Op het water
Een cruise in Egypte kan vier behoorlijk verschillende reizen betekenen: een gewoon schip op de Nijl tussen Luxor en Aswan, een kleine dahabiya onder zeil, een schip op het Nassermeer richting Abu Simbel of een duiksafari op de Rode Zee. Ze verschillen in prijs en passen bij verschillende mensen. Bij drie draait het om tempels; bij de Rode Zee om duiken.
Onder hetzelfde woord worden vier producten verkocht. Gewone rivierschepen bedienen het traject tussen Luxor en Aswan volgens een vaste dienstregeling. Dahabiya's varen hetzelfde water met een fractie van de passagiers. Schepen op het Nassermeer varen van Aswan zuidwaarts tot Abu Simbel. De boten op de Rode Zee zijn duikschepen, geen rondvaartschepen.
Beslis op basis van wat u wilt zien. Bij de riviervaarten gaat het om tempels aan de oever. Bij het Nassermeer om Nubische monumenten en leeg water. Bij de Rode Zee om wat onder het oppervlak ligt. De route tussen Luxor en Aswan behandelen we stop voor stop op een andere pagina; hier gaat het om de verschillen.
Het helpt om ze uit elkaar te houden op hun doel, niet op hun prijs. Een gewoon rivierschip is de efficiënte manier om de tempels tussen Luxor en Aswan te zien: drie of vier nachten, volpension, een gids en een vast programma. Een dahabiya is hetzelfde water, langzaam en stil, voor wie net zozeer voor de rivier komt als voor de steen. Een schip op het Nassermeer is een Nubische uitstap over leeg water, bedoeld voor wie de hoofdmonumenten al heeft afgevinkt. En een duiksafari op de Rode Zee is een duikvakantie die toevallig drijft; met de tempels heeft zij niets te maken.
Zo gelezen is de keuze zelden spannend. De meeste eerste bezoekers willen het gewone rivierschip, omdat dat de sites levert binnen de tijd die zij hebben. De dahabiya is de overwogen stap omhoog: een tweede bezoek, of een rustiger temperament. Het meerschip en de duiksafari zijn specialistische toevoegingen aan een bredere reis, geen vorm voor een eerste week Egypte. Welke van die zinnen u beschrijft, beslist eigenlijk de rest van deze pagina.
Eén regel loopt door alle vier heen: geen ervan vaart het land van noord naar zuid af. De reguliere vloot bedient ruim 200 kilometer tussen Luxor en Aswan, het Nassermeer ligt ten zuiden van de Hoge Dam, en de Rode Zee is een aparte kust die u over de weg of met een tweede vlucht bereikt. Wordt iets aangeboden als één cruise dwars door Egypte, dan worden die stukken met transfers aan elkaar geknoopt. Daar is niets mis mee, zolang u weet dat u dat koopt.
Een dahabiya is een klein zeilschip met platte bodem, meestal vier tot twaalf hutten. Ze meert aan bij zandbanken en dorpen waar de grote schepen voorbijvaren. Er is geen entertainmentprogramma, geen discodek en geen zwembad dat die naam verdient. Als de wind wegvalt, neemt een sleepbootje het over.
Per persoon per nacht kost ze merkbaar meer dan een gewoon schip, en voor dezelfde tempels heeft ze een tot twee dagen langer nodig. Dat is de ruil. Ze loont als u rust, kleine aantallen en tijd aan dek wilt. Ze loont niet als u met tieners reist of zo veel mogelijk sites per dag wilt zien.
Binnen de gewone riviervaart bestaat meer dan één soort vaartuig, en de benamingen zijn het leren waard, want organisatoren gebruiken ze losjes. Een cruiseschip is het standaard motorschip op de Nijl; het merendeel van de vloot tussen Luxor en Aswan hoort hiertoe, en de onderlinge verschillen in staat van onderhoud zijn enorm. Een klein schip is hetzelfde type met veel minder passagiers: stillere dekken, kortere rijen bij elke tempel, een hogere prijs.
Een dahabiya is het traditionele zeilschip met geringe diepgang en een handvol hutten, langzamer en duurder, in staat om aan te meren waar de grote schepen niet kunnen. Een riviercruiseschip, tot slot, is een speciaal gebouwd schip van een internationale riviercruiserederij in plaats van een Egyptische hotelgroep, en het wordt vrijwel altijd verkocht als pakketreis met vluchten en landdagen erbij. Dat laatste onderscheid telt: een hut kopen bij een buitenlandse rederij en een hut kopen bij een Egyptische organisator zijn twee verschillende transacties, met verschillende prijzen en verschillende mogelijkheden als er iets misgaat.
Mensen zoeken schepen ook op naam, en die namen beslaan het hele veld, van grote schepen van hotelgroepen tot kleine zeilboten. Een naam vertelt u wie het schip exploiteert en in welke klasse het valt, niet in welke staat de hutten nu verkeren. Vloten worden verkocht, verbouwd en verplaatst, dus een schip dat drie jaar geleden uitstekend was, kan dat nu niet meer zijn. Laat de gegevens van het werkelijke schip op uw werkelijke data bevestigen in plaats van op de brochurefoto's te vertrouwen; die zijn doorgaans het oudste onderdeel van de hele transactie.
Schepen op het Nassermeer varen tussen Aswan en Abu Simbel, meestal drie of vier nachten, en meren aan bij tempels die bij het vollopen van het meer zijn verplaatst: Kalabsha, Wadi es-Sebua, Amada. Er is maar een handjevol schepen, en er vaart weinig. Misschien komt u er op een dag twee andere tegen, en precies dat is de charme.
Het eerlijke antwoord: de meeste eerste bezoekers hebben dit niet nodig. Abu Simbel is vanuit Aswan een korte vlucht of een lange rit, en de dagexcursie kost een fractie van de cruise. Neem het meerschip als u de kleinere Nubische tempels en de leegte wilt. Laat het als uw tijd in Egypte krap is.
Niet in de betekenis die de meesten bedoelen. Een geregelde rondvaart van haven naar haven langs de Egyptische kust bestaat niet. Wat er wel is, zijn duiksafarischepen vanuit Hurghada, Marsa Alam en Port Ghalib die weekroutes naar riffen en wrakken varen, plus dagboten vanuit de badplaatsen. Vertrekken zijn wekelijks, niet dagelijks.
Duiksafari's zijn voor gecertificeerde duikers. Een niet-duiker heeft aan een week voor anker heel weinig. Wie de kust wil zonder te duiken, is beter af met een hotel en dagexcursies. Grote rederijen doen Egyptische havens aan op grotere routes, maar dat is een ander product, gekocht bij de rederij.
Een duiksafari is een schip waarop u ongeveer een week slaapt, meerdere keren per dag duikt en 's nachts naar de volgende stek vaart. Daarmee bereikt u riffen die geen dagboot haalt, en verdwijnt de reistijd heen en weer naar de kust. Dat is het hele argument. De routes vallen grofweg in twee groepen uiteen. Noordelijke routes doen de wrakken rond de Straat van Gubal aan, waaronder de Thistlegorm, plus de riffen voor de Sinaï, en passen bij duikers met redelijke ervaring. Zuidelijke routes gaan naar de riffen ver uit de kust, waar de stroming sterker is, de duiken dieper zijn en haaien het doel vormen; organisatoren stellen daar een ervaringseis, en een eerste duiksafari is niet het moment om daarover te onderhandelen.
Er staat een keerzijde tegenover. U zit een week in een kleine hut, buiten bereik van uw telefoon, tussen onbekenden, met tussen de duiken door weinig anders te doen dan eten en slapen. Klinkt dat vervelend, dan wordt het dat ook, en een niet-duiker haalt er helemaal niets uit. De variabele waar mensen niet op rekenen, is wind: winderige periodes komen in het noorden het hele jaar voor en kunnen een vaardag op korte termijn schrappen, dus plan een reservedag in wanneer het duiken de reden van de reis is. Wilt u de kust maar niet het duiken, dan levert een hotel met dagboten en wat snorkelen meer op, en het is een stuk flexibeler dan een week aan boord.
Oktober tot en met april is het aangename venster op de rivier, maar het is niet één temperatuur. Oktober en april halen overdag nog zo'n 35 °C. Hartje winter is milder, zo'n 22 tot 25 °C, en in januari is het aan dek 's nachts echt koel. In de zomer gaat het in Aswan boven de 40 °C. De schepen varen door en de prijzen dalen, maar de middaguren brengt u binnen door met draaiende airco.
Het Nassermeer volgt hetzelfde patroon en wordt nog heter. Duiksafari's op de Rode Zee lopen het hele jaar. Het water is in de nazomer het warmst en in de winter het helderst, wanneer een wetsuit nodig is en noordelijke routes soms een of twee dagen uitvallen door wind.
Cruisenachten worden royaal geteld. U gaat rond het middaguur aan boord en verlaat het schip na het ontbijt, dus vier nachten komen neer op ongeveer drie bruikbare dagen en drie nachten op ongeveer twee, waarvan bovendien een deel afgemeerd in de haven wordt doorgebracht. Vraagt iemand hoeveel nachten hij nodig heeft, dan is de eerlijke vertaling: hoeveel hele dagen wilt u tussen Karnak aan het ene eind en Philae aan het andere? Het antwoord is er één minder dan het getal op het ticket.
Drie of vier nachten dekken de belangrijkste tempels aan de oever in een redelijk tempo, en daarom zijn dat de twee standaardvaarten. Zeven nachten zijn geen langere versie van dezelfde reis, maar een ander schip: meestal een dahabiya, waar zeilen langzamer gaat dan varen op de motor, en waar de extra nachten rust en zandbanken opleveren in plaats van meer tempels. De lijst tempels tussen Luxor en Aswan wordt niet langer naarmate u meer betaalt.
De beste verbetering is helemaal geen extra cruisenacht. Vrijwel elke vaart eindigt in Aswan en de meeste passagiers vliegen dezelfde ochtend weg, zodat hun Aswan neerkomt op een gejaagd bezoek aan Philae tussen de loopplank en het vliegveld. Eén hotelnacht aan wal koopt daar een ontspannen middag op het water voor terug, een avond op de corniche, en Abu Simbel zonder vertrek midden in de nacht tegen een vaarschema in. Hebt u budget voor één nacht extra, besteed die dan aan land in plaats van aan boord.
Op de gewone rivierschepen is de richting geen detail; zij verandert de vorm van de week en de prijs. Zuidwaarts van Luxor naar Aswan is de klassieke vaart en duurt meestal vier nachten. U begint met het zwaarste werk, Karnak en de Vallei der Koningen, schuift daarna rustig door langs Edfu en Kom Ombo en eindigt in Aswan, de kalmste van de drie plaatsen. Zuidwaarts is stroomopwaarts, tegen de stroom in, dus er zijn meer vaaruren en langere middagen aan dek, en juist die onthouden de meeste mensen als het mooiste deel.
Noordwaarts van Aswan naar Luxor duurt meestal drie nachten en kost op hetzelfde schip doorgaans 10 tot 15 procent minder, omdat de stroming het werk doet. Daar staat tegenover dat de rustige etappe vooraan zit en de week eindigt met de drukste en heetste sites in Luxor, op het moment dat u van tempels verzadigd raakt, gevolgd door ontscheping bij dageraad. Het is de juiste keuze wanneer het budget beslist, of wanneer u daarna doorreist naar de Rode Zee: Luxor ligt ongeveer vier autouren van Hurghada, en eindigen in Luxor scheelt een stuk terugrijden.
De gewone riviervaart en de dahabiya delen dezelfde kern: Karnak en de Luxor-tempel, de Vallei der Koningen, Hatsjepsoet en de Memnonkolossen op de westoever, daarna Esna, verzonken onder de huidige stad, Edfu, een van de best bewaarde tempels van Egypte, Kom Ombo, dat pal aan de oever staat zodat u vanaf de aanlegplaats de treden op loopt, en Philae op zijn eiland bij Aswan. Om die lijst bestaat dit reisproduct, en zij blijft gelijk of u haar nu in drie nachten of in zeven aflegt.
Een dahabiya voegt daar de plekken aan toe die de grote schepen ongemoeid laten, simpelweg omdat een ondiepe romp kan aanmeren waar een diepe dat niet kan: de rotsgraven van El Kab en de steengroeven van Gebel el-Silsila, plus zandbanken en dorpen zonder tempel. Het Nassermeer bereikt een heel andere verzameling, namelijk de Nubische tempels die bij het vollopen van het stuwmeer zijn verplaatst, bij Kalabsha, Wadi es-Sebua en Amada, met Abu Simbel als eindpunt; een meerschip nadert die tempel vanaf het water, zoals ze bedoeld was om gezien te worden.
Twee grote tempels vallen buiten elke cruise. Dendera en Abydos liggen ten noorden van Luxor, volledig buiten het vaartraject, en u bereikt ze over de weg vanuit Luxor als lange dagtocht, hoeveel nachten u ook boekt. Staan ze op uw lijst, plan dan een landdag in plaats van te zoeken naar een schip dat erheen vaart, want op een normaal schema doet geen enkel schip dat.
De datum van de laatste renovatie zegt meer dan de sterren. Een vijfsterrenschip dat twaalf jaar geleden voor het laatst is opgeknapt, is slechter dan een viersterrenschip uit het afgelopen seizoen. Ook de ligging van de hut telt: benedendek, dicht bij het achterschip, is duidelijk luider, en het prijsverschil tussen de dekken is meestal klein.
Volpension is op de rivier standaard, en het eten herhaalt zich vanaf de vierde dag. Op een zeilschip vraagt u hoeveel van het traject daadwerkelijk wordt gezeild en hoeveel gesleept. Wij zeggen helder op welke schepen we onze eigen familie wel zouden boeken en op welke niet.
De sluis van Esna is de eerste boosdoener. Schepen passeren die tussen Luxor en Edfu, en op drukke momenten loopt de wachtrij op tot enkele uren. Een reis gaat er zelden aan kapot, maar een middag verdwijnt er wel in, en op een vaart van drie nachten is een middag een flink aandeel van het geheel. Niemand kan erop plannen, wat een extra argument vormt voor de langste van de twee standaardvaarten wanneer uw dagen krap zijn.
Afmeren is de tweede. Schepen krijgen niet elk hun eigen stuk oever. In Luxor, Edfu, Kom Ombo en Aswan liggen ze twee, drie of vier dik naast elkaar, en de ligplaatsen worden door de haven toegewezen, niet door de organisator. Het kan dus gebeuren dat u door de lobby van twee andere schepen loopt om aan wal te komen, en dat uw hutraam een avond lang op een scheepsromp uitkijkt. Meer nachten boeken lost dit niet op; het levert alleen meer van zulke avonden op.
Soms vaart een schip helemaal niet, door laag water, een sluisrij of een mankement, en brengt de organisator de groep over de weg naar de sites. Het programma blijft overeind; de vaart niet. Het is goed om te weten dat op de rivier de tempels het gegarandeerde deel van de week zijn en de uren op het water niet — precies het omgekeerde van wat de brochure verkoopt.
Toegankelijkheid is de praktische vraag die mensen vergeten tot ze op de kade staan. Rivierschepen bereikt u via een loopplank, de dekken zijn met trappen verbonden in plaats van met liften, en bij een ligplaats in trossen steekt u andere schepen over om aan wal te komen. De paden naar de tempels zijn zand en oneffen steen. Daarmee is bijna elk rivierschip lastig voor een rolstoelgebruiker en zwaar werk voor iedereen die slecht ter been is, dus het eerlijke advies luidt: breng het ter sprake vóór het boeken, niet erna. Een paar nieuwere schepen redden zich beter, en een privéreis over land langs Luxor en Aswan kan het ergste soms omzeilen.
Dahabiya's zijn op dit punt juist moeilijker, niet makkelijker: kleine bijboten om aan wal te komen, smalle gangboorden en steile trappen horen bij wat een zeilschip nu eenmaal is. Op de Rode Zee speelt het weer anders, want een duiksafari betekent ladders, een bewegend dek en meerdere keren per dag het water in en uit. Niets daarvan is een reden om niet te gaan; het is een reden om uw eigen mobiliteit nuchter te beschrijven aan wie het schip boekt, zodat het antwoord dat u krijgt eerlijk is in plaats van geruststellend.
Voor een eerste bezoek is acht dagen de gebruikelijke vorm: twee nachten Caïro voor Gizeh en het Grand Egyptian Museum, een vlucht van ongeveer een uur naar Luxor, vier nachten op de rivier en een nacht aan het eind om naar huis te vliegen. Die reis voelt niet gejaagd, maar er is geen ruimte in voor Abu Simbel of de Rode Zee. Tien dagen is de betere versie van dezelfde reis, want daarmee koopt u Abu Simbel en een rustiger Luxor zonder discussie.
Twee weken is de lengte waarin de Nijl en de Rode Zee samen passen, en dat is de meest voorkomende vorm van een langere reis: Caïro, een cruise van vier nachten, en daarna een week aan de kust bij Hurghada of Marsa Alam met een directe vlucht naar huis. De transfer van Luxor naar Hurghada duurt ongeveer vier uur over een behoorlijke weg dwars door de woestijn, en juist daarom verkoopt die combinatie zo goed. Duikers knopen er soms nog een duiksafari aan vast, maar twee weken van schip naar schip is meer tijd op het water dan de meesten willen.
De volgorde telt zwaarder dan de lengte. Doe eerst Caïro, Luxor en Aswan en verplaats u daarna naar de kust, zodat de veeleisende cultuurdagen vallen terwijl u fris bent en de zee het deel wordt waarin u uitrust. De tempels ná een week duiken voelen als een straf. En vliegt u na het duiken naar huis, houd dan de laatste dag vrij van duiken: de duikorganisaties adviseren een oppervlakte-interval voordat u het vliegtuig in gaat, en een binnenlandse vlucht naar Caïro telt daarbij gewoon mee.
Vraag eerst welk schip het is, op naam, en of dat schip op uw data gegarandeerd is. Wisselen komt voor, en bij een organisator die vooraf zegt hoe hij dat regelt, weet u tenminste waar u aan toe bent. Vraag daarna naar de datum van de laatste renovatie en wat die omvatte, naar het dek en de ligging van de hut, naar het aantal passagiers dat het schip vervoert, en naar de taal waarin de gids werkt. Die vier antwoorden voorspellen uw week beter dan welke sterrenclassificatie ook.
Kijk vervolgens naar wat er in de prijs zit. Op de rivier en op het Nassermeer zijn de maaltijden inbegrepen; dranken vrijwel nooit, ook flessenwater niet. Excursies verschillen per aanbieder: bij de een zitten alle tempelbezoeken en entreegelden erbij, bij de ander koopt u ze aan boord, tegen een tarief dat u dan niet meer kunt vergelijken. Fooi voor de bemanning wordt verwacht en komt er nog bovenop. Tel die drie posten op voordat u twee offertes naast elkaar legt, anders vergelijkt u prijzen die niet hetzelfde omvatten.
Let tot slot op waar u koopt en wat dat waard is als er iets misgaat. Een hut die u rechtstreeks bij een Egyptische exploitant boekt, is iets anders dan een pakketreis via een Nederlandse of Belgische organisator, met andere voorwaarden en andere verhaalsmogelijkheden. Vraag of het geld onder een garantieregeling valt, wie u ter plaatse belt bij problemen, en hoe de annuleringsvoorwaarden luiden wanneer een vaart om technische redenen wordt vervangen door vervoer over de weg. Een aanbieder die daar duidelijk over is, is meestal ook duidelijk over de rest.
Volgens dienstregeling niet. Vaarten van Caïro naar Aswan bestaan alleen als incidentele charters tegen hoge prijzen, omdat stuwen en ondiepe stukken het traject voor gewone schepen onpraktisch maken. De reguliere vloot bedient het deel Luxor–Aswan. Wie regelmatige afvaarten vanuit Caïro adverteert, verdient scherpe vragen voordat u een aanbetaling doet.
Overwegend nee, en dat zeggen we liever vooraf. Van boord gaan via loopplanken, trappen tussen de dekken en het ontbreken van liften maken bijna elk rivierschip lastig voor rolstoelgebruikers, en de paden naar de tempels zijn zand en oneffen steen. Een paar nieuwere schepen kunnen meer. Vertel ons de details, en we zeggen eerlijk wat mogelijk is.
Maaltijden zijn op de rivier en op het Nassermeer inbegrepen. Drankjes vrijwel nooit, ook geen flessenwater, en de boordprijzen liggen een veelvoud boven die aan wal. Fooi wordt verwacht en meestal eenmalig aan het einde opgehaald als gezamenlijke pot voor de bemanning. Reken beide mee, zodat de eindafrekening geen verrassing wordt.
Drie of vier nachten dekken de belangrijkste tempels aan de rivier in een redelijk tempo. Zeven nachten brengen een langzamer ritme en een paar extra sites, maar geen andere reis. Op een dahabiya rekent u er een paar dagen bij, want het zeilen zelf is de reden om aan boord te zijn, en haast maakt dat kapot.
Ja, en dat is de meest voorkomende vorm van een tweeweekse reis: nijlcruise en strandvakantie in één. Een riviercruise eindigt in Aswan of Luxor, en Hurghada ligt ongeveer vier autouren van Luxor, met een directe vlucht naar huis. Duikers knopen er soms nog een duiksafari aan vast, maar twee weken van schip naar schip is meer tijd op het water dan de meesten willen.
Zuidwaarts van Luxor naar Aswan is de klassieke vaart, meestal vier nachten, met Karnak en de Vallei der Koningen aan het begin en de rustigste stad aan het eind. Noordwaarts van Aswan naar Luxor duurt meestal drie nachten en kost op hetzelfde schip doorgaans 10 tot 15 procent minder, omdat de stroming het werk doet, maar u eindigt met de drukste sites en gaat bij dageraad van boord. Kiest u op de reis, vaar zuidwaarts; kiest u op de prijs of reist u door naar de Rode Zee, dan is noordwaarts logischer.
Op zichzelf weinig. De classificatie van Egyptische schepen is een lokale classificatie en niet gelijk te stellen aan Europese hotelsterren, en onder hetzelfde vijfsterrenlabel vallen zowel schepen die vorig seizoen zijn opgeknapt als schepen met vermoeide hutten en zwakke airco. Vraag naar de datum van de laatste renovatie en wat die omvatte, naar het dek van de hut en naar het aantal passagiers. Die drie antwoorden zeggen meer dan het cijfer.
Voor de meeste reizigers volstaat de dagtocht vanuit Aswan: ongeveer drie uur enkele reis over de weg, meestal in een vroege colonne, of een vlucht van zo'n 45 minuten. Een cruise op het Nassermeer nadert Abu Simbel vanaf het water en voegt de kleinere Nubische tempels bij Kalabsha, Wadi es-Sebua en Amada toe, maar kost drie of vier extra nachten. Dat loont alleen wanneer juist die leegte en die Nubische monumenten uw reden zijn om te komen.
Nee. Beide tempels liggen ten noorden van Luxor, volledig buiten het vaartraject, en u bezoekt ze over de weg vanuit Luxor als lange dagtocht. Hoopte u daarom verder noordelijk te beginnen, plan dan een landdag in plaats van te zoeken naar een schip dat er wel heen vaart, want op een gewoon schema bestaat dat niet.
Het mag soms wel, maar het valt vrijwel altijd tegen. Het schip ligt een week lang voor anker bij riffen zonder wal in de buurt, en tussen de duiken door is er weinig anders dan eten, slapen en snorkelen boven dezelfde stek. Wie de Rode Zee wil zonder brevet, heeft aan een hotel met dagboten en snorkeltochten veel meer, en houdt bovendien de vrijheid om van programma te veranderen.
Inreisregels, openingstijden, reisadviezen en wisselkoersen veranderen. Controleer ze bij de bron, niet hier.
Geschreven en gecontroleerd door de redactie van Rondreis Egypte · Laatst gecontroleerd op . Inreisbepalingen, prijzen en openingstijden veranderen — controleer alles wat ertoe doet bij de officiële instanties waarnaar deze pagina verwijst.
Reis plannen
Een echt programma met echte prijzen, meestal binnen 24 uur. Er is niets geboekt en er wordt niets in rekening gebracht totdat u akkoord gaat.
4 dagen · Nijlcruise
Drie nachten stroomafwaarts van Aswan naar Luxor, met Philae, Kom Ombo, Edfu, de Vallei der Koningen en tot slot Karnak. Volpension aan boord, en de bezichtigingen gaan in een gedeelde groep van een man of vijftien.
vanaf US$840 / per persoon
5 dagen · Nijlcruise
Vier nachten stroomopwaarts van Luxor naar Aswan: Karnak en de Luxor-tempel op de eerste middag, de Vallei der Koningen, Edfu, Kom Ombo en Philae. Volpension gedurende de hele reis, met bezichtigingen in een gedeelde groep van een man of vijftien.
vanaf US$1.095 / per persoon
