Egypte of Jordanië: waar moet u werkelijk naartoe?

Wat ziet u eigenlijk in de twee landen?

De hoofdattracties van Egypte zijn ouder en vreemder dan bijna alles op aarde. De piramides van Gizeh, de tempels van Karnak en Abu Simbel, de beschilderde graven in de Vallei der Koningen. De schaal is werkelijk moeilijk te bevatten. Wat de meesten bijblijft, is de kleur op 3.000 jaar oude grafplafonds, niet de piramides.

Het argument van Jordanië is Petra, en Petra is groots. Alleen is het wel één plek. U kunt de woestijn van Wadi Rum, de Dode Zee, de Romeinse ruïnes van Jerash en een paar kruisvaarderskastelen toevoegen, en dan hebt u een degelijke week. Maar Jordanië heeft één grootse bezienswaardigheid en Egypte ongeveer een dozijn. Madaba en de berg Nebo zijn korte stops, geen bestemmingen. Wie u vertelt dat u daar een hele dag voor nodig hebt, rekt een reisroute op.

Het verschil zit niet alleen in het aantal, maar ook in de soort. De Egyptische sites vormen één doorlopende beschaving, uitgelegd langs een rivier: Gizeh is zo'n 4.500 jaar oud, de Grote Zuilenhal van Karnak telt 134 zuilen in één ruimte, en op de westoever van Luxor werden graven uitgehakt en beschilderd toen de piramides al duizend jaar klaar waren. U beweegt door een opeenvolging. Jordanië geeft u één meesterwerk met een reeks goede, losstaande dingen eromheen.

Dat heeft gevolgen voor hoe elke reis aanvoelt. In Jordanië werkt u toe naar Petra, ziet u het, en loopt de reis daarna af. In Egypte is er geen enkele climax, en juist daarom komen mensen thuis met verhalen over de Vallei der Koningen of over een tempel waarvan ze nooit hadden gehoord, en niet over de piramides waarvoor ze gingen. Wilt u een reis met één onvergetelijke dag, dan levert Jordanië die betrouwbaarder. Wilt u veertien dagen waarin het plafond steeds hoger komt te liggen, dan is dat Egypte.

Wat is goedkoper, Egypte of Jordanië?

Egypte is ter plaatse duidelijk goedkoper. Hotels, eten, chauffeurs, gidsen en binnenlandse vluchten kosten allemaal minder, en het verschil is groot, niet marginaal. De Egyptische entreeprijzen zijn de laatste jaren sterk gestegen en geen kleinigheid meer, en ze veranderen vaak genoeg om ze bij het plannen na te kijken. Eten en accommodatie vangen dat moeiteloos op.

Jordanië kost in het dagelijks leven simpelweg meer, en het Petra-ticket behoort tot de duurste losse entreekaarten die er zijn. De Jordan Pass, vóór de reis online gekocht, bundelt de Petra-entree met de visumkosten en loont voor bijna iedereen die langer dan een dag blijft. Aan de grens is hij niet te krijgen, en de visumvrijstelling is gekoppeld aan een minimale verblijfsduur — controleer dus de actuele voorwaarden voordat u betaalt.

Wat kost elke reis werkelijk, inclusief wat offertes weglaten?

Voor geen van beide landen bestaat een eerlijk enkel bedrag, omdat de prijs door uw eigen keuzes wordt bepaald en niet door de bestemming. Voor een week tot tien dagen ter plaatse in Egypte komen de meeste offertes grofweg uit tussen 1.200 en 4.000 euro per persoon, zonder internationale vluchten, en die marge komt voort uit seizoen, groepsgrootte, hotelklasse en de vraag of er een nijlschip in zit. Jordanië ligt daar per dag boven bij vergelijkbare hotels en maaltijden, en daarmee is het hele kostenargument in één zin samengevat.

De groepsgrootte beweegt het bedrag per persoon sterker dan bijna alles wat u verder kunt kiezen, en in beide landen op dezelfde manier. Een privéauto met chauffeur en gids kost voor twee personen ongeveer evenveel als voor vier, dus vier mensen die delen betalen ieder merkbaar minder. Alleenreizenden betalen aan beide kanten een structurele opslag, omdat hotel- en huttarieven van twee personen uitgaan; op sommige nijlschepen komt de eenpersoonstoeslag neer op de hele tweede kooi. Jordanië verzacht dat iets, omdat een huurauto en korte ritten het model met chauffeur en gids daar volledig vervangen.

Dan de post die mensen verrast. Fooien zijn in Egypte een echte begrotingsregel en geen kleingeld: reken op ongeveer 15 tot 20 euro per persoon per begeleide dag voor gids en chauffeur, plus 5 tot 10 euro per cruisenacht voor de bemanningspot. Over een Egyptische etappe van tien dagen komt dat neer op zo'n 180 tot 220 euro per persoon, en dat maakt het kostenverschil met Jordanië kleiner dan de meeste vergelijkingen toegeven. Neem vanaf de eerste dag kleine biljetten mee, anders wordt wisselen een dagelijkse klus.

De twee landen bundelen hun kosten bovendien anders. Jordanië stopt het grootste deel van zijn entreekosten in één kaartje, en de Jordan Pass regelt dat al voordat u vliegt. Egypte verdeelt het over tientallen sites en zet daar aan de poort nog los geticketde onderdelen bovenop, waaronder de binnenkamer van de Grote Piramide en de graven van Seti I en Nefertari. Welk land u ook kiest: vraag elke organisator schriftelijk om wat er in het bedrag zit en wat u ter plaatse zelf betaalt. Offertes die op elkaar lijken, bevatten zelden hetzelfde.

Wat is makkelijker en minder vermoeiend?

Jordanië, duidelijk — en het scheelt flink. De afstanden zijn kort, de wegen goed, zelf rijden is realistisch, en vanuit Amman dekt u het land in een week af zonder binnenlandse vluchten. Hardnekkig verkopen bestaat in Petra, maar het is mild. De meeste bezoekers ervaren Jordanië als rustig.

Egypte vraagt meer. Het verkeer in Caïro is druk, van Aswan naar Caïro gaat het per vlucht of nachttrein, en het voortdurende aanspreken door ronselaars, chauffeurs en zelfbenoemde gidsen bij de grote sites put uit. Het is de meest gehoorde klacht van eerste bezoekers, en terecht. Een lokale organisator die transfers, tickets en rondleidingen overneemt, haalt daar het meeste van weg.

Onderweg: binnenlandse vluchten in Egypte, een huurauto in Jordanië

Jordanië is klein genoeg om als één lus te behandelen. Van Amman naar Petra is het ongeveer drie uur over de weg en van Petra naar Wadi Rum zo'n anderhalf uur, dus het hele land werkt vanaf één luchthaven zonder ook maar één binnenlandse vlucht. Queen Alia ligt op zo'n drie kwartier van het centrum van Amman. Daarom is zelf rijden hier een reële optie, terwijl het in Egypte vrijwel nooit wordt voorgesteld.

Egypte werkt zo niet. De weg van Caïro naar Luxor kost het grootste deel van een dag en laat u weinig zien, tegenover ongeveer een uur in de lucht. Het alternatief is de nachttrein: goedkoper, en het scheelt een hotelnacht, maar hij is eenvoudig en vaak te laat, dus behandel hem als een budgetkeuze in plaats van als romantiek. In de praktijk vliegt vrijwel iedereen minstens één binnenlandse etappe.

Het gevolg voor de planning weegt zwaarder dan de reistijd zelf. Een Egyptische reisroute is een ketting van vaste boekingen — een binnenlandse vlucht, een schip met een vaardatum, tijdvakken bij drukke sites — en een vertraging ergens in die ketting kan nergens heen. Een Jordaanse route gooit u bij het ontbijt om. Die vrijheid is meer waard dan ze klinkt zodra het weer omslaat of iemand moe wakker wordt.

Het bepaalt ook hoeveel van uw vakantie in vervoer opgaat. Elke verplaatsing in Egypte kost het grootste deel van een dag zodra u aan beide kanten de luchthaventijd meetelt, en daarom bevat een Egyptische reis van tien dagen geen tien dagen bezichtiging. De Jordaanse ritten passen binnen een ochtend, dus een Jordaanse week levert werkelijk bijna zeven dagen land op.

Hoeveel lopen vraagt elk land van u?

Petra is met afstand de zwaarste losse site van de twee, en de meeste bezoekers onderschatten hem. De Siq alleen al is ongeveer 1,2 kilometer voordat de Schatkamer in beeld komt, en daarachter liggen de graven, de gevelstraat en een klim van zo'n 800 onregelmatige treden naar het Klooster. Op delen van de route wordt vervoer per paard of ezel aangeboden; de omgang met die dieren verschilt sterk en wij zouden u er niet naartoe sturen. Een volle dag Petra betekent enkele kilometers over oneffen grond, nog voordat u aan klimmen denkt.

Egypte verdeelt zijn eisen anders. Geen enkele site vraagt zoveel lopen, maar de graven zijn aflopend, getrapt en op plekken glad gesleten met fijn stof erover, en de hitte doet daar het werk dat in Petra het terrein doet. Schaduw is het echte probleem: bij Gizeh is die er niet, bij Karnak nauwelijks, en bij Abu Simbel helemaal niet. Drie sites op één ochtend in april is zwaarder dan de afstanden doen vermoeden.

Grof gezegd vraagt Jordanië meer van uw benen op één bepaalde dag en Egypte meer van uw uithoudingsvermogen over tien. Dichte schoenen met grip dekken allebei, en een hoed met rand telt in Egypte zwaarder dan welk ander kledingstuk ook. Een redelijke conditie volstaat voor beide landen; geen van beide is een trektocht.

Drukte, eten en hoeveel tijd elk land vraagt

Beide landen hebben bij hun bekendste sites een drukteprobleem, en beide zijn met de juiste timing te beheersen. De Siq van Petra is bij opening rustig en aan het eind van de ochtend overvol. De Vallei der Koningen is midden op een hete dag onaangenaam en vroeg in de ochtend veel beter. Karnak kan drukte beter aan dan allebei, omdat het reusachtig is.

Jordaans eten is beter dan Egyptisch. Mezze, gegrild vlees, mansaf, goed brood en doorgaans goede ingrediënten. De Egyptische keuken heeft echte hoogtepunten, waaronder koshari en langgestoofde schotels, maar de gemiddelde maaltijd in een toeristenrestaurant is saaier dan in Jordanië. Is goed eten belangrijk voor uw vakantie, dan pleit dat voor Jordanië.

Jordanië werkt goed in zeven tot acht dagen en is tot vijf terug te brengen. Egypte vraagt tien tot twaalf om Caïro, Luxor en Aswan zonder haast af te dekken; acht dagen is krap maar haalbaar als u binnen het land vliegt. Een kort verblijf van vier dagen in Caïro is de moeite waard en zal u naar de rest doen verlangen.

Het weer loopt niet gelijk, en Jordanië bepaalt de kalender

Oktober tot en met april is voor beide landen het seizoen, maar om verschillende redenen, en de twee lijken minder op elkaar dan de gedeelde maanden suggereren. De belangrijkste plekken van Egypte liggen laag, aan de Nijl en aan de Rode Zee. Die van Jordanië liggen hoog: Amman strekt zich uit over heuvels op zo'n 800 tot 1.000 meter, Petra ligt op ongeveer 1.000 meter, en Wadi Rum is woestijn op hoogte. Dezelfde kalender, andere kleding.

Egypte laat zich aan cijfers ophangen, en dat helpt. Typische maxima overdag in Luxor liggen rond 23 °C in januari, 29 °C in maart, 35 °C in april en 39 °C in mei, gevolgd door een zomerplateau van ongeveer 41 °C van juni tot en met augustus, en daarna 34 °C in oktober en 28 °C in november. Caïro ligt in elke maand enkele graden onder Luxor. Tussen maart en mei zit tien graden verschil, en dat is precies het verschil tussen een volle ochtend op de westoever en een strooptocht bij zonsopgang gevolgd door een terugtocht naar binnen.

De Jordaanse winter is het onderdeel dat mensen verkeerd inschatten. Regen komt daar in reeksen van dagen in plaats van in losse buien, de nachten in Petra zakken naar het vriespunt of daaronder, in sommige januarimaanden bereikt sneeuw de site, en zware regen kan stortvloeden door de Siq sturen, waarop Petra sluit zolang het risico duurt. Egypte heeft in vergelijking nauwelijks weer — in Caïro valt gemiddeld zo'n 20 millimeter neerslag per jaar — dus een winterreis die in Luxor gewoon aangenaam zou zijn, kan in Wadi Musa een halve dag kosten.

Daarom bepaalt Jordanië de kalender en niet Egypte. Egypte heeft in elk deel van het jaar een bruikbare maand: is de Nijlvallei te heet, dan is de Rode Zee juist op zijn best en verschuift de reis van tempels naar water. Jordanië heeft die uitweg niet, omdat Petra en Wadi Rum de reis zijn en allebei buiten liggen. Maart, april, oktober en november passen even goed bij beide landen. Vallen uw data midden in de winter, leg het zwaartepunt dan bij Egypte.

Hoe ziet een week eruit in elk van beide landen?

Een Jordaanse week is een afgeronde reis en geen voorproefje. Een halve dag Jerash, de Romeinse provinciestad ten noorden van Amman en na Petra de belangrijkste oude site van het land, dan zuidwaarts naar Wadi Musa voor twee nachten en twee volle dagen Petra, een nacht in een kamp in Wadi Rum, en een laatste nacht aan de Dode Zee of terug in Amman. Madaba en de berg Nebo zijn stops onderweg naar het zuiden in plaats van bestemmingen. Er blijft niets belangrijks liggen.

Een Egyptische week is een selectie, en dat kunt u maar beter vooraf weten. Drie nachten Caïro dekken Gizeh en de Sfinx in de vroege ochtend, het Grote Egyptische Museum, dat eerder drie uur dan één uur verdient, Sakkara, en islamitisch Caïro met Khan el-Khalili in een middag. Daarna blijven er drie of vier nachten over voor Luxor en de Nijl zodra u naar het zuiden bent gevlogen, genoeg voor Karnak, de Luxortempel en de westoever, maar niet voor een ontspannen vaart naar Aswan.

Tien tot twaalf dagen is het punt waarop Egypte niet langer samengeperst aanvoelt: Caïro, een fatsoenlijk stuk Nijl met Edfu en Kom Ombo aan de oever, Philae op zijn eiland bij Aswan, en Abu Simbel, dat een zeer vroege rit of een korte vlucht vraagt en beide waard is. Wie minder dagen heeft, schrapt niet een halve dag maar een hele bestemming.

De scheefheid tussen de twee is het bruikbare deel van deze vergelijking. Ligt uw verlof vast op een week, dan geeft Jordanië u een afgeronde vakantie en Egypte een goede kennismaking met een land waarvoor u terug zult moeten komen. Hebt u veertien dagen, dan draait de rekensom om, want Jordanië begint zich rond dag acht te herhalen en Egypte niet.

Hebt u in een van beide landen een gids nodig?

Jordanië laat zich op eigen houtje doen. Huurauto, hotels boeken, vóór vertrek een Jordan Pass kopen, en het land legt zichzelf grotendeels uit. Petra wordt beter met een gids maar vraagt er niet om, omdat het effect visueel en onmiddellijk is: u loopt door een kloof en er verschijnt een gevel. Jerash profiteert er meer van dan Petra, en een halve dag daar met iemand die weet waar de stenen voor dienden, is goed besteed geld.

Egypte is een ander verhaal. De sites zitten vol betekenis waar u anders straal aan voorbijloopt, de bordjes vullen dat gat niet, en het verschil tussen een goede ochtend in de Vallei der Koningen en een hete schuifelpartij is meestal de persoon naast u. Een gids vervult in Egypte bovendien een tweede, minder charmante functie: hij vangt het aanspreken, de kaartjesrijen en de transfers op voordat ze u bereiken.

Privé of in groepsverband is de volgende keuze, en voor één of twee personen is een groepsvertrek in beide landen werkelijk goedkoper. Wat het u kost, is timing. Een touringcar is zelden vóór de drukte bij Karnak of in de Siq van Petra, en dat is in beide landen ongeveer het hele verschil tussen de site op zijn mooist en de site op zijn gewoonst.

Twee vragen scheiden offertes die identiek lijken. Welke entreekaarten, binnenlandse vluchten, visumkosten en fooien er in het bedrag zitten, en of het programma winkelstops bevat bij papyrus-, parfum- of albastwerkplaatsen. Die stops leveren commissie op in plaats van reistijd, en u mag vragen ze te schrappen.

Visa, passen en het papierwerk aan beide kanten

Op papier staan de twee landen volledig los van elkaar, en geen van beide is ingewikkeld. Egypte werkt in de regel met een online aangevraagd e-visum of een visum bij aankomst, afhankelijk van uw nationaliteit, en het zit zelden in de reissom. Jordanië geeft een visum bij aankomst af. Geen van beide landen verwacht dat u maanden vooruit iets regelt.

Bij de Jordan Pass gaat het meestal op twee punten mis. Het eerste is de manier waarop u het land binnenkomt: reist u over land in plaats van dat u naar Amman vliegt, leg de regeling dan naast uw eigen route voordat u ervan uitgaat dat ze geldt. Het tweede is de keuze tussen een pas met één, twee of drie dagen Petra erin. Het prijsverschil tussen die varianten is klein en het verschil in ervaring groot, dus neem hier niet automatisch de goedkoopste.

Geld gedraagt zich aan weerszijden anders. Het Egyptische pond heeft de laatste jaren stevig bewogen, dus organisatoren rekenen in dollars of euro's en houden dat bedrag vast, en hotels en schepen stellen hun interne tarieven op dezelfde manier vast. Een prijs die ver vooruit in Egyptische ponden wordt afgegeven, is een schatting en geen vaste afspraak. Betalen met kaart kost vaak een toeslag, en het restbedrag bij aankomst contant voldoen is in Egypte gebruikelijk in plaats van een waarschuwingssignaal.

Twee kalenderpunten zijn het nakijken waard voordat u uw data vastlegt. De ramadan schuift elk jaar ongeveer elf dagen naar voren en trekt dus door het goede seizoen heen; de sites blijven open en reizen lopen gewoon door, al veranderen de openingstijden van restaurants. Kerst en Nieuwjaar vormen in beide landen de drukste en duurste twee weken, en Petra is dan koud én vol. Lees daarnaast voor het land van uw keuze het actuele reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken op Nederlandwereldwijd, en als Belgische reiziger dat van de FOD Buitenlandse Zaken, voordat u geld vastlegt en nogmaals vlak voor vertrek.

Strand, duiken en wat er overblijft als het bezichtigen ophoudt

Dit is de meest eenzijdige categorie op deze pagina. Duiken in de Egyptische Rode Zee is van wereldklasse en goedkoop, en het water volgt zijn eigen kalender: bij Hurghada ligt het rond 22 °C in januari en februari, 25 °C in april, 30 °C of meer van juli tot en met september, en nog altijd 28 °C in oktober. Daarmee wordt een Egyptische reis twee vakanties in plaats van één, en dat is de reden dat Egypte in elk deel van het jaar een bruikbare maand heeft.

Jordanië heeft Akaba, een korte strook Rode Zeekust in plaats van een kustlijn, en de Dode Zee. Het drijven is werkelijk vreemd en één keer de moeite waard, maar het is een middag aan een hotelstrand en geen bestemming. Eén nacht daar is ruim voldoende, en overslaan kost u weinig.

Moet de vakantie horizontaal eindigen, dan wint Egypte zonder discussie. Is duiken of snorkelen het eigenlijke doel en geen toegift, bouw daar dan een reis door alleen Egypte omheen in plaats van er een paar nachten aan vast te plakken.

De omgekeerde redenering verdient ook een plaats. Het Jordaanse equivalent van rust is Wadi Rum, en een nacht in een woestijnkamp komt na Petra het dichtst in de buurt van een handtekening van het land. De verwarming in die kampen verschilt enorm, dus vraag wat de uwe werkelijk heeft voordat u een winternacht boekt. Heldere lucht en droge lucht laten de temperatuur snel zakken zodra het licht weg is, en juist de winternachten zijn er het helderst.

Welk land past bij gezinnen, en welk bij oudere reizigers?

Jordanië is voor beide groepen het makkelijkere land, en om dezelfde redenen. De afstanden zijn kort, dus niemand brengt een halve ochtend in een voertuig door. Er zijn geen binnenlandse vluchten te halen. Zelf rijden betekent dat u het tempo bepaalt en stopt zodra iemand er genoeg van heeft. Er zijn minder sites, wat als verlies klinkt tot u reist met mensen die geen vierde tempel in drie dagen willen.

Hitte is de beperking die de meeste gezinsreizen beslist, en in de warme helft van het jaar beslist die tegen Egypte. Een graf zonder luchtstroom bij 40 °C laat zich niet onderhandelen, en van juni tot en met september zitten Luxor en Aswan daar geregeld boven. Kou in Petra lost u op met een jas; hitte in de Vallei der Koningen lost u helemaal niet op. Liggen uw data vast op een schoolzomer, dan is dat een sterk argument voor Jordanië.

Egypte heeft voor gezinnen één echt financieel voordeel. Vier personen vullen een privéauto met gids, en omdat die kosten tussen twee en vier personen nauwelijks veranderen, daalt het bedrag per persoon fors. Een gezin van vier betaalt in Egypte vaak per persoon minder dan een stel, en dat geldt lang niet voor elke bestemming.

Bij beperkte mobiliteit is geen van beide landen eenvoudig en zijn ze allebei mogelijk met voorbereiding. Petra is enkele kilometers oneffen grond voordat er van klimmen sprake is, en het Klooster ligt voor veel mensen buiten bereik. De Egyptische graven zijn aflopend, getrapt en stoffig, maar de sites worden één voor één bezocht met een voertuig ertussen, waardoor zich een dag met veel zitmomenten laat bouwen. Op dat ene punt is Egypte het meegaandere land, wat de gebruikelijke rangorde omkeert.

Waar is elk land werkelijk slecht in?

De zwakke plekken van Egypte zijn bekend en grotendeels op te lossen. Het aanspreken rond de grote monumenten is hardnekkig en is de meest gehoorde klacht van eerste bezoekers. De gemiddelde maaltijd in een toeristenrestaurant is saai. Klank- en lichtshows zijn gedateerd en eenvoudig over te slaan. Alexandrië als dagtrip vanuit Caïro betekent ruwweg tweeënhalf tot drie uur rijden per richting voor een mager rendement, en een aan een korte reis geplakte badplaats aan de Rode Zee verdient zijn dagen alleen als u duikt.

De zwakte van Jordanië is structureel in plaats van oplosbaar: het land heeft één grootse bezienswaardigheid met een bijrolbezetting, en reisroutes vullen dat gat op. Een volle dag Madaba en de berg Nebo is opvulling. De Dode Zee is in de meeste Jordaanse weken het zwakste onderdeel. Een dagkaart voor Petra is valse zuinigheid, omdat de site vroeg en laat op zijn mooist is en één dag u juist het hete, volle midden geeft.

Eén tekortkoming delen beide landen, en die is van de bezoeker en niet van het land. Halverwege de ochtend bij de beroemde sites aankomen levert u in beide landen en in elke maand de slechtste versie ervan op. De Siq van Petra, de Vallei der Koningen en Abu Simbel zijn vanaf openingstijd druk, en alles daarna is erger. In vrijwel elk ander opzicht verschillen de twee landen; hierin niet.

Egypte of Jordanië: waarvoor moet u kiezen?

Is het uw eerste reis naar de regio, reist u met kinderen of oudere ouders, wilt u zelf rijden of hebt u een week in plaats van veertien dagen, ga dan naar Jordanië. Het is de reis met minder wrijving en meer comfort, en Petra zal u niet teleurstellen.

Wilt u de reis die uw beeld bijstelt van hoe oud de menselijke beschaving is, ga dan naar Egypte en neem de wrijving als prijs op de koop toe. Egypte is het opmerkelijkere land, met afstand. Jordanië is de beter georganiseerde vakantie. Kunt u vrij kiezen, dan is de volgorde: Egypte eerst, Jordanië daarna — omdat uitstellen bij Egypte het meeste spijt geeft.

Voor diezelfde volgorde bestaat ook een conditieargument. Egypte is de zwaardere twee weken, met de vroege starts, de hitte en het binnenlandse reizen, terwijl Jordanië zich op elk moment in een rustiger tempo laat doen. Het zwaardere land doen zolang u er zin in hebt, is geen dramatische overweging, maar hij wijst dezelfde kant op. De uitzondering is de reiziger die nog nooit in de regio is geweest en een zachte kennismaking wil; voor hem is Jordanië eerst de verstandige volgorde.

Geen van beide keuzes sluit de andere uit, en dat is het deel dat u het beste kunt onthouden. Caïro en Amman liggen ongeveer anderhalf vlieguur uit elkaar, dus welk land u ook eerst doet, het tweede ligt op een korte vlucht wanneer u teruggaat.

Is het de moeite waard om beide in één reis te doen?

Het werkt, maar alleen met tijd. Caïro en Amman liggen ongeveer anderhalf vlieguur uit elkaar, dus logistiek is een gecombineerde reis ongecompliceerd. Wat zo'n reis kapotmaakt, is het samenpersen: twee weken over beide landen verdeeld laat ongeveer acht dagen Egypte en zes Jordanië over, het realistische minimum, en geen enkele lucht voor vertragingen.

Alles onder de twaalf dagen in totaal is beter besteed aan één land. Egypte en Jordanië hebben geen gemeenschappelijke landgrens, omdat de Golf van Akaba ertussen ligt; over land betekent dus óf door Israël, óf met de veerboot van Nuweiba naar Akaba. Status, dienstregelingen en openingstijden van beide veranderen — lees de actuele reisadviezen van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en, voor Belgische reizigers, van de FOD Buitenlandse Zaken voordat u een land- of zeeoversteek plant. De vlucht tussen Caïro en Amman bespaart u die vraag.

Eén routekeuze bespaart u zowel geld als een dag: vlieg het ene land in en het andere uit. Caïro in en Amman uit, of precies andersom, is meestal goedkoper dan twee retourtickets en haalt een verplaatsingsvlucht uit het midden van de reis. Elk land als eigen retour boeken laat u terugreizen naar een stad waarmee u al klaar was, en die verloren ochtend valt precies op het punt in veertien dagen waarop u er het minste geduld voor hebt.

Combineert u ze, zet Egypte dan voorop. Dat is de zwaardere helft — het verkeer, de binnenlandse vlucht, het verkopen rond de monumenten — en Jordanië is daarbij vergeleken rustig, met korte ritten en milde druk in Petra. Eindigen met het makkelijkere land geeft veertien dagen een betere vorm dan eindigen met het zwaardere, en de dag die u aan de overstap kwijt bent, doet in het midden minder pijn dan aan het eind.