Caïro, Egypte: de piramides, het museum en de oude stad

Hoe Caïro in elkaar zit

Groot-Caïro bestaat uit meerdere steden die in de loop van de tijd aan elkaar zijn gegroeid. Er middendoor stroomt de Nijl, met het langgerekte eiland Gezira erin; Zamalek is de wijk op de noordelijke helft daarvan. Op de westoever ligt Gizeh, juridisch een eigen gouvernement en in de praktijk een doorlopende voorstad, waar aan de buitenrand de bebouwing ophoudt en het piramideplateau begint. Op de oostoever ligt het centrum, in de 19e eeuw naar Parijs voorbeeld rond het huidige Tahrirplein aangelegd, met brede boulevards en vervallende belle-époquegevels boven de winkelpuien.

Ten oosten en zuiden van het centrum begint het islamitische Caïro, de middeleeuwse stad, hier en daar nog ommuurd en dichtbebouwd met moskeeën vanaf de 9e eeuw. Verder naar het zuiden ligt het koptische Caïro binnen de muren van een Romeins fort, met de oudste kerken. Zamalek op Gezira is groen, vol ambassades en de plek van veel goede restaurants. Heliopolis in het noordoosten, dicht bij het vliegveld, is een planstad uit de jaren 1900 en lijkt op niets anders in deze stad.

De piramides van Gizeh — en hoe u ze goed bezoekt

Kom bij opening. Het plateau warmt op, en de busgroepen arriveren tegen het eind van de ochtend. De drie grote piramides horen bij Cheops, Chefren en Mykerinos; de sfinx ligt eronder, naast de daltempel van Chefren. De piramide van Chefren oogt hoger omdat hij op hogere grond staat en zijn top van bekledingsstenen nog draagt. Een halve dag volstaat voor het terrein, inclusief het uitzichtpunt aan de zuidrand waar alle drie op één rij staan.

De weg de Cheopspiramide in kost een extra ticket en verdeelt de meningen: een lange, gebukte klim naar de Grote Galerij, dan een kale granieten kamer met een lege sarcofaag, zonder decoratie en zonder een zuchtje wind. Wie last heeft van claustrofobie, slaat het over. De kameel- en paardendrijvers zijn hardnekkig, de dieren vaak in slechte staat, en een afgesproken prijs voorkomt lang niet altijd dat er aan het eind nog een keer geld wordt gevraagd. De avondlijke klank- en lichtshow is op leeftijd; die kunt u zonder probleem schrappen.

Het Grote Egyptische Museum — en hoeveel tijd het vraagt

Het Grote Egyptische Museum ligt een paar kilometer van het plateau en vraagt minstens vier uur, een hele dag als u de bordjes leest. De grote trap is omzoomd met koningsbeelden en voert naar een venster met uitzicht op de piramides. In de Toetanchamon-zalen is de volledige grafuitrusting voor het eerst bij elkaar te zien. Plan het bezoek niet op dezelfde middag als Gizeh. Het oude museum aan het Tahrirplein is nog steeds open, nog steeds krap en nog steeds twee uur waard.

Sakkara en Dahsjoer, de helft die de meesten overslaan

Sakkara ligt zo'n 40 minuten ten zuiden van Gizeh en is bij de meeste piramidedagen het betere deel. De trappiramide van Djoser is het oudste grote stenen bouwwerk ter wereld en ongeveer een eeuw ouder dan Gizeh. De rit loont echter vooral vanwege de graven eromheen: mastaba's van hoogwaardigheidsbekleders met beschilderde reliëfs van jacht, veldwerk, slacht en scheepsbouw, op armlengte en veel beter bewaard dan alles op het plateau van Gizeh.

Dahsjoer ligt nog 20 minuten verder en is meestal vrijwel leeg. Snofroe liet hier beide piramides bouwen: de knikpiramide, waarvan de hoek halverwege verandert omdat de bouw niet uitpakte zoals gepland, en de Rode Piramide, de eerste geslaagde met gladde zijden. De Rode Piramide kunt u in, via een steile gang omlaag naar kamers met kraaggewelven die naar ammoniak ruiken. Memphis ligt aan dezelfde weg, kost een half uur en is zelden meer waard.

Het islamitische Caïro te voet

De middeleeuwse stad is het deel dat de meeste programma's overslaan, en het deel dat zich te voet het best laat ontdekken. De ruggengraat is de al-Muizz-straat, die tussen twee van de oude stadspoorten langs Fatimidische en Mammelukse moskeeën, madrassa's en koopmanshuizen voert; meerdere minaretten kunt u beklimmen. Ten zuiden van de hoofdas staat de Ibn Tulun-moskee, een hofmoskee uit de 9e eeuw, vrijwel onveranderd en vrijwel leeg, en onder de citadel de Sultan Hassan-moskee, een bouwwerk uit de 14e eeuw dat het verkeer buiten dempt. Ga aan het eind van de middag op pad, als de hitte weg is en er op straat het meest gebeurt.

Het koptische Caïro

Het koptische Caïro vraagt ongeveer twee uur en is de wijk die zich het makkelijkst zonder auto laat bereiken, omdat de metro pal bij de ingang stopt. Het ligt in een Romeins fort; de ronde torens naast het station zijn de oorspronkelijke muren. De Hangende Kerk staat boven een poortgebouw, vandaar de naam. Eromheen liggen de Ben Ezra-synagoge, de Sergiuskerk en een koptisch museum dat goed en rustig is. Kom in de ochtend; dit zijn actieve gemeenschappen, en tijdens de diensten zitten de kerken vol.

Khan el-Khalili — en hoe u ermee omgaat

Op deze grond wordt sinds de 14e eeuw handel gedreven. De steegjes bij de al-Azhar-moskee zijn op bezoekers gericht en verkopen albast, papyrus, messing en cartouches; de prijzen beginnen op een veelvoud van de waarde, en afdingen wordt verwacht. Onderhandelt u niet graag, koop daar dan niets en neem de thee aan die zonder verplichting wordt aangeboden. Dieper naar binnen wordt het een markt voor de eigen bevolking: stoffen en ijzerwaren langs de Muski, goud per gewicht in een eigen steeg en handgestikt applicatiewerk in de straat van de tentenmakers ten zuiden van Bab Zuweila. 's Avonds is het op zijn best.

Onderweg in Caïro: het verkeer, niet de afstand

Reken ritten in Caïro in reistijd, niet in kilometers. Van Gizeh naar het centrum is het zo'n 20 km: een half uur vroeg in de ochtend, bijna twee uur als u op het verkeerde moment vertrekt. Het verkeer loopt tegen het eind van de ochtend op en nog eens van de middag tot in de avond; de vrijdagochtend is het enige moment dat betrouwbaar rustig is. Plan twee stops per dag in dezelfde wijk in plaats van vier verspreid over de hele stad, en zet de lange ritten vooraan.

De metro is de uitzondering: goedkoop, ongevoelig voor het wegverkeer, met eigen rijtuigen voor vrouwen, en hij stopt in het centrum, in het koptische Caïro en in Gizeh, zij het niet bij het plateau zelf. Bovengronds werken taxi-apps goed en besparen ze de discussie over de prijs; bij straattaxi's moet u onderhandelen, meestal in uw nadeel. Te voet is het binnen een wijk aangenaam en tussen de wijken onaangenaam, waar de stoepen ophouden en oversteken een kwestie van zenuwen is.

Hoeveel dagen — en waar u het best verblijft

Twee volle dagen is het eerlijke minimum: één voor Gizeh en het Grote Egyptische Museum, één voor het islamitische en het koptische Caïro. Drie dagen maken Sakkara en Dahsjoer mogelijk zonder dat er iets afvalt, en dat is de variant die wij de meesten aanraden. Vier dagen brengen het museum aan het Tahrirplein, een trage middag in Zamalek of een dagtrip naar Alexandrië met de sneltrein. Eén dag betekent Gizeh en verder niets.

Waar u verblijft, verandert de reis sterker dan de hotelcategorie. Gizeh zet u naast het plateau en het museum, vanaf sommige dakterrassen met zicht op de piramides, maar laat u een lange rit naar al het andere, langs een weg waar vrijwel alleen hotels staan. Zamalek is rustiger, groener en centraal voor musea en restaurants. Het centrum is goedkoper, luider en het dichtst bij de middeleeuwse stad. Heliopolis heeft alleen zin als u vroeg vliegt.