Oriëntatie
Kaart van Egypte
Een kaart van Egypte legt bijna alles waarvoor bezoekers komen op één lijn: de Nijl, die van Caïro naar het zuiden tot Aswan loopt, en de Rode Zee een paar uur ten oosten daarvan.
Hoe ver alles uit elkaar ligt
| Van | Naar | Met het vliegtuig | Over de weg | In de praktijk |
|---|---|---|---|---|
| Caïro | Luxor | 1 uur 05 min. | 9 uur | Vliegen. De weg is lang en saai. |
| Luxor | Aswan | 45 min. | 3 uur 30 min. | De meesten varen dit traject in drie of vier nachten met het schip. |
| Aswan | Abu Simbel | 45 min. | 3 uur | Het konvooi vertrekt rond 4 uur ’s ochtends uit Aswan. |
| Luxor | Hurghada | — | 4 uur | De gebruikelijke transfer voor reizen met Nijl en Rode Zee. |
| Caïro | Bahariya | — | 4 uur | De toegangspoort tot de Witte Woestijn. |
| Caïro | Alexandrië | — | 2 uur 45 min. | Er rijdt ook een comfortabele trein. |
De rivier zelf stroomt van zuid naar noord, waardoor u de geografie van Egypte omgekeerd moet lezen — meer over waar de Nijl loopt en in welke richting hij stroomt.
De plaatsen op de kaart van Egypte
- Caïro — Beneden-Egypte
- Luxor — Opper-Egypte
- Aswan — Opper-Egypte
- Abu Simbel — Nubië
- Hurghada — Rode Zee
Het land is een rivier met woestijn eromheen
Egypte meet ongeveer een miljoen vierkante kilometer. Zo'n 95 procent daarvan is woestijn waar vrijwel niemand woont. De bevolking, ruim honderd miljoen mensen, verdringt zich in het Nijldal en de delta, plus de kanaalsteden en een smalle zoom langs de Rode Zee en de Middellandse Zee. In delen van het dal is de groene gordel maar een paar kilometer breed. U kunt in een suikerrietveld staan en aan beide kanten de rand van de woestijn zien.
Dat is geen historisch weetje, maar bepaalt het reizen tot op de dag van vandaag. Er is een hoofdcorridor van noord naar zuid, en vrijwel alles waar u van gehoord hebt ligt eraan of vlakbij. Daarbuiten worden de afstanden lang, de infrastructuur dun en de ritten vermoeiend. Als iemand zegt dat een plek in Egypte afgelegen is, bedoelt hij meestal: ver van de rivier.
Waarom Opper-Egypte in het zuiden ligt
De benamingen lijken voor de meeste bezoekers omgedraaid. Opper-Egypte is het zuiden, Beneden-Egypte het noorden. Bepalend is de rivier, niet de kaart. De Nijl stroomt van zuid naar noord, stroomopwaarts betekent dus omhoog: Aswan en Luxor liggen in Opper-Egypte, Caïro en de delta in Beneden-Egypte. Zodra u de rivier in plaats van het kompas als referentie neemt, is de geografie van Egypte veel makkelijker te onthouden.
De twee helften verschillen echt van elkaar. Beneden-Egypte is de delta: vlak, intensief bewerkt, in de zomer drukkend, met Caïro aan de punt en Alexandrië aan de kust. Opper-Egypte is het smalle dal: droger, heter, conservatiever in kleding en omgang, en daar staan de meeste faraonische tempels nog overeind. De droogte is daarvan de reden. Ook in de delta stonden bouwwerken, maar vochtige grond en dichte bewoning hebben de meeste ervan verwoest.
De reiscorridor en wat erbuiten ligt
In de praktijk volgt de klassieke rondreis door Egypte een lijn: bovenaan Caïro en Gizeh, dan een sprong naar het zuiden naar Luxor, verder per schip of over de weg naar Aswan, soms nog een uitstap naar Abu Simbel vlak bij de Soedanese grens. Daarbij Hurghada of Sharm el-Sheikh als u stranddagen wilt. Dat is de corridor, en die is goed ontsloten, met gidsen, hotels en vervoer in overvloed.
Daarbuiten wordt Egypte snel stil. Midden-Egypte tussen Caïro en Luxor ziet maar een fractie van de bezoekers: Amarna en Beni Hasan liggen bij Minya, verder naar het zuiden, nog voor Luxor, volgen Abydos en Dendera. Die twee zijn ongecompliceerde dagtochten vanuit Luxor. De plaatsen bij Minya vragen meer planning en afhankelijk van de route een politie-escorte. De oases van de Westelijke Woestijn, de Middellandse Zeekust ten westen van Alexandrië en het uiterste zuiden liggen allemaal buiten de gebruikelijke infrastructuur. De moeite waard, maar niets voor de eerste week.
De Westelijke Woestijn en de oases
Ten westen van de Nijl strekt de Sahara zich uit tot aan de Libische grens. Daarin liggen enkele laagtes waar grondwater aan de oppervlakte komt: Bahariya, Farafra, Dachla en Charga in een ruwe boog ten zuidwesten van Caïro, plus Siwa ver weg bij de Libische grens. Het zijn echte plaatsen met palmbossen, warme bronnen en eigen dialecten, geen woestijnkampen.
Naar Siwa wordt het vaakst gevraagd. De oase is mooi en werkelijk anders, met een orakeltempel, zoutmeren en een door Berbers gevormde cultuur. Ze ligt echter ook zo'n acht tot tien uur rijden van Caïro en is slecht verbonden met het Nijldal, u rijdt er dus bewust heen of helemaal niet. Bahariya is het gebruikelijke vertrekpunt voor de Witte Woestijn, een krijtlandschap dat u het best met een overnachting beleeft. Toegang en routekeuze in de Westelijke Woestijn hangen af van de veiligheidssituatie, controleer dat dus voordat u data vastlegt.
Rode Zee en Sinaï zijn werelden apart
De kust van de Rode Zee loopt van Suez naar het zuiden langs de Oostelijke Woestijn: Hurghada met El Gouna er net boven, dan Safaga, Marsa Alam en rustigere stukken verder naar beneden. Het zijn duik- en badplaatsen, de afgelopen decennia ontstaan en grotendeels losgekoppeld van de cultuur van het dal. Hurghada is de pragmatische keuze, want het heeft het vliegveld en de weg naar Luxor, zo'n 300 kilometer en ongeveer vier uur dwars door de woestijn.
De Sinaï ligt ten oosten van het Suezkanaal, een driehoek tussen twee golven, en hoort geografisch bij Azië. In het zuiden van het schiereiland liggen Sharm el-Sheikh en Dahab, in het binnenland het Katharinaklooster onder de berg Sinaï. Dahab is kleiner en goedkoper dan Sharm en past bij mensen die willen duiken zonder in een resort te wonen. De noordelijke Sinaï is een compleet ander verhaal en geen reisgebied. Behandel het schiereiland als twee gebieden die alleen een naam delen, en lees voor het boeken het actuele reisadvies voor de hele Sinaï.
Afstanden tellen in uren, niet in kilometers
Een getal op de kaart zegt hier minder dan in Europa. Op de snelwegachtige weg tussen Caïro en Alexandrië rijdt u op Europees tempo. De dalweg tussen Luxor en Aswan niet: die loopt door dorpen, draagt landbouwverkeer en wordt onderbroken door controleposten. Van Aswan naar Abu Simbel is het zo'n 280 kilometer lege woestijnweg, ongeveer drieënhalf uur, en onderweg is er niets.
De controleposten zijn de grootste onzekere factor. Op langeafstandsroutes moet u rekenen op identiteitscontroles en af en toe wachttijd terwijl het voertuig voor u wordt afgehandeld. Vaste konvooiverplichtingen zijn in grote delen van het land versoepeld ten opzichte van vroeger, maar op bepaalde woestijn- en Sinaïroutes gelden nog escortes en vaste vertrektijden, wat betekent: uw vertrektijd is niet altijd uw eigen beslissing. Plan speling in voor elke etappe waar een vlucht aan het eind staat.
Welke trajecten u beter kunt vliegen
Caïro naar Luxor of Aswan is het duidelijke geval. De rit slokt bijna een volle dag op, negen uur of meer, en laat u vrijwel niets zien. De vlucht duurt ongeveer een uur en gaat meerdere keren per dag. De nachttrein is het eerlijke alternatief: zo'n tien uur naar Luxor en langer naar Aswan, eerder degelijk dan luxueus, maar u bespaart een hotelnacht. Neem hem als u van treinen houdt. Neem hem niet voor het landschap, want u slaapt het grootste deel.
Aswan naar Abu Simbel is een echte afweging. Vliegen gaat snel, maar de dienstregeling clustert rond de drukste uren bij de tempel, u landt dus midden in de menigte. De rit duurt drieënhalf uur per richting, maar u kunt er wel vroeg of laat zijn. Binnen het dal is Luxor naar Aswan over de weg ongecompliceerd, en er is geen reden om te vliegen, al is de rivier de mooiere manier om dit traject af te leggen als u de dagen hebt.
Hoe hieruit een echte route ontstaat
De geografie plant voor u, als u haar laat. Caïro vraagt minstens twee volle dagen, meer als u het Egyptisch Museum en het Groot Egyptisch Museum rustig wilt zien in plaats van in vogelvlucht. Dan vliegt u naar het zuiden. Luxor draagt twee tot drie dagen tempels en graven op beide oevers. Luxor naar Aswan per schip duurt afhankelijk van de richting drie of vier nachten, en dit riviertraject is het deel van Egypte dat traagheid het meest beloont.
Een week volstaat voor Caïro en het traject Luxor tot Aswan, veel meer niet. Tien dagen bieden rustig plaats aan Abu Simbel of een paar dagen aan de Rode Zee. Twee weken maken de Westelijke Woestijn of Midden-Egypte mogelijk zonder haast. Wie Sinaï, oases en het complete Nijltraject in tien dagen wil proppen, brengt de vakantie onderweg door. Kies één richting weg van de rivier, niet drie.
Wanneer de kaart telt: hitte en seizoen
De breedtegraad is in Egypte een praktische planningsfactor, geen bijzaak. Aswan en Abu Simbel liggen aanzienlijk zuidelijker en zijn merkbaar heter dan Caïro. In de hoogzomer gaat het diepe zuiden 's middags over de 40 °C, waardoor het buitenprogramma krimpt tot de vroege ochtend en de avond. Het dal is droog, in de schaduw dus draaglijk, maar bezichtigen midden op de dag in juli in Aswan is geen pretje en hoort niet in een planning.
Delta en Middellandse Zeekust gedragen zich anders. Alexandrië is vochtig, krijgt echte winterregen en kan van december tot februari grijs en winderig zijn, wat mensen verrast die overal woestijnweer verwachten. Sinaï en Rode Zee blijven de hele winter warm en geschikt om te zwemmen, daarom dragen zij het seizoen van december tot maart. Voor de Nijlcorridor is oktober tot april de aangename periode, en precies dan zijn ook prijzen en drukte het hoogst.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt de rit van Caïro naar Luxor?+
Ongeveer negen tot elf uur over de woestijnweg, langer met pauzes. Bijna niemand doet dit. De vlucht duurt ongeveer een uur en gaat meerdere keren per dag. Deze etappe rijden kost een reisdag en laat heel weinig zien: de woestijnweg is eentonig, en het interessante Nijltraject tussen beide steden ziet u beter vanaf een schip dan door een autoruit.
Is Egypte groter dan u denkt?+
Meestal wel. Het meet ongeveer een miljoen vierkante kilometer, zo'n vier keer het Verenigd Koninkrijk, maar het bewoonde deel is veel kleiner dan dat getal doet vermoeden. De correctie die de meesten missen betreft niet de oppervlakte, maar de vorm. Egypte is langgerekt. Van Caïro naar Abu Simbel is het ongeveer even ver als van Londen naar Madrid, en dat ligt allemaal in één land.
Kunt u van Hurghada naar Luxor rijden?+
Ja, en velen doen het. Het is zo'n 300 kilometer door de Oostelijke Woestijn, ongeveer vier uur, met controleposten iets meer. De weg is behoorlijk, de rit saai maar ongecompliceerd. Zo plakken de meesten een paar tempeldagen aan een strandvakantie aan de Rode Zee. Als dagtocht heen en terug brengt u het grootste deel van de dag in de auto door.
Rijdt u in Egypte nog in politiekonvooi?+
Minder dan oudere reisgidsen doen geloven. Het vaste konvooisysteem dat vroeger de bewegingen in het zuiden regelde, is grotendeels versoepeld, al gelden op sommige woestijnroutes en in delen van de Sinaï nog escortes en vaste vertrektijden. Gebleven zijn de controleposten. Reken overal in het land op langeafstandswegen op stops, identiteitscontroles en af en toe wachten.
Waar ligt de Sinaï, en hoort die bij Egypte?+
De Sinaï is het driehoekige schiereiland ten oosten van het Suezkanaal, tussen de Golf van Suez en de Golf van Akaba. Het hoort volledig bij Egypte. Geografisch ligt het in Azië in plaats van Afrika, waardoor Egypte soms wordt beschreven als een land op twee continenten. Sharm el-Sheikh ligt aan de zuidpunt, Dahab hoger aan de oostkust.
Welke trajecten in Egypte kunt u beter vliegen dan rijden?+
Caïro naar Luxor of Aswan en Caïro naar Abu Simbel via Aswan zijn duidelijke vliegtrajecten. Aswan naar Abu Simbel is een afweging tussen een korte vlucht en drieënhalf uur rijden. Alles binnen het traject Luxor tot Aswan en ook Hurghada naar Luxor is over de weg comfortabel. Caïro naar Alexandrië kan allebei, de trein is een verstandige optie.
Officiële bronnen
Inreisregels, openingstijden, reisadviezen en wisselkoersen veranderen. Controleer ze bij de bron, niet hier.
- Egyptisch ministerie van Toerisme en Oudheden ↗Het ministerie houdt bij welke graven en tempels op dit moment open zijn.
- UNESCO-Werelderfgoed: Egypte ↗De officiële lijst, met per site de reden van opname.