Opper-Egypte
De grootste dichtheid aan antieke monumenten ter wereld
Luxor ligt in Opper-Egypte, op de plek waar het antieke Thebe stond: Karnak en de Luxor-tempel op de oostoever, de koningsgraven in het westen.
Luxor valt netjes in twee helften uiteen. De oostoever heeft de levendige stad en de twee grote tempels — Karnak, waaraan tweeduizend jaar is gebouwd, en de Luxor-tempel, die 's avonds in het licht op zijn best is.
De westoever is de necropool: de Vallei der Koningen, de in de rotswand van Deir el-Bahari gebouwde tempel van Hatsjepsoet en de Memnonkolossen in hun veld. Ga vroeg. Om tien uur 's ochtends zijn de graven heet en vol.
De meeste nijlcruises starten hier, waardoor het in de stad aan het eind van de middag het drukst is, als de schepen zich vullen, en midden op de dag het rustigst.
De Egyptenaren bouwden voor de levenden op de oostoever, waar de zon opkomt, en begroeven hun doden in het westen, waar hij ondergaat. Die verdeling bepaalt tot vandaag uw schema. Station, vliegveld, museum en vrijwel alle hotels liggen aan de oostkant; de westoever is daarom een ochtend heen en terug, en geen plek om te verblijven.
Neem de westoever eerst en vertrek voor zonsopgang. In de graven, uitgehakt in de rots, staat geen zuchtje wind, en tegen het eind van de ochtend houden ze de warmte vast van elke groep die erdoorheen is gegaan. Karnak en de Luxor-tempel liggen in de openlucht en verdragen het lage namiddaglicht veel beter dan de middagzon. De volgorde omdraaien is hier de meestgemaakte planningsfout.
Karnak is geen tempel maar een ommuurd complex, waaraan zo'n dertig farao's ruim tweeduizend jaar lang hebben doorgebouwd. Alleen al de Grote Zuilenhal met 134 zuilen, de hoogste ongeveer twintig meter, slokt een half uur op. Daarachter staan obelisken, een heilig meer en een reeks pylonen die naar het oosten toe ouder worden, omdat elke nieuwe vóór de vorige werd gezet.
Twee uur is het realistische minimum, drie is beter. Groepen die aan het schema van een cruiseschip vastzitten, krijgen meestal zo'n negentig minuten, en dat volstaat voor de middenas en vrijwel niets links en rechts daarvan. Ga aan het eind van de middag als u de keuze hebt: het licht valt laag tussen de zuilen, en de meeste bussen zijn terug bij de schepen.
De Luxor-tempel staat midden in de stad en is het enige grote complex dat er 's nachts op vooruitgaat. De verlichting geeft de zuilen een diepte die het vlakke middaglicht ze ontneemt, de hitte valt weg, en van de drukte blijft een fractie over. Hij is klein genoeg om hem in een uur goed te zien — precies goed voor de avond van aankomst.
Let op de latere lagen, niet alleen op de faraonische. Hoog in de muur van de eerste hof zit een moskee, gebouwd toen de tempel tot die hoogte onder slib en puin lag, en die is blijven staan toen de vulling eronder werd afgegraven. Achterin draagt een Romeinse kapel uit de tijd van het fort beschilderd pleisterwerk, direct over Egyptisch reliëf heen.
Het standaardticket geeft toegang tot drie graven uit de selectie die die dag open is; welke dat zijn, wisselt om conserveringsredenen. Drie is genoeg. Ze verschillen minder dan u verwacht, en bij het vierde ziet u dezelfde beeldtaal onder een andere naam. Vraag bij de ingang welke van de open graven het diepst gaan en de meeste kleur vasthouden.
Drie graven worden apart verkocht en zitten niet in dit ticket: Toetanchamon, Seti I en Ramses VI. Seti I is met afstand het mooiste van de vallei, en de prijs is ernaar. Ramses VI is de betere prijs-kwaliteitverhouding, met een astronomisch plafond dat een stijve nek waard is. Toetanchamon is het kleinste; alleen de grafkamer is beschilderd. De schatten liggen in het Grote Egyptische Museum bij Caïro, maar zijn mummie ligt nog in het graf.
De tempel van Hatsjepsoet in Deir el-Bahari is het andere grote stuk op de westoever: drie terrassen tegen een rotswand, sterk gerestaureerd en al vanaf de busparkeerplaats indrukwekkend. Vanbinnen maakt hij minder waar dan de buitenkant belooft. Zoek de reliëfs van de expeditie naar Punt en de geboortescènes, en let op de uitwissingen waar gezicht en naam van de koningin na haar dood zijn weggehakt.
De Memnonkolossen kosten vijf minuten en staan aan de toegangsweg, dus bekijk ze — maar het zijn twee beelden in een veld, geen complex. Ze stonden voor de grootste dodentempel die hier ooit is gebouwd en die door overstromingen en steenroof is verdwenen. Past er nog één tempel in, neem dan Medinet Haboe: nog kleur op de muren, vrijwel geen groepen.
De ballonvaart is een van de weinige uitstapjes in Egypte waarbij het uitzicht van boven zijn prijs waard is. Ophalen in het donker, opstijgen vanaf de westoever bij het eerste licht, en u bent ongeveer vijfenveertig minuten boven terwijl achter u boven de oostoever de zon opkomt. Het mooiste is wat hij van de geografie laat zien: de harde rand waar het geïrrigeerde groen ophoudt en de woestijn begint, met de Thebaanse rotsen boven de graven.
Twee eerlijke kanttekeningen. U drijft mee met de wind, dus geen aanbieder kan u de Vallei der Koningen van boven toezeggen, en de manden zijn groot en worden gedeeld. Vaarten vallen vaak genoeg uit door wind om ze op uw eerste ochtend te plannen en niet op de laatste. Een annulering betekent in de regel geld terug, geen tweede poging.
De brug ligt enkele kilometers ten zuiden van het centrum, waardoor de oversteek over de weg twintig tot dertig minuten per richting duurt en ongemerkt een uur van een westoeverdag afsnoept. De openbare veerpont doet er een paar minuten over, kost zoveel als een kop koffie en zet u af vlak bij de Luxor-tempel. Particuliere motorboten maken dezelfde oversteek op afroep, voor meer geld.
De afstanden op de westoever zijn groter dan de kaart doet vermoeden. De Vallei der Koningen, Deir el-Bahari, Medinet Haboe en de kolossen liggen verspreid over meerdere kilometers woestijnrand, zonder schaduw en zonder bruikbaar openbaar vervoer. U hebt voor de ochtend een auto met chauffeur nodig, hoe u ook de rivier bent overgestoken.
Twee volle dagen is het werkbare minimum: een ochtend op de westoever, een middag op de oostoever en genoeg lucht voor wat u niet had gepland. Drie is het comfortabele getal. Dat brengt de Vallei der Koninginnen of Deir el-Medina, een uur in het Luxor Museum, dat klein, goed geordend en te weinig bezocht is, en een trager tempo in de hitte.
Eén dag kan, als u meedogenloos kiest: drie graven en Hatsjepsoet voor negenen, Karnak om vier uur, verder niets. Wat niet werkt: rond het middaguur vanaf de kust aankomen en op het heetste uur onder de grond gaan. Dat is het Luxor van de meeste mensen die teleurgesteld weer zijn vertrokken.
Een nijlcruise is een efficiënte manier om Edfu en Kom Ombo te zien, die anders omslachtig te bereiken zijn, maar een slechte manier om Luxor te zien. De schepen liggen aan de oostoever, vaak meerdere naast elkaar afgemeerd, en Luxor is de eerste of de laatste halte: een samengeperste ochtend op de westoever, Karnak in de groep met vaste vertrektijd, de avonden aan boord.
Een hotel geeft u de twee dingen die een schip niet kan bieden: het uur voordat de bussen komen, en de avond waarop de Luxor-tempel het bekijken waard is. Daar staat tegenover dat u chauffeur en gids zelf regelt en te maken krijgt met de hardnekkigere verkoop bij de tempelpoorten en de veeraanlegplaats. Het gebruikelijke compromis is een korte cruise met nachten aan land ervoor en erna.
Twee volle dagen dekken beide oevers goed af. Eén dag betekent kiezen tussen de graven en de tempels. Cruisegasten krijgen meestal anderhalve dag, wat krap maar haalbaar is.
Westoever eerst, en vroeg. De Vallei der Koningen is om tien uur heet en vol, en in de graven staat geen zuchtje wind. Karnak is aan het eind van de middag beter, als het licht lager valt en de bussen weg zijn.
Boven de westoever bij zonsopgang: ja. Het is een van de weinige plekken waar het uitzicht van boven echt iets toevoegt en niet slechts een attractie is. U stijgt op bij het eerste licht, en alles hangt van het weer af.
Het standaardticket dekt een wisselende selectie van drie graven. Toetanchamon en Seti I worden apart verkocht, net als Nefertari in de nabijgelegen Vallei der Koninginnen. Welke graven open zijn verandert — vraag het op de dag zelf na.
November tot maart. In de zomer komen de temperaturen in de Vallei der Koningen boven de 45 °C.
Een uur vliegen vanaf Caïro of tien uur met de nachttrein.
Inreisregels, openingstijden, reisadviezen en wisselkoersen veranderen. Controleer ze bij de bron, niet hier.
Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Rondreis Egypte · Laatst gecontroleerd op . Inreisbepalingen, prijzen en openingstijden veranderen — controleer alles wat ertoe doet bij de officiële instanties waarnaar deze pagina verwijst.
4 dagen · Nijlcruise
Drie nachten stroomafwaarts van Aswan naar Luxor, met Philae, Kom Ombo, Edfu, de Vallei der Koningen en tot slot Karnak. Volpension aan boord, en de bezichtigingen gaan in een gedeelde groep van een man of vijftien.
vanaf US$840 / per persoon
5 dagen · Nijlcruise
Vier nachten stroomopwaarts van Luxor naar Aswan: Karnak en de Luxor-tempel op de eerste middag, de Vallei der Koningen, Edfu, Kom Ombo en Philae. Volpension gedurende de hele reis, met bezichtigingen in een gedeelde groep van een man of vijftien.
vanaf US$1.095 / per persoon
5 dagen · Korte reis
Gizeh en het Grand Egyptian Museum, dan een vlucht naar het zuiden voor één nacht Luxor met beide oevers, en een vlucht terug. Vijf dagen, twee steden, beide binnenlandse vluchten in de prijs en elke dag privé begeleid.
vanaf US$1.480 / per persoon
7 dagen · Klassiek Egypte
Een rondreis van 7 dagen die de rivier andersom neemt: eerst Gizeh en het Grote Egyptische Museum, daarna een vlucht naar het zuiden naar Aswan en drie nachten varen tot aan Luxor.
vanaf US$1.890 / per persoon
