijn op leeftijd, de wasruimtes aan het einde van de wagon eenvoudig. Het eten is eetbaar en niet meer dan dat. Vertrek en aankomst lopen allebei graag vertraging op, en dat telt als u de ochtend in Karnak wilt beginnen.

Het oordeel: een keer is het de moeite waard als u nieuwsgierig bent, met z'n tweeën reist en bereid bent wat slaap te ruilen voor een gewonnen dag. Wie met kleine kinderen reist, een gevoelige rug heeft of toch al slaap tekortkomt, vliegt beter en boekt een hotelnacht. Niemand die voor de vlucht heeft gekozen, heeft er spijt van gehad. Sommigen die voor de trein kozen wel.

Even ter grootte-orde: Luxor ligt ongeveer een uur vliegen van Caïro en zo'n tien uur sporen met de nachttrein, en Aswan ligt nog verder naar het zuiden. De trein vertrekt in de avond en zet u in de ochtend in het dal af, en daar zit de aantrekkingskracht. De slaapcoupés zijn beperkt in aantal en in het hoogseizoen uitverkocht, dit is dus geen beslissing om uit te stellen tot u met uw rugzak op station Ramses staat.

Dagtreinen en de lijn Caïro-Alexandrië

Naast de nachttrein heeft Egypte een werkend net van dagtreinen, en de ene lijn die voor bezoekers echt telt, is Caïro-Alexandrië. De snelle treinen leggen ruwweg 220 km af in ongeveer tweeënhalf uur. Over de weg is diezelfde rit zo'n drie uur per richting en aanzienlijk minder voorspelbaar, want die hangt aan het Caïrose verkeer aan het ene uiteinde en aan de controleposten daartussen.

Dat verschil is het hele argument. Een trein vertrekt wanneer hij vertrekt en komt ongeveer aan wanneer hij dat belooft, en hij haalt de twee grilligste onderdelen uit uw dag weg. Staat Alexandrië überhaupt op uw programma, dan is de trein de beschaafde manier om er te komen, en een overnachting daar wordt er eenvoudig door. De enige reden om toch de auto te nemen, is dat u onderweg ergens wilt stoppen.

Dagtreinen rijden ook de lengte van het dal af, en ze zijn goedkoop. Ze zijn trager dan de nachttrein en trager dan het vliegtuig, en buitenlandse passagiers werden doorgaans naar de toeristische treinen geleid in plaats van naar de lokale. Voor de meeste bezoekers met twee weken is dat een curiositeit en geen plan. Heeft u tijd en wilt u het land door het raam zien, dan is het een serieuze optie; werkt u naar een strak reisschema toe, dan niet.

Wegen tussen de steden, controleposten en onvoorspelbare rijtijden

De doorgaande wegen van Egypte zijn beter dan hun reputatie. De woestijnweg tussen Caïro en Alexandrië is een vlotte, gescheiden snelweg. De weg langs de kust van de Rode Zee is lang, recht en saai. De dalweg tussen Luxor en Aswan is ongecompliceerd. De wegen in de Sinaï zijn behoorlijk geasfalteerd, met lange lege stukken. Niets daarvan is het lastige deel.

Onvoorspelbaar is het stilstaan. Op de meeste doorgaande routes staan veiligheidsposten, en buitenlandse passagiers moeten geregeld hun paspoortgegevens geven. Houd uw paspoort of een kopie bij de hand. De meeste controles duren een paar minuten. Af en toe duurt er een aanzienlijk langer, of is een traject afgesloten en wordt het verkeer omgeleid. De eigen files van Caïro voegen aan beide uiteinden van de rit nog een onbekende toe.

Ga er in beginsel van uit dat elke autorit merkbaar langer kan duren dan de kaart zegt, en dat die spreiding met de afstand groeit. Wij rekenen transfertijden ruim in plaats van ze te beloven. Wie u voor een rit van vijf uur in Egypte een exacte deur-tot-deurtijd noemt, gokt, en de marge daarvoor gaat van uw dag af, niet van de zijne.

Twee gewoonten maken het verschil. Houd uw paspoort binnen handbereik in plaats van onder in een koffer, want bij een controle geeft de chauffeur meestal zijn eigen gegevens en die van u door, en een tas die op de vluchtstrook uitgepakt moet worden, maakt van een stop van twee minuten er een van tien. En plan lange ritten zo dat ze voor het donker eindigen. Op plattelandswegen staan onverlichte obstakels en de laatste kilometers naar woestijnplaatsen zijn helemaal niet verlicht, en daarom timen ervaren chauffeurs een lange rit op aankomst bij daglicht.

Langeafstandsbussen en gedeeld vervoer

Bussen rijden de trajecten tussen de steden en ze zijn goedkoop. Nachtdiensten steken de woestijn over naar Siwa, touringcars bedienen de kustweg in de Sinaï tussen Sharm el-Sheikh en Dahab, en ook de Rode Zee en het dal zijn aangesloten. Reist u lang en langzaam met een krappe beurs, dan is dit een volwaardige manier om u door het land te bewegen, en heel wat individuele reizigers gebruiken niets anders.

De keerzijden zijn voorspelbaar. U vertrekt wanneer de bus vertrekt en niet wanneer u wilt, u stapt op een station op en niet voor de deur van uw hotel, en een nachtbus kost u dezelfde slaap als de nachttrein, zonder de deur die op slot kan. Tel de transfer aan beide uiteinden erbij op en de besparing ten opzichte van een gedeelde auto met chauffeur slinkt sneller dan de ritprijs doet vermoeden.

Ons eerlijke standpunt: bussen passen bij lange reizen en dunne budgetten, en zelden bij een vakantie van twee weken met een vaste vorm. Zitten er vier reisdagen in uw plan en moet elke dag op tijd landen voor iets dat aan de andere kant geboekt staat, dan is de vrijheid van een eigen auto of de betrouwbaarheid van een vlucht het geld waard. Heeft u vijf weken en geen vaste data, neem dan de bus en geniet ervan.

Taxi's en taxi-apps in Caïro

Taxi-apps hebben Caïro ten goede veranderd. Uber en Careem zijn beide breed aanwezig, de prijs staat vast voor het instappen, de route wordt vastgelegd, en het onderhandelen aan het begin van elke rit vervalt. Voor de meeste bezoekers is dit de standaardmanier om door de stad te komen. Het draait op mobiele data, dus regel na aankomst een lokale simkaart of een e-sim.

Straattaxi's bestaan nog steeds, en ze werken. De witte wagens hebben een meter, en sommige chauffeurs gebruiken die. Oudere zwarte wagens hebben er geen. Neemt u er een, spreek de prijs dan af voordat de deur dichtvalt, en houd kleine biljetten bij de hand, want het wisselgeld is een terugkerend twistpunt. De apps blijven eenvoudiger en per saldo goedkoper, maar een straattaxi is een redelijke reserve als telefoon of dataverbinding het laat afweten.

Twee dingen over Caïro zijn het weten waard. Chauffeurs vinden een adres vaak niet op naam en bellen het hotel of werken met de speld op de kaart, dus houd beide bij de hand. En het verkeer is in de spits meedogenloos. Vijf kilometer dwars door de stad kan een uur duren, en daarom plannen wij Gizeh en het centrum op aparte dagen in plaats van ze aan elkaar te knopen.

Buiten Caïro moet u niet op hetzelfde gemak rekenen. De apps zijn in de hoofdstad op hun sterkst; elders is de gewone gang van zaken een chauffeur via uw hotel of uw agent, vooraf afgesproken voor de ochtend of voor de hele dag. In Luxor en Aswan is dat trouwens sowieso de betere regeling, want daar wilt u tussen de bezienswaardigheden dezelfde wagen zien staan en niet elke keer opnieuw in de hitte onderhandelen.

Door Caïro heen: afstanden, spitsuren en dagen slim indelen

In Caïro telt de klok zwaarder dan de kaart. Van Gizeh naar het centrum is het ongeveer 20 km. Vroeg in de ochtend is dat een half uur. Op het verkeerde moment is het bijna twee uur, in dezelfde auto en over dezelfde weg. Het verkeer loopt in de loop van de ochtend vol en opnieuw vanaf het midden van de middag, de nuttige vaardigheid is dus niet het vinden van een sluiproute maar het kiezen van uw moment.

Daarom zijn twee grote bezienswaardigheden op een Caïrose dag realistisch en drie niet. Het piramideplateau en de musea liggen aan weerszijden van een stad die iedereen afstraft die haar op het verkeerde uur wil oversteken. Combineer wat dicht bij elkaar ligt, leg de lange oversteek bij zonsopgang of in de avond, en aanvaard dat de derde bezienswaardigheid op het lijstje bij een andere dag hoort.

Waar u slaapt, bepaalt ongemerkt uw vervoerskosten voor het hele verblijf. Een hotel in Gizeh zet u naast het plateau en het Grand Egyptian Museum, maar laat u voor al het overige rijden, langs een strook die vooral uit hotels bestaat. Zamalek is rustiger, groener en centraal voor musea en restaurants. Downtown is goedkoper en luidruchtiger en ligt dichter bij de middeleeuwse wijk. Geen van drieën is fout, maar elke keuze bepaalt welke ritten u twee keer per dag maakt.

De metro in Caïro

De metro is de snelste weg door het centrum van Caïro, en hij is goedkoop. Meerdere lijnen lopen onder en door de stad en verbinden Downtown, het hoofdstation Ramses en andere centrale wijken, en het net wordt verder uitgebouwd. De treinen rijden met korte tussenpozen, de bewegwijzering is ook in het Engels, en voor bezoekers is het systeem goed bruikbaar, mits het rijdt waar zij heen willen.

De grenzen zijn reëel. Het net bereikt het piramideplateau van Gizeh niet, en de meeste toeristenhotels evenmin, dus de metro is een aanvulling op de taxi en geen vervanging. In de spits zijn de wagons vol, oudere treinen hebben nauwelijks airconditioning, en het gedrang is niet voor iedereen. Vrouwencoupés zijn op het perron gemarkeerd en worden veel gebruikt. Liggen vertrek en bestemming allebei aan het net, neem dan de metro. Anders is hij eerder een curiositeit dan een oplossing.

Er is één bezichtiging waarbij de metro zonder twijfel het juiste antwoord is: Koptisch Caïro. Het station ligt aan de poort van de oude wijk, waardoor dit de eenvoudigste van de grote bezienswaardigheden is om zonder auto te bereiken, en het scheelt u twee keer stapvoets door het verkeer. Beschouw dat als de uitzondering die de regel bevestigt: waar de metro komt, is hij uitstekend, en waar hij niet komt, doet hij niet ter zake.

Feloeken en verkeer op de rivier

De Nijl is een werkende en tegelijk aangename waterweg. Feloeken, de kleine boten met het driehoekige latijnzeil, zijn rond Aswan op hun mooist, waar de rivier breed is, de wind betrouwbaar waait en de eilanden dicht bij elkaar liggen. Een of twee uur bij zonsondergang behoort tot het beste wat u in Egypte kunt doen, en het kost u nauwelijks tijd.

Behandel de feloek als belevenis, niet als vervoermiddel. Er is geen motor, dus de voortgang hangt van de wind af, en een meerdaagse feloektocht stroomafwaarts richting Kom Ombo betekent slapen aan dek zonder sanitair. Sommige reizigers zijn daar dol op. De meesten, eerlijk gezegd, niet, en zij hangen een deel van het traject aan de sleeplijn van een motorboot.

Cruiseschepen tussen Luxor en Aswan zijn iets anders: hutten, vaste routes en tempelstops onderweg. Ze varen langzaam, en u ziet het dal vanaf het water, en daar gaat het nu juist om. Korte overtochten per motorboot naar de westoever van Luxor en naar de eilanden bij Aswan zijn dagelijkse kost, snel en goedkoop, en dat is vervoer en geen bezichtiging.

De openbare veerboten verdienen een eigen alinea, want zij zijn het goedkoopste bruikbare vervoer van het land. In Luxor steekt de lokale veerboot in een paar minuten over naar de westoever, voor de prijs van een kop koffie, en op de terugweg zet hij u vlak bij de Luxortempel af. In Aswan kost de openbare boot naar Elephantine een fractie van een privéboot en zet hij u midden in de Nubische straatjes af in plaats van ervoor. Privémotorboten varen dezelfde oversteken op afroep voor aanzienlijk meer, en op een hete middag met een gezelschap is dat geld redelijk besteed.

De nijlcruise als vervoermiddel, niet alleen als hotel

Het loont om de cruise te bekijken op wat hij technisch gezien doet. Een schip tussen Luxor en Aswan neemt uw bagage, uw bed en uw avondeten mee langs precies de as waarover u toch al zou reizen, en het legt aan bij Esna, Edfu en Kom Ombo, die anders een reeks losse ritten zijn met een auto voor de deur. Drie of vier nachten op het water schrappen een aantal hotelwissels, een aantal transfers en een aantal ochtenden inpakken.

Dat is de reden dat de klassieke route eromheen is gebouwd, en niet enige romantiek over de rivier. Een landreis over hetzelfde traject kan prima en geeft u meer grip op de tijden, maar zet u tussen elke bezienswaardigheid terug in een voertuig en bij elke wissel terug in een hotellobby. U ruilt vrijheid tegen wrijving, en bij een eerste reis weegt de wrijving voor de meesten zwaarder.

De kleinere zeilschepen, de dahabiya's, bevaren dezelfde as met een handvol hutten en een trager schema. Ze zijn aangenamer gezelschap en lastigere logistiek: minder afvaarten, langere boekingstermijnen en minder ruimte om van gedachten te veranderen. Als vervoermiddel doen ze hetzelfde werk. Als vakantie zijn ze iets anders.

Onderweg in Luxor: twee oevers en één rivier

Luxor is door de rivier geordend. De luchthaven, het museum en vrijwel elk hotel liggen op de oostoever, net als Karnak en de Luxortempel. De Vallei der Koningen, de Kolossen van Memnon, de terrassen van Hatsjepsoet en de graven van de edelen liggen op de westoever. Daardoor is de westoever voor de meeste reizigers een ochtend heen en terug in plaats van een standplaats, en is de oversteek het enige stuk vervoer dat u telkens opnieuw gebruikt.

De praktische regeling is een chauffeur voor de ochtend op de oever waar u bezig bent, plus de veerboot of een motorboot om er te komen. De afstanden op de westoever zijn kort, maar het terrein ertussen is open en heet, en van de ene grafgroep naar de andere lopen is niet het plan dat het op de kaart lijkt. Wat u ook heeft geregeld, het hoort aan de overkant te staan wachten in plaats van daar gevonden te worden.

In Luxor wint de timing van al het andere. De goede uren liggen vroeg, voor de touringcars arriveren, en in de avond, wanneer de Luxortempel de moeite waard is. Een programma dat u in de zomer om twaalf uur 's middags op de westoever zet, heeft de twee beste delen van de dag weggenomen en u het slechtste gegeven. Doe in de hoogzomer de hele westoever vroeg en wees laat in de ochtend weer terug over de rivier.

Aswan, en de twee manieren om Abu Simbel te bereiken

Aswan zelf is eenvoudig. De stad is compact, de eilanden liggen op een korte motorbootrit, en in een paar uur doet u Elephantine, de botanische tuin op Kitchener Island en de kliffen van de westoever. Philae ligt op een eigen eiland en is per boot bereikbaar, en de Hoge Dam is een korte rit met een uitzichtpunt waar u een minuut of vijftien zoet mee bent. Verder dan een boot afspreken hoeft de planning hier niet te gaan.

Abu Simbel is de uitzondering, en het is de grootste vervoersbeslissing van het zuiden. Over de weg is het ruwweg drie tot drieënhalf uur per richting door lege woestijn, met vertrektijden die doorgaans rond vier uur 's ochtends liggen. Daarmee staat u op de site voor de hitte en terwijl de gevel van voren belicht is, het enige moment waarop hij eruitziet als op de foto's. Het betekent ook het grootste deel van zeven uur in een voertuig voor ongeveer twee uur bij de tempels.

De vlucht vanuit Aswan duurt ongeveer drie kwartier en de luchthaven ligt op een paar minuten van de tempels. Die vluchten worden normaal gesproken als heen-en-terugpaar verkocht, wat u ruwweg twee uur ter plaatse geeft: genoeg, niet royaal. Het kost een stuk meer dan de weg en het koopt ongeveer vijf uur van uw dag terug, en dat is de juiste ruil als uw dagen kort zijn. Konvooiregels en toegestane vertrektijden op de weg zijn in de loop der jaren herhaaldelijk veranderd, informeer dus ter plaatse naar de actuele stand in plaats van uit te gaan van de regeling van vorig jaar.

De derde mogelijkheid is degene waar bijna niemand aan denkt: blijf slapen. Abu Simbel krijgt zijn hele dagelijkse toeloop in één blok, van de eerste voertuigen uit Aswan tot ze laat in de ochtend weer vertrekken. Een overnachting zet u er neer wanneer de site leeg is, en maakt van de zwaarste dag van de reis een van de mooiste.

De Rode Zee en de Sinaï: luchthavens, transfers en inreisregels

Aan de kust bepaalt de luchthaven waar u landt een groot deel van uw vakantie. De luchthaven van Hurghada ligt ongeveer een half uur van El Gouna en zo'n uur van Safaga in het zuiden, wat van beide een makkelijke eerste of laatste stop maakt. Marsa Alam is een ander verhaal: die luchthaven bedient een lange kuststrook aan weerszijden, de hotels liggen in eigen complexen kilometers uit elkaar langs één woestijnweg, en twee hotels die allebei als Marsa Alam worden aangeprezen, kunnen een paar uur van elkaar liggen. Controleer de transfertijd voordat u boekt, niet erna.

De verbindingen dwars door het land zijn vanaf de kust vooraf het weten waard. Hurghada ligt ongeveer vier uur rijden van Luxor, door de woestijn via Safaga en Qena en dan zuidwaarts door het dal. De weg is goed en de rit is saai. Marsa Alam ligt vier tot vijf uur van Luxor en drie tot vier uur van Hurghada. Die getallen verklaren waarom de combinatie Nijl plus Rode Zee zo goed verkoopt, en ook waarom de dagtocht naar Luxor vanaf de kust een slecht idee is: acht uur in een voertuig om in de hitte door drie grote bezienswaardigheden te lopen.

De Sinaï volgt een eigen logica. Sharm el-Sheikh heeft de luchthaven, en Dahab, anderhalf uur noordelijker over de kustweg door lege woestijn en langs een controlepost of twee, heeft geen eigen lijnvluchten, dus vrijwel iedereen komt via Sharm binnen. Privétransfers zijn de gewone regeling en over dezelfde weg rijden openbare bussen. Van Caïro naar de Sinaï bent u over de weg het grootste deel van een dag onderweg, en u kruist het Suezkanaal.

Voor de Sinaï geldt bovendien een eigen inreisregel. Wie op Sharm el-Sheikh aankomt, krijgt afhankelijk van de nationaliteit soms een gratis toegangsstempel die alleen voor de Sinaï geldt, in plaats van een volledig Egyptisch visum. Die loopt ongeveer twee weken en dekt de oostkust van de Sinaï, Sharm, Dahab, Nuweiba en Taba, plus de landinwaartse weg naar Sint-Catharina. De rest van het land valt erbuiten, Caïro, Luxor en Aswan dus ook, en volgens veel berichten geldt hij evenmin voor het Nationaal Park Ras Mohammed. Deze regels zijn meer dan eens gewijzigd. Raadpleeg voor vertrek de officiële informatie van het ministerie van Buitenlandse Zaken op Nederlandwereldwijd, en voor reizigers uit België die van de FOD Buitenlandse Zaken, en laat uw eigen geval bevestigen door uw luchtvaartmaatschappij of het consulaat.

Naar de Westelijke Woestijn en de oasen

In de oasen houdt vervoer in Egypte op een keuze tussen opties te zijn en wordt het één lange rit. Siwa ligt ruwweg tien uur rijden van Caïro. Er zijn geen lijnvluchten en er is geen spoor. De gebruikelijke route loopt naar het noordwesten via Alexandrië of westwaarts langs de kust naar Marsa Matruh, en slaat daar zuidwaarts af voor een uur of vier door lege woestijn. De weg is over de hele lengte verhard en tweebaans, de rit is dus saai en niet moeilijk.

Openbare bussen rijden 's nachts naar Siwa en ze zijn goedkoop. Een privéauto met chauffeur kost meer en laat u stoppen waar u wilt, en een chauffeur die de weg kent, timet de rit zo dat u Siwa voor het donker bereikt, want het laatste stuk is onverlicht. Hoe dan ook passeert u militaire controleposten, houd uw paspoort dus bereikbaar. Eenmaal ter plaatse is het stadje klein genoeg om zonder voertuig te doen; een 4x4 met chauffeur heeft u alleen nodig voor wat verderop in het zand ligt.

De Witte Woestijn werkt weer anders. De weg vanuit Caïro naar het zuidwesten tot Bawiti, het hoofddorp van de oase Bahariya, is ongeveer 360 kilometer en vier uur in een gewone auto. Daar stapt u over op een 4x4, rijdt u nog een uur of twee door en verlaat u het asfalt, waarna de chauffeur lucht uit de banden laat voor het zand. Buiten de weg is er geen bereik, geen brandstof en niemand om te bellen, en daarom doet u dit met een lokale organisatie in plaats van op eigen houtje.

Daar volgen twee dingen uit. De dagtochtversie, vier uur heen en vier uur terug in het donker voor een snelle ronde, gooit juist het enige weg dat ertoe doet, namelijk de nacht tussen de formaties. En de toegang tot delen van de Westelijke Woestijn is met enige regelmaat beperkt geweest, informeer bij het plannen dus naar de actuele stand in plaats van aan te nemen dat wat vorig seizoen open was, dat nu ook is.

Huurauto's, en waarom de meeste bezoekers ervan af moeten zien

U kunt in Egypte een auto huren. Wij raden het zelden aan. In Caïro wordt assertief gereden, wegmarkeringen gelden als suggestie, en onverlichte obstakels op provinciale wegen zijn 's nachts geen zeldzaamheid. Parkeren in de stad is een probleem op zich. Tel daarbij controleposten waar een buitenlandse bestuurder meer vragen op zich trekt, plus papierwerk en aansprakelijkheid als er iets misgaat: de besparing verdampt.

Een auto met chauffeur kost meer dan zelf rijden en lost dat allemaal op. De chauffeur handelt controles, parkeren, navigatie en discussies af, en u kijkt uit het raam. Voor een gezin of een stel met meerdere etappes is het prijsverschil met taxi's en binnenlandse vluchten kleiner dan de meesten verwachten.

De ene uitzondering is de kust van de Rode Zee en de Sinaï, waar de wegen eenvoudig zijn, de afstanden tussen de plaatsen overzichtelijk en het verkeer dun. Rijdt u zelfverzekerd, blijft u in een regio en wilt u voor dagtochten onafhankelijk zijn, dan is zelf rijden daar te verdedigen. In het Nijldal of in Caïro is het dat niet: neem een auto met chauffeur.

Konvooien en beperkte trajecten

Egypte liet het toeristenverkeer in het zuiden vroeger grotendeels in verplichte politiekonvooien rijden. Dat is grotendeels versoepeld, en de weg van Luxor naar Aswan werkt niet meer zo. Konvooi- of begeleidingsplichten duiken echter nog steeds op op bepaalde woestijn- en Sinaï-trajecten, en ze kunnen op elke route op korte termijn opnieuw worden ingevoerd als de veiligheidsinschatting verandert.

In de praktijk betekent dat vaste vertrekvensters, een voorgeschreven verzamelpunt en geen flexibiliteit in tijd op uw reisdag. Het betekent ook dat een traject dat bij uw vorige reis open was, dat deze keer niet hoeft te zijn. De weg naar Abu Simbel en enkele stukken in de Westelijke Woestijn en de Sinaï zijn de gebruikelijke kandidaten.

Dit is een van de duidelijkste argumenten om met een agent ter plaatse te werken in plaats van te improviseren. De voorschriften worden lokaal gecontroleerd, ze veranderen, en geen website is daarover actueel, de onze inbegrepen. Vraag het op de reisdag, niet drie maanden eerder vanuit huis. Uw chauffeur of agent weet op de ochtend zelf wat geen website vooraf kan weten.

Vervoer betalen: contant geld, kaarten en kleine biljetten

Contant geld bepaalt in Egypte nog steeds de dag, en kleine biljetten tellen zwaarder dan het totaal dat u bij u draagt. De betalingen die twintig keer per dag terugkomen, zijn de taxi, de veerboot, de man die uw tas droeg en de fooi voor een chauffeur die drie uur in de zon heeft staan wachten. Geen daarvan gaat per kaart, en geen daarvan wordt makkelijker als het kleinste biljet in uw portemonnee een groot biljet is.

Kaarten werken beter dan vroeger, maar ongelijkmatig. In Caïro wordt breed gepind: hotels, supermarkten, apotheken en de meeste eenvoudige restaurants halen zonder omhaal uw kaart door, en contactloos betalen is er normaal. Buiten Caïro, in Luxor, Aswan, de oasen en de plaatsen aan de Rode Zee zodra u het hotelterrein afloopt, gaat u van contant geld uit en beschouwt u een werkende terminal als meevaller. Terminals liggen er bovendien uren uit wanneer de verbinding wegvalt, en daar valt niet omheen te plannen.

Wissel na de landing een bescheiden bedrag voor de transfer, een fooi en een fles water, en doe de rest in de stad, waar de koers beter is. Gebruik waar het kan geldautomaten die aan een bankkantoor vastzitten, tijdens openingstijden. En heeft u bij een Egyptische organisatie geboekt, vraag dan vóór vertrek of het restant bij aankomst contant moet worden voldaan, want per kaart betalen brengt daar vaak een toeslag met zich mee en het verandert hoeveel u mee moet nemen.

Hoe wij vervoer plannen, en de regels daarachter

De regels waar wij mee werken zijn eenvoudig en gaan allemaal over speling. Sluit nooit een binnenlandse aankomst direct aan op een langeafstandsvertrek. Reken elke wegtransfer ruim in plaats van een exacte tijd te beloven. Zet niet meer dan één lange reisdag naast een andere. Twee grote bezienswaardigheden op een Caïrose dag, geen drie. Dekken een dagtocht en een overnachting hetzelfde terrein, neem dan de overnachting, tenzij er een echte reden is om dat niet te doen.

Het tweede uitgangspunt is dat u eerst bepaalt waar de dag voor dient en pas daarna hoe u reist. Een ochtendvlucht naar Luxor kost meer dan een nacht in de trein en levert u een tempel bij het eerste licht op. Een nacht in de trein bespaart u een hotelnacht en levert u een trage ochtend op die u misschien niet wilde. Geen van beide is in het algemeen het juiste antwoord; ze zijn juist voor verschillende dagen.

Het laatste gaat over wie wat controleert. Dienstregelingen, konvooiplichten, vergunningsregels en de vraag welke routes open zijn, veranderen allemaal lokaal en op korte termijn. Dat is geen reden om Egypte te mijden, en evenmin een reden om alles dicht te plannen. Het is een reden om iemand ter plaatse te hebben die het op de ochtend van vertrek bevestigt, in plaats van te vertrouwen op een pagina die maanden eerder is geschreven, deze inbegrepen.