Twee helften, een reis
Een nijlcruise en strand combineert u het best in een reis en niet in twee. Daar is een reden voor: tempeldagen zijn lang en heet, vanaf acht uur in de ochtend loopt u over steen, en op de zesde dag hebben de meeste mensen genoeg geschiedenis gezien. Een week aan de kust daarna maakt van een veeleisende cultuurreis een vakantie. Twee weken is de gebruikelijke lengte, en de volgorde van de twee helften is niet willekeurig.
Bedoeld is een reis met twee duidelijk gescheiden delen. Eerst het klassieke deel: Caïro met Gizeh en het Grote Egyptische Museum, daarna een cruise op het traject tussen Luxor en Aswan met Karnak, de Vallei der Koningen, Edfu, Kom Ombo en Philae. Daarna de kust van de Rode Zee, zeven nachten waarin niets op het programma staat. Twee weken is daarvoor de gebruikelijke lengte.
Het tweede deel is geen aanhangsel. Tempeldagen zijn vermoeiend, en met kinderen helemaal. Zes dagen ruïnes is veel. De kust verandert het ritme van de reis volledig: u staat niet meer om zes uur op, u loopt niet meer over heet steen, en de bagage blijft liggen waar hij ligt.
Het water van de Rode Zee blijft het hele jaar warm. De riffen liggen dicht bij de oever, dus om te snorkelen hebt u geen boot en geen brevet nodig. Duikers bereiken wrakken en steile wanden met een korte boottocht. Wie geen van beide wil, doet een week lang helemaal niets, en dat is een volkomen legitieme tweede helft.
Het is bovendien geen bedachte constructie, maar de aardrijkskunde van het land. Hurghada ligt aan de kust ruwweg tegenover Luxor, zo'n 300 kilometer verderop. Daardoor is de overstap van de rivier naar de zee een ochtendrit en geen tweede reis. Precies daarom is dit de vorm waarin Egypte in Europa het vaakst wordt verkocht, en niet omdat een brochureredacteur hem ooit heeft verzonnen.
Eerst de Nijl, dan de zee. Daar pleiten twee dingen voor, en beide zijn praktisch. Het eerste is uw conditie: de cultuurhelft vraagt vroeg opstaan en uithoudingsvermogen, de strandhelft vraagt niets. In deze volgorde begint u uitgerust en eindigt u hersteld. Andersom eindigt u met de zware dagen.
Het tweede is de terugvlucht. Vanuit het grootste deel van Europa zijn er directe chartervluchten vanaf Hurghada. Eindigt de reis aan de kust, dan bespaart u zich de omweg terug naar Caïro op een dag waarop u toch alleen nog naar huis wilt. Begint de reis daar, dan geeft u dat voordeel op.
De omgekeerde volgorde is niet verboden, en wie in hartje zomer vliegt, heeft zelfs een argument om de tempels zo vroeg mogelijk in de vakantie af te werken. U moet alleen weten dat u dan beide voordelen opgeeft: het ritme en de directe vlucht aan het einde.
Er is nog een derde reden, en die hoort u zelden: gewenning aan de hitte. Wie direct vanaf de ligstoel aan een tempelweek begint, vangt de eerste ochtend op de westoever vol in het gezicht. Wie met Caïro begint en langzaam naar het zuiden werkt, bouwt die gewenning in de reis zelf op. Dat scheelt geen graden, wel het gevoel dat de eerste dagen u overvallen.
Voor het traject Luxor–Aswan volstaan vijf dagen met vier nachten aan boord. Karnak, de Vallei der Koningen, Edfu, Kom Ombo en Philae zijn daarmee gedekt. Wie Caïro wil toevoegen, en dat willen bijna alle eerste bezoekers, heeft minstens drie dagen extra nodig. Daarmee komt de eerste helft op ongeveer een week.
Voor de tweede helft is zeven nachten aan de kust de gebruikelijke rekensom. Dat is het punt waarop het strandgedeelte als vakantie voelt en niet als een verlengde tussenstop. Onze eigen veertiendaagse reis verdeelt dertien nachten precies zo: Caïro, vier nachten aan boord, zeven nachten in Hurghada.
Wie maar een week heeft, kan beter voor een van de twee helften kiezen. Beide in zeven dagen proppen betekent dat de cruise krimpt tot twee nachten en dat er van de zee een middag overblijft. Dan liever alleen de nijlcruise, netjes gevaren, en het strand bij de volgende reis.
Tien of elf dagen zijn het lastige tussengebied. Ze werken, mits u ergens eerlijk snijdt: Caïro terugbrengen tot één volle dag, of de kustweek tot vier nachten. Wat niet werkt, is beide helften met een dag inkorten en hopen dat niemand het merkt. De cruise verliest dan Aswan, en de kust verliest de twee dagen waarop u eindelijk niets meer hoeft.
Rekent u ten slotte eerlijk met de aankomst- en vertrekdag. Veertien dagen op een ticket zijn op de grond eerder twaalf, en elf werkelijk bruikbare. Dat is geen reden voor drie weken; het is een reden om niet ook nog Abu Simbel, Alexandrië en een woestijnlus in hetzelfde schema te schuiven.
De eerste helft is de klassieke route, vlot afgewerkt in plaats van rustig, want de ontspanning komt eraan. Dag één is de aankomst in Caïro en een transfer. Dag twee is Gizeh met de piramides en de sfinx, en het Grote Egyptische Museum. Dag drie vliegt naar Luxor, u gaat voor de lunch aan boord en Karnak vult de late middag, wanneer de touringcars naar de schepen zijn teruggekeerd.
Dag vier is de westoever: de Vallei der Koningen en de tempel van Hatsjepsoet, vroeg, voordat het schip verder vaart. Dag vijf is Edfu en Kom Ombo, twee tempels met een lange dag op het water ertussen. Dag zes bereikt Aswan, met Philae op haar eiland en een feloek bij zonsondergang — het deel van Aswan dat mensen zich achteraf herinneren.
Dag zeven is de transferdag door de woestijn naar de kust. Dag acht tot en met dertien zijn de kust, en wat u ermee doet, beslist u ter plaatse en niet in een programma. Dag veertien is de vlucht naar huis, en die vertrekt bij voorkeur vanaf Hurghada.
Dat is één invulling en geen wet. Wie Abu Simbel wil, ruilt er een kustdag voor in of hangt er een nacht aan vast in Aswan. Wie met kinderen reist, schuift de rustige dag naar voren en houdt de westoever tot één ochtend beperkt. De ruggengraat blijft in alle varianten dezelfde: Caïro, de rivier, de woestijnrit, de zee.
Caïro is het deel dat in deze combinatie het hardst wordt samengeperst, want de kustweek staat vast en de cruise ook. Eén volle dag is het absolute minimum: Gizeh in de ochtend, het Grote Egyptische Museum daarna. Twee dagen is aangenamer, en drie maakt van Caïro een echte stad in plaats van een tussenstop.
Het museum verdient meer tijd dan mensen inplannen. Reken op minstens drie uur — het toont de complete grafschat van Toetanchamon, en u wordt beloond als u de tijd neemt. Het plateau van Gizeh en het museum horen bovendien nooit een middag te delen; twee halve bezoeken leveren minder op dan één goed bezoek en een middag vrij.
Heeft u een derde dag, dan is Sakkara de beste besteding. Het is er rustiger dan in Gizeh, er staat het oudste grote stenen bouwwerk ter wereld, en de beschilderde mastabagraven zijn vaak beter dan alles op het plateau. Dahsjoer ligt nog twintig minuten verderop, waar u de Rode Piramide in kunt afdalen.
Eén praktisch punt bepaalt uw Caïro-dagen sterker dan de kaart: het verkeer. Van Gizeh naar het centrum kan drie kwartier duren of het dubbele. Groepeer uw bezoeken per oever van de rivier, en slaap dicht bij het zwaartepunt van uw programma. Dat wint meer uren dan welke handige route ook.
Een nijlcruise is geen vaarvakantie met tempels erbij; het is een tempelprogramma dat 's nachts verplaatst wordt. Dat is precies de kracht ervan. U pakt één keer uit, en het lastigste deel van Opper-Egypte — het reizen tussen de plaatsen — gebeurt terwijl u slaapt. Dat is ook de reden waarom de cruise in deze combinatie zoveel beter werkt dan hotels met een auto ertussen.
De dagen zijn opgebouwd rond de hitte en niet rond de kaart. De westoever begint voor het licht wordt, want de graven hebben geen luchtstroom en houden tegen het midden van de ochtend de warmte vast van elke groep die er doorheen is gelopen. Edfu wordt vroeg gedaan, voor de hitte; Kom Ombo juist in de schemering, pal aan de oever. De middaguren zijn voor het dek.
Op het traject Luxor–Aswan vaart u stroomopwaarts, en dat is de tragere, ontspannener richting — normaal gesproken een nacht langer dan hetzelfde traject stroomafwaarts. Onderweg passeert u de sluis bij Esna, wat niets voorstelt en toch het halve schip aan dek brengt. De cruise eindigt in Aswan, de rustigste stad van de route, en dat is een aanmerkelijk prettiger plek om af te ronden dan Luxor.
Eén ding is geen fout maar wel een verrassing: bij de kleinere aanlegplaatsen liggen vaak meerdere schepen naast elkaar, zodat u door de lounge van een ander schip aan wal gaat. Dat is normaal op de Nijl. Het is beter om het vooraf te weten dan om het als eerste indruk van uw hut te ontdekken, want een hut aan de kadezijde kijkt dan uit op het raam van een vreemde.
De schepen verschillen veel sterker dan de foto's doen vermoeden. De sterren op de Nijl zijn een lokale indeling en niet te vergelijken met Europese hotelsterren. De datum van de laatste renovatie en wat die omvatte, zegt veel meer dan de categorie — twee schepen van dezelfde nominale klasse kunnen twee heel verschillende weken opleveren.
Vraag daarnaast hoeveel passagiers het schip vervoert en hoe groot de excursiegroepen zijn. Achter één gids door Edfu schuifelen met veertig anderen is een andere ochtend dan dezelfde tempel in een kleine groep. Vraag op welk dek uw hut ligt en aan welke kant, en vraag of de airconditioning individueel te regelen is. Dat zijn de vragen die het verschil maken; het zwembad op de foto is meestal het formaat van een grote badkuip.
Bij een reis met twee helften telt nog iets mee: de hutkeuze op hetzelfde schip is een aparte prijsknop, en een bovendek of balkon kost fors meer dan een hut op een lager dek. Wie de tweede week aan de kust al heeft geboekt, kan dat geld beter daar of in een extra nacht in Aswan besteden — vier nachten aan boord zijn kort, en u brengt ze grotendeels buiten uw hut door.
Een klein zeilschip, een dahabiya, is een andere categorie: veel minder passagiers, langzamer, stiller, en het moet ruim van tevoren geboekt worden. Het past uitstekend bij stellen en bij oudere kinderen, en slecht bij wie op een zwembad en gezelschap rekent. In een tweewekenreis met een kustweek erachter is het een luxe keuze, geen noodzakelijke.
Van Luxor naar Hurghada is het ongeveer vier uur rijden door de woestijn over een behoorlijke weg. De meeste reizigers vinden dat goed te doen, en juist daarom verkoopt deze combinatie zo goed. Vliegen kan ook: Luxor–Hurghada duurt minder dan een uur, maar zet aan elk uiteinde een luchthaven in uw dag.
Eindigt uw cruise in Aswan in plaats van in Luxor, dan ligt de kust verder weg. Een rijtijd noemen we hier niet, omdat we daar geen betrouwbaar getal voor hebben. Laat u voor uw concrete route vertellen hoe lang de rit duurt en wanneer die vertrekt, en neem geen getal uit een brochure over.
Plan de transferdag als transferdag. Het is geen bezichtiging met een rit eromheen, het is een rit. Wie op die dag nog een tempelprogramma wil proppen, verliest de rust die de tweede helft juist moet brengen.
De route loopt via Safaga en Qena, en de weg is goed en saai. Onderweg is weinig te zien en nog minder te doen, dus neem water mee, vertrek vroeg en reken op een stop of twee. Vertrekt u na het ontbijt, dan bent u rond lunchtijd aan de kust en heeft u de eerste middag nog helemaal.
Een detail dat pas achteraf opvalt: het dagtarief voor gids en voertuig loopt op deze dag gewoon door, ook al staat er niets op het programma. Vraag daarom of de transfer privé is of gedeeld en of er onderweg iemand meerijdt. Dat maakt voor de prijs van uw hele reis minder uit dan de hotelcategorie, maar het is een van de posten waarop twee offertes stilzwijgend verschillen.
De slimste zet bij deze reis staat op het ticket en niet in het programma. Vliegt u heen naar Caïro en terug vanaf Hurghada, dan haalt u een hele dag heen-en-weer uit de reis. Vraag daar expliciet naar voordat u een retour op Caïro boekt, want wat een gesplitst ticket kost, verschilt per vertrekluchthaven en per reisperiode.
Binnen Egypte vliegt u de lange sprong naar het zuiden. Caïro–Luxor duurt ongeveer een uur en er gaan meerdere vluchten per dag; over de weg is het ruwweg 650 kilometer en het grootste deel van een dag. De nachttrein is het enige alternatief over land dat het overwegen waard is — neem hem voor de bespaarde hotelnacht, niet voor het comfort.
Vanaf de kust zijn de directe chartervluchten naar Europa het argument voor Hurghada. Marsa Alam heeft een eigen luchthaven en wordt overwegend door charters en seizoensvluchten bediend, vaak één keer per week per bestemming. Dat legt uw reis stilzwijgend vast op zeven of veertien nachten, en dat is precies het soort detail dat u vóór het vastleggen van de cruise wilt weten en niet erna.
Buiten het charterseizoen dunt het aanbod op Marsa Alam flink uit, en dan komt u er soms alleen via Caïro. Dat maakt van een directe thuisvlucht het grootste deel van een dag, en het kan Hurghada tot de verstandige vertrekluchthaven maken terwijl u toch zuidelijker verblijft. Reken de rit naar het noorden in dat geval eerlijk mee en niet optimistisch.
Hurghada heeft de vluchten, de restaurants en de kortste transfer vanaf Luxor. En de drukte. Voor de combinatie van nijlcruise en strand is het de voor de hand liggende plek, simpelweg omdat de afstanden het kortst zijn en de terugvlucht direct gaat.
El Gouna ligt daartussenin. Het is een aangelegde badplaats en geen kale hotelstrook, en dat merken gezinnen die er in de avond te voet ergens heen willen. Marsa Alam ligt drie uur zuidelijker: minder hotels, betere riffen en een echte kans om bij Marsa Mubarak met doejongs te zwemmen. Die drie uur horen in uw rekensom, als de transfer toch al vier uur duurde.
Over de staat van de riffen nog dit: het koraal direct voor de grote vakantieresorts heeft plaatselijk geleden. Aan huisriffen die dagelijks door honderden mensen worden gebruikt, ziet u dat. Verder van de kust en verder naar het zuiden wordt het beeld snel beter. Als het snorkelen de eigenlijke reden voor de tweede week is, is dat een argument voor Marsa Alam.
Hurghada zelf is een stad van zo'n veertig kilometer langs de kustweg, en de delen verschillen sterk. Dahar in het noorden heeft de soek en de goedkope visrestaurants, Sakkala daaronder de marina en het meeste lawaai, en daarna wordt de kust een keten van afgesloten resorts, sommige twintig kilometer verwijderd van alles waar u heen zou kunnen lopen. Waar u in die strook slaapt, bepaalt uw week sterker dan het aantal sterren.
El Gouna ligt zo'n vijfentwintig kilometer ten noorden van Hurghada en is een particulier gebouwde stad van lagunes, bruggen en eilandjes, met een eigen jachthaven en een eigen ziekenhuis. Schoon, beloopbaar, naar Egyptische maatstaven duur, en het lijkt nauwelijks op Egypte. Voor wie na een tempelweek vooral rust en een avond buiten de deur wil, is dat een aanbeveling en geen bezwaar.
Ten zuiden van de stad zijn het baaien en geen plaatsen, en dat is voor de tweede helft van deze reis vaak precies goed. Sahl Hasheesh is een wijde baai met een promenade en een huisrif: rustig, verzorgd en eerlijk gezegd saai als resortleven u niet ligt. Makadi is vergelijkbaar en populair bij gezinnen.
Soma Bay ligt verder naar het zuiden, naast de havenstad Safaga, ongeveer een uur van Hurghada. Safaga is een werkhaven met betrouwbare wind en enkele van de beste riffen aan dit stuk kust. Voor wie vanuit Luxor komt, is dat bovendien geen omweg: de weg naar de kust loopt er toch al langs.
Eén eigenschap van deze kust verdient aandacht voordat u een kamer boekt. Een groot deel ervan is zoomrif en geen zand. Hotelstranden eindigen vaak in een ondiepe rifplaat met een steile rand, bereikbaar via een steiger die over het koraal voert. Voor snorkelen is dat uitstekend, met kleine kinderen onhandig. De opgespoten stranden in de nieuwere baaien ten zuiden van de stad zijn de uitzondering.
Vraag dus niet of het hotel een strand heeft, maar wat er voor het strand ligt en hoe u het water in komt. Een steiger tot voorbij de rifrand, een gemarkeerde geul door de rifplaat of een zandige lagune zijn drie heel verschillende weken. Hotelfotografie helpt u daarbij op geen enkele manier verder; het duikcentrum op het terrein antwoordt meestal eerlijk op een e-mail.
Voor de meesten is het antwoord: snorkelen, een boottocht en verder zo min mogelijk. Het zicht in de Rode Zee loopt standaard op tot twintig à dertig meter, beter dan de meeste mensen van thuis kennen, en veel van het rif ligt binnen enkele meters van het wateroppervlak. Daarvoor hebt u geen brevet en vaak zelfs geen boot nodig.
De standaardboottocht vanuit Hurghada is een variant van dezelfde dag: vroeg ophalen, ongeveer een uur varen naar de Giftun-eilanden, twee of drie snorkelstops, lunch aan boord, een paar uur op een strand en aan het eind van de middag terug. De eilanden zijn beschermd gebied en een parkbijdrage per persoon wordt op de boot geïnd, dus houd contant geld bij de hand. Het snorkelen is het goede deel: ondiep, licht en vol vis.
Bij het stranddeel schommelt de kwaliteit, en de boten verschillen sterker dan de prijzen doen vermoeden. Een vol dek is een andere dag dan een rustig dek. Vraag daarom eerst hoeveel gasten de boot meeneemt en dan pas wat hij kost. Dat is bij deze ene excursie de vraag die het meeste oplevert.
Twee praktische dingen maken de week beter. Waterschoenen, want de ondiepten bestaan uit koraal en steen en niet uit zand. En een lycrashirt of een oud T-shirt in plaats van steeds opnieuw zonnebrand op uw rug — beter voor uzelf en beter voor het rif. Houd bovendien uw eigen tempo aan: een rifplaat onder een halve meter water is het kwetsbaarste wat er in zee is, en meestal gaat er iets stuk door een trap die u zelf niet eens hebt gevoeld.
Voor duikers is de kust bij Hurghada ruim voldoende voor een week: torens, wanden en koraaltuinen op één tot twee uur van de marina, warm water het hele jaar en een van de goedkoopste plekken om te leren duiken. Een beginnerscursus loopt normaal over drie tot vier dagen, en dat is in een kustweek van zeven nachten goed te doen — mits u weet dat de cursus dan uw week is.
De wrakken bij Abu Nuhas zijn de bekendste dagtocht. Vier wrakken liggen aan de noordkant van het rif, de meeste op sportduikdiepte tussen ongeveer vijf en dertig meter; de Giannis D en de Carnatic, een in 1869 gezonken stoomschip, zijn de twee die bijblijven. Vanuit Hurghada is het een lange dag, ongeveer twee uur per richting, en het is de eerste tocht die vervalt als de wind aantrekt.
Die wind is de factor die duikplannen omgooit. De overheersende noordenwind waait in het voorjaar het hardst, en één stevige dag legt de boten naar de verder gelegen plekken stil. Plan daarom vier of vijf duikdagen in plaats van zeven, en beschouw een goed huisrif als verzekering in plaats van luxe: het maakt van een afgeblazen ochtend een duik in plaats van wachttijd.
En dan de regel die de laatste dag van uw hele reis bepaalt. Opleidingsorganisaties schrijven een oppervlaktepauze voor u vliegt voor, gewoonlijk minstens twaalf uur na één duik en langer na meerdere duikdagen achter elkaar. Houd aan wat uw eigen organisatie voorschrijft. De laatste dag aan de kust is dus geen duikdag, en een binnenlandse vlucht naar Caïro telt net zo goed als vliegen.
Wie serieus wil duiken, moet bovendien de verzekering nalopen. Gewone reispolissen sluiten duiken vaak uit of dekken het alleen tot een beperkte diepte, en de behandeling van ernstige decompressieziekte is kostbaar. Sluit een specifieke duikdekking af en vraag uw duikschool waar de dichtstbijzijnde decompressiekamer staat. Dat is een argument om behoudend te duiken, niet om uit het water te blijven.
Niet iedereen houdt zeven dagen nietsdoen vol, en dan komt de excursielijst van het hotel tevoorschijn. De standaardexcursie is een quadkonvooi de vlakte achter de stad in, een geënsceneerd bedoeïenenkamp, avondeten en een show. Stoffig, kort, en het legt u vrijwel niets over de woestijn uit. Als verwachting dat het een avondje uit is en geen expeditie, valt het mee.
Het echte werk ligt dieper landinwaarts. In de bergen aan de Rode Zee liggen de Romeinse steengroeven Mons Porphyrites en Mons Claudianus, waar paars porfier en grijs graniet werden gebroken, over land naar de Nijl bij Qena gesleept en naar Rome verscheept. Vervallen werkplaatsen, onvoltooide zuilen, vrijwel niemand aanwezig. Beide vragen een terreinwagen, een hele dag en voorbereiding vooraf.
De sterrenhemel wordt aan deze kust stelselmatig onderschat. Er is weinig kunstlicht zodra u de hotelstrook uit bent en de lucht is droog, dus op een maanloze nacht is de hemel ongeveer het mooiste wat de meeste bezoekers ooit zullen zien. Het kost niets en vraagt geen boeking.
Wat wij afraden, is de dagtocht terug naar Luxor vanaf de kust. Dat betekent vertrek voor zonsopgang, vier uur per richting en drie tempels die u in de hitte doorloopt met een lange rit voor de boeg. U hebt Luxor in de eerste helft van deze reis al goed gezien; het nog eens overdoen in één dag is de slechtste manier om er te zijn.
All inclusive is een hotelcategorie. De term beschrijft de verzorging in de strandweek en zegt niets over wat er op het schip of bij de bezichtigingen is inbegrepen. Wij exploiteren geen hotels en noemen daarom geen diensten die we niet zelf kunnen toezeggen. Laat schriftelijk vastleggen waarop het woord in uw aanbieding slaat: op de hotelweek, op het schip of op beide.
Op onze vijfdaagse nijlcruise zijn volpension aan boord, de entreetickets voor de plaatsen in het programma, een egyptoloog als reisleiding en de transfers aan beide uiteinden inbegrepen. Drankjes, fooien en optionele excursies zoals Abu Simbel komen erbij. Dat is op de Nijl de gebruikelijke verdeling en geen uitzondering.
Bij onze veertiendaagse reis zijn dertien nachten in Caïro, aan boord en in Hurghada inbegrepen, plus de binnenlandse vluchten, de entreetickets volgens programma en een egyptoloog als reisleiding op de bezichtigingsdagen. Niet inbegrepen zijn de internationale vluchten, het visum, fooien en duikcursussen. Twee aanbiedingen die er op papier hetzelfde uitzien, verschillen bijna altijd precies op deze lijst.
Weet daarnaast wat het all inclusive van de hotelweek werkelijk omvat. Als drank krijgt u doorgaans lokale sterkedrank en lokaal bier, tenzij u voor een upgrade betaalt. De goedkopere buffetten beginnen zich vanaf de vierde dag te herhalen. À-la-carterestaurants op het terrein moeten meestal gereserveerd worden en kosten soms extra, en datzelfde geldt vaak voor de watersport en de steiger.
De verborgen prijs van het model is dat het u achter het hek houdt. Een resort twintig kilometer ten zuiden van de stad geeft u geen enkele reden om het te verlaten, en mensen vliegen naar huis nadat ze één complex en één boot hebben gezien. Na een week tempels kan precies dat het juiste zijn. Wilt u iets van het land meekrijgen, verblijf dan dichter bij de marina of bij Dahar en eet de helft van de tijd buiten de deur.
De bezichtigingen zijn een klein deel van het totaal. De grote knoppen zijn waar u slaapt en hoe u zich verplaatst. Op de Nijl is de klasse van het schip de eerste knop, en daarbinnen het dek van uw hut. Aan land is de hotelcategorie in Caïro de post die het sterkst schommelt.
De derde knop is of gids en voertuig privé of gedeeld zijn. Een privéreis kost meer per persoon dan een vast groepsvertrek — een gids over een dozijn mensen verdelen is wat de groepsprijs maakt. Bij een reis van twee weken laat een route rond uw eigen data vaak nachten en transfers vervallen die u anders zou betalen, waardoor het verschil kleiner uitpakt dan het op het eerste gezicht lijkt.
De kustweek is in verhouding de goedkoopste helft. Hotelnachten aan de Rode Zee horen bij de voordeligste van het land, en zodra het bezichtigen stopt, betaalt u geen gids en geen vervoer meer. Dat is een van de redenen waarom een tweewekenreis met een strandweek minder dan twee keer zo duur is als de klassieke week.
Het seizoen verschuift alles. Dezelfde route kost in hartje zomer merkbaar minder dan met kerst en oud en nieuw, wanneer de betere schepen en de goede gidsen maanden vooruit vol zitten en niet groter te maken zijn. Onze eigen reizen van twee weken worden op aanvraag berekend in plaats van tegen een vaste afrekenprijs verkocht, juist omdat deze knoppen per reiziger zo veel verschuiven.
April, oktober en november. De zee is warm genoeg om te zwemmen, en de tempels zijn nog niet slopend. Dat is het venster waarin de combinatie zonder compromis werkt, en het is ook het venster waarin de goede schepen het eerst volgeboekt zijn.
Hartje zomer werkt aan de kust, in Luxor niet. Wie in juli of augustus vliegt, koopt een goede strandweek en een zwaar cultuurgedeelte. Dat kan, als daar een concrete reden voor is, maar u moet het weten en niet hopen dat het wel meevalt.
Voor de wintermaanden geldt niet automatisch hetzelfde: de twee helften willen dan verschillende dingen, en wat u maand voor maand kunt verwachten, staat op onze weerpagina's in plaats van in een vuistregel hier.
Twee onregelmatige factoren horen er nog bij. De ramadan schuift elk jaar ongeveer elf dagen naar voren en raakt vooral de openingstijden en het ritme aan wal; kijk waar hij valt voordat u data vastlegt. En de chamsin, een hete zuidenwind, kan vanaf eind maart een dag of twee zand meebrengen. Hij houdt zelden een schip tegen, maar hij vlakt het licht af en daarmee de foto's.
De temperaturen hieronder gelden voor het water bij Hurghada en zijn benaderingen, maar ze vertellen het verhaal sneller dan elk advies. In januari en februari ligt de zee rond 22 °C: zwembaar, niet warm, en aan de kust kan het 's avonds koel genoeg worden voor een jas. In maart is het ongeveer 23 °C.
April is de kantelmaand met zo'n 25 °C, en dat is echt warm, terwijl Luxor met ongeveer 35 °C nog te doen blijft als u vroeg begint en rond het middaguur stopt. Mei komt op 27 °C met betrouwbaar zicht en laagseizoenprijzen, maar Luxor zit dan rond 39 °C en dat maakt de tempelhelft een ochtendaangelegenheid.
Van juni tot en met september is het water op zijn warmst, van 29 °C oplopend tot rond 31 °C in augustus — de hoogste van het jaar, en bij het duiken niet aan iedereen besteed. In diezelfde maanden staat Luxor rond 41 °C, en dat is geen kwestie van prijs maar van hitte.
Oktober houdt 28 °C vast terwijl Luxor naar een hanteerbare 34 °C zakt, en november geeft 26 °C in zee met ongeveer 28 °C in Luxor. Dat zijn de twee maanden waarin geen van beide helften iets hoeft in te leveren. December zakt terug naar 23 °C in het water, met uitstekende tempeldagen rond 24 °C in Luxor en de hoogste prijzen van het jaar.
Met kinderen is dit vaak de enige versie van Egypte die werkelijk werkt. Zes dagen tempels is voor de meeste gezinnen het plafond, en een week aan zee daarna is het verschil tussen een vakantie en een beproeving. Het schip helpt daarbij meer dan ouders verwachten: u pakt één keer uit, en na een hete ochtend liggen het schaduwrijke dek en de gekoelde hut een minuut uit elkaar.
Noem de leeftijden bij de aanvraag en niet nadat het programma binnen is. Het hoort te veranderen wie er wordt gestuurd. Een gids die tegen uw kinderen praat in plaats van over hen heen, verandert de hele week. Vraag ook of winkelbezoeken aan papyrus- en albastwerkplaatsen uit het programma kunnen; dat zijn verkoopruimtes met een demonstratie ervoor, en ze eten precies de uren op waarvoor u gekomen bent.
Aan de kust is de rifplaat het punt waarop gezinnen worden verrast. Een zoomrif met een steiger eroverheen is geen pierenbadje. Met peuters hebt u een echt zandstrand of een beschutte lagune nodig, en dat moet u vóór het boeken uitzoeken. De zon die van het water en het bleke zand terugkaatst, verbrandt bovendien sneller dan de meeste ouders verwachten; bedek ze liever dan dat u op steeds opnieuw insmeren vertrouwt.
Plan ten slotte rond de transferdag. Vier uur door de woestijn is met kinderen goed te doen als hij vroeg begint en er onderweg gestopt wordt; dezelfde rit na een late lunch is een slecht idee. En houd op de kustweek één ding vrij dat de kinderen zelf mogen kiezen — na zes dagen meelopen achter een gids is dat meer waard dan nog een uitstapje.
Voor iedereen die maar een week heeft. En voor iedereen die de transferdag als een verloren dag ervaart: vier uur in de auto door de woestijn is niet zwaar, maar het zijn wel vier uur, en ze vallen midden in de reis.
Voor serieuze duikers verdient de combinatie op zijn minst een kritische blik. De betere riffen liggen zuidelijker, en Marsa Alam kost drie uur extra transfer. Als het duiken de hoofdreden voor de reis is, moet de kust de route bepalen en niet de aansluiting op de cruise.
En voor iedereen die eigenlijk naar de Sinaï wil. Sharm el-Sheikh en Dahab liggen op het schiereiland, niet aan de vastelandkust rond Hurghada. Dat is een andere reis met andere afstanden, en die moet u niet in dit schema dwingen.
Voor wie terugkeert naar Egypte is er bovendien een betere tweede helft dan het strand. De Witte Woestijn ten westen van de Nijl is een volstrekt ander land: geslepen krijtformaties, zwarte vulkaanheuvels en een nacht in een eenvoudig kamp. Dat vraagt meer organisatie en geeft minder comfort, en het is voor de tweede reis vaak het interessantere antwoord.
U hebt voor deze reis het gewone Egyptische toeristenvisum nodig. De gratis Sinaï-vergunning die sommige reizigers bij aankomst in Sharm el-Sheikh krijgen, bestaat aan deze kust niet en zou hier ook niets opleveren: de Rode Zeekust ten zuiden van Suez is vasteland en geen Sinaï. Voor de meeste nationaliteiten is online aanvragen vooraf de eenvoudigste weg.
Inreisregels en reisadviezen veranderen, en deze pagina wordt niet dagelijks bijgewerkt. Lees vóór het boeken het reisadvies voor Egypte van het ministerie van Buitenlandse Zaken op Nederlandwereldwijd.nl, en wel het gedeelte over uw werkelijke route. Reist u vanuit België, kijk dan bij de FOD Buitenlandse Zaken op diplomatie.belgium.be. Kijk er nog een keer in de week voor vertrek. Wat daar staat, telt boven wat u hier leest.
Neem contant geld mee, meer dan u gewend bent. Fooien horen in Egypte bij de manier waarop dingen werken, en boot- en parkbijdragen worden doorgaans op de dag zelf contant geïnd. Vraag vooraf of de fooien voor gids, chauffeur en bemanning in de reissom zitten; aanbieders gaan daar verschillend mee om, en twee offertes die ver uit elkaar lijken te liggen, verschillen soms vooral hierop.
Kleding is het laatste punt en het eenvoudigste. Badkleding rond het zwembad en op het hotelstrand is volstrekt gewoon. Loopt u naar een winkel, een apotheek of een taxi, dan bent u in het werkende Egypte, waar dat niet zo is. Bij de tempels is bedekte kleding bovendien eerder een kwestie van zon dan van etiquette: schaduw is er nauwelijks.
Wij bouwen de reis en niet de hotelweek. De cruise, de gids, de entreetickets, de binnenlandse vluchten en de transfers zijn onze verantwoordelijkheid; de verzorging in het strandhotel is die van het hotel, en daarom noemen wij geen diensten die wij niet zelf kunnen toezeggen. Dat onderscheid is precies de reden waarom het woord all inclusive op deze pagina zo nadrukkelijk terugkomt.
Wat wij wel voor u kunnen uitzoeken, is het kader: welke kustplaats bij uw gezelschap past, hoe lang de transfer voor uw concrete route werkelijk duurt, hoeveel nachten elke helft verdient en of uw vertrekluchthaven een directe vlucht vanaf Hurghada heeft in uw reisperiode. Dat zijn de punten die achteraf niet meer te repareren zijn.
En als het antwoord is dat deze combinatie niet bij u past, horen wij dat liever vooraf te zeggen dan u twee weken te verkopen waar u halverwege spijt van krijgt. Een goed gevaren nijlcruise zonder strandweek is een betere reis dan beide helften half.
Een reis uit twee delen: eerst het klassieke deel met Caïro en een cruise tussen Luxor en Aswan, daarna een week aan de kust van de Rode Zee. Twee weken is de gebruikelijke lengte. De combinatie wordt veel geboekt omdat zes dagen tempels veel is en de kust daarna het ritme van de reis verandert.
Eerst de Nijl. De cultuurhelft vraagt vroeg opstaan en uithoudingsvermogen, de strandhelft vraagt niets, en in deze volgorde eindigt u hersteld. Daar komt de terugvlucht bij: vanuit het grootste deel van Europa zijn er directe chartervluchten vanaf Hurghada, en dat bespaart aan het einde de omweg via Caïro.
Ongeveer vier uur over land door de woestijn, over een behoorlijke weg. De meeste reizigers vinden dat goed te doen. Vliegen duurt minder dan een uur, maar zet twee luchthavens in uw dag. Eindigt uw cruise in Aswan, dan ligt de kust verder weg — laat de rijtijd voor uw route bevestigen in plaats van een getal aan te nemen.
April, oktober en november. De zee is warm genoeg om te zwemmen, en de tempels zijn nog niet slopend. Hartje zomer werkt aan de kust, in Luxor niet. Voor de wintermaanden loont een blik op de afzonderlijke maandpagina's, omdat de twee helften dan verschillende dingen willen.
Meestal wel. Vanuit het grootste deel van Europa zijn er directe chartervluchten vanaf Hurghada, en dat bespaart op de laatste dag de omweg terug naar Caïro. Of het voor uw vertrekluchthaven en reisperiode geldt, hoort bij de punten die voor het boeken duidelijk moeten zijn.
Het woord beschrijft de verzorging in het hotel, niet de hele reis. Op de Nijl is volpension aan boord gebruikelijk; drankjes, fooien en optionele excursies komen erbij. Laat schriftelijk vastleggen waarop het all inclusive in uw aanbieding slaat — op de hotelweek, op het schip of op beide. Precies daarin verschillen twee aanbiedingen die er op papier hetzelfde uitzien.
Zeven is de gebruikelijke rekensom, en dat is het punt waarop de strandhelft als vakantie voelt in plaats van als een verlengde tussenstop. Vier of vijf nachten werken ook, maar dan merkt u dat de reis nog steeds in beweging is. Minder dan vier nachten is de moeite van de transferdag niet waard; kies dan liever alleen de cruise.
Ja, en voor snorkelaars en duikers is dat vaak de betere keuze: minder hotels, rustiger kust en gezondere riffen. De prijs is de afstand. Marsa Alam ligt ongeveer drie uur ten zuiden van Hurghada, en het eigen vliegveld wordt overwegend door charters bediend, soms één keer per week per bestemming. Controleer de vliegdag voordat u de cruise vastlegt.
Ja, en het is meestal de enige versie van Egypte die met kinderen echt werkt, omdat zes dagen tempels het plafond is. Let wel op twee dingen aan de kust: veel hotelstranden eindigen in een ondiepe rifplaat met een steiger, wat geen pierenbadje is, en de zon die terugkaatst van water en bleek zand verbrandt sneller dan ouders verwachten.
Dat past, mits u het als uw week beschouwt. Een beginnersbrevet loopt normaal over drie tot vier dagen. Houd daarnaast rekening met de wachttijd voor het vliegen: opleidingsorganisaties schrijven gewoonlijk minstens twaalf uur voor na één duik en langer na meerdere duikdagen, en een binnenlandse vlucht naar Caïro telt net zo goed als vliegen. De laatste dag is dus geen duikdag.
Het kan, en wij raden het af. Het betekent vertrek voor zonsopgang, ongeveer vier uur per richting en drie tempels die u in de hitte doorloopt met een lange rit voor de boeg. In deze reis hebt u Luxor in de eerste helft al rustig gezien; de kustweek is bedoeld om te blijven waar u bent.
Inreisregels, openingstijden, reisadviezen en wisselkoersen veranderen. Controleer ze bij de bron, niet hier.
Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Rondreis Egypte · Laatst gecontroleerd op . Inreisbepalingen, prijzen en openingstijden veranderen — controleer alles wat ertoe doet bij de officiële instanties waarnaar deze pagina verwijst.
Reis plannen
Een echt programma met echte prijzen, meestal binnen 24 uur. Er is niets geboekt en er wordt niets in rekening gebracht totdat u akkoord gaat.
8 dagen · Nijl & Rode Zee
Deze reis gaat zonder schip. Gizeh en het Grote Egyptische Museum, een nacht in Luxor voor beide oevers, twee nachten aan de Rode Zee en dan terug naar Caïro voor de Citadel, het koptische Caïro en de koninklijke mummies.
vanaf US$2.040 / per persoon
10 dagen · Nijl & Rode Zee
Egypte in drie delen: twee dagen in Caïro, drie nachten varen van Aswan naar Luxor, daarna drie nachten aan de Rode Zee zonder programma. Eerst de tempels, dan de zee.
vanaf US$2.310 / per persoon
11 dagen · Nijl & Rode Zee
De route van 10 dagen langs de Nijl en de Rode Zee, met aan het eind één extra dag in Caïro voor de Citadel, Koptisch Caïro en de koninklijke mummies. Twee dagen in Caïro, drie nachten op de rivier, drie aan zee.
vanaf US$2.560 / per persoon
