Is een nijlcruise de moeite waard? Een eerlijke blik

Wat geeft het schip u dat een hotel niet geeft?

Wat u koopt, is ligging. Standaardschepen varen het traject tussen Luxor en Aswan, en de twee tempels in het midden, Edfu en Kom Ombo, liggen dicht bij het water. Vanuit een hotel betekenen ze een lange transferdag met de bagage in de kofferbak en daarna dezelfde weg weer terug.

Het tweede: u pakt één keer uit. Twee weken Egypte betekenen anders drie of vier hotelwissels, elk met inchecken, koffers sjouwen en een verloren middag. Op een schip reist de kamer mee. Het derde is de timing: schepen bereiken Edfu en Kom Ombo vroeg of laat, vóór of na de groepen die over de weg uit Luxor en Aswan komen, zodat de tempels rustiger zijn dan een busrondreis het meestal voor elkaar krijgt.

Zet daar het formaat van het traject naast, dan wordt duidelijk waar u voor betaalt. Tussen Luxor en Aswan ligt ongeveer 210 kilometer. De trein doet dat in een uur of drie, een auto in drie tot vier uur, een schip in drie of vier nachten. U koopt met die nachten dus geen afstand. U koopt de tempels aan de oever, plus de uren ertussen die u anders in een autostoel zou uitzitten.

En er is een zachter voordeel dat weinig mensen vooraf meewegen: het gezelschap ligt vast. Dezelfde gids, dezelfde bemanning, dezelfde tafels. Op een landrondreis wisselt dat per stad en begint u elke keer opnieuw. Aan boord kent de bediening op dag twee hoe u uw koffie drinkt, en de gids weet op dag drie welke vragen u stelt. Dat is geen luxe, maar het scheelt wrijving, en wrijving is precies wat een reis door Opper-Egypte in de zomerhitte duur maakt.

Voor wie hij de moeite waard is, en voor wie niet

Het antwoord hangt aan één vraag: wat verwacht u van de week? Wie voor het eerst naar Egypte gaat, ongeveer een week voor het zuiden heeft en niet elke ochtend een koffer wil inpakken, krijgt precies waarvoor hij betaalt. Hetzelfde geldt voor gezelschappen die het over een dagindeling niet eens zullen worden: aan boord ligt die vast, en dat is een zegen die pas achteraf opvalt.

Voor vier groepen valt het oordeel anders uit. Terugkeerders hebben de kernroute al gezien en willen meestal juist de plekken die de schepen overslaan, met name Dendera en Abydos ten noorden van Luxor. Gezinnen met kleine kinderen zijn vaak beter af met ruimte en een echt zwembad. Wie een strikt dieet volgt, botst op één kombuis en één buffet. En wie slecht ter been is, loopt tegen loopplanken, trappen en smalle gangen aan, en die zijn aan boord niet weg te organiseren.

Tussen die twee uitersten zit de grootste groep, en daarvoor bestaat een derde antwoord: de mengvorm. Eén etappe varen, plus een paar nachten in een hotel aan één of beide uiteinden. U houdt het voordeel van het schip op het lastigste stuk van de route en koopt de tijd terug op de plek waar tijd het meeste oplevert, namelijk de westoever van Luxor. In de praktijk is dat voor de meeste reizigers de slimste vorm, en zij wordt zelden uit zichzelf aangeboden.

Welke tempels liggen werkelijk aan de rivier?

Minder dan de marketing suggereert. Kom Ombo is de enige grote site waar u echt van het schip stapt en de treden vanaf de aanlegplaats omhoog loopt. Edfu ligt landinwaarts; daar gaat u met paardenkoets of minibus naartoe. In Luxor liggen Karnak en de Luxor-tempel een paar minuten met de auto verderop, en de Vallei der Koningen ligt op de westoever aan de andere kant van de rivier – dus een busochtend als elke andere. In Aswan ligt Philae op een eiland en komt u er met de motorboot vanaf een steiger buiten de stad.

Wat de rivier niet aandoet, telt net zo goed. Abu Simbel ligt ver ten zuiden van Aswan; u komt er met een vroege autorit van zo'n drie uur enkele reis, of met een korte vlucht. Dendera en Abydos liggen ten noorden van Luxor, en standaardschepen varen daar niet heen. Als een programma een cruise inclusief Abu Simbel belooft, bedoelt het een bus bij het ochtendgloren, geen schip.

Esna hoort in dezelfde lijst thuis, om een andere reden. De tempel ligt verzonken onder het niveau van de huidige stad, midden in een gewone werkende plaats, en u daalt ernaartoe af in plaats van omhoog te lopen. Veel schepen meren er niet aan; ze passeren de sluis en varen door. Of Esna in uw vaart zit, bepaalt de organisator en niet de rivier, dus vraag het na in plaats van het aan te nemen.

Er is ook water waar de schepen niet komen. De boten op het Nassermeer, tussen Aswan en Abu Simbel, zijn een ander vaartuig op ander water ten zuiden van de Hoge Dam: een tweede cruise naast de eerste, geen variant erop. En Caïro ligt niet aan de cruiseroute – stuwen en ondiepe stukken maken de lange vaart voor gewone schepen onpraktisch. Wie Caïro in de reis wil, boekt daar een vlucht van ongeveer een uur bij, of de nachttrein van een uur of twaalf.

Hoeveel tijd van een nijlcruise brengt u varend door?

Minder dan u denkt. Cruisenachten worden royaal geteld – u gaat rond het middaguur aan boord en verlaat het schip na het ontbijt – zodat vier nachten eerder neerkomen op drie bruikbare dagen, waarvan een deel in de haven ligt. De richting is belangrijker dan de meesten aannemen. De vaart van vier nachten stroomopwaarts van Luxor naar Aswan geeft meer tijd op het water en eindigt in de rustigste van de twee plaatsen. De vaart van drie nachten noordwaarts naar Luxor eindigt met het volste bezichtigingsprogramma van de week op de drukste plek.

Reken er bovendien op dat een deel van de vaaruren in het donker valt. Het schip verplaatst zich graag terwijl u eet of slaapt, want precies dat is het product: bewegen zonder dat het een reisdag kost. Het gevolg is dat de romantische voorstelling van dagenlang glijden langs palmen en akkers in de praktijk neerkomt op enkele lange middagen aan dek. Die middagen zijn mooi. Het zijn er alleen minder dan de foto's beloven.

Wordt u vijf, zes of zeven nachten op een motorschip aangeboden, stel dan één vraag voordat u enthousiast wordt: welke nachten wordt er gevaren, welke ligt het schip afgemeerd en welke brengt u in een hotel door? Alle drie zijn eerlijke producten, maar slechts één ervan is meer rivier. Bij een zeilschip ligt dat anders – zeilen is langzamer dan varen op de motor, dus daar zijn vijf nachten ongeveer het minimum en is een week de comfortabele lengte.

Zuidwaarts of noordwaarts: welke richting levert meer op?

Dit is de goedkoopste verbetering die u aan uw boeking kunt aanbrengen, en bijna niemand vraagt ernaar. Zuidwaarts, van Luxor naar Aswan, is de vaart van vier nachten. U begint met het zwaarste werk – Karnak, de Luxor-tempel, de westoever – zakt daarna weg via Edfu en Kom Ombo, en eindigt in Aswan. Dat is de rustigste plaats van de route, met een corniche waar wél te zitten valt en beduidend minder verkoopdruk dan in Luxor.

Noordwaarts, van Aswan naar Luxor, is de vaart van drie nachten en op hetzelfde schip doorgaans tien tot vijftien procent goedkoper. De stroom helpt mee, de stukken tussen de stops gaan sneller en u ligt vaker al in de middag afgemeerd. De rekening komt aan het eind: het volle bezichtigingsprogramma van Luxor valt op de dag waarop u van tempels het meest verzadigd bent.

De richting bepaalt ook hoe goed Abu Simbel in uw reis past. Eindigt de vaart in Aswan, dan is de excursie er logisch bij te plannen, het liefst met een hotelnacht na het uitschepen. Eindigt zij in Luxor, dan wordt het een zeer vroege ochtend die tegen een vaarschema in moet worden gewrongen. Hetzelfde geldt omgekeerd voor een strandweek aan de Rode Zee: Luxor ligt ongeveer vier uur rijden van Hurghada, dus wie daarna naar zee gaat, is met de noordelijke vaart praktischer uit.

Hoe ziet een dag aan boord er werkelijk uit?

Vroeg. Dat is het eerlijkste woord ervoor. De bezichtigingen liggen in het eerste deel van de ochtend, deels om het licht, vooral om de hitte, en op sommige dagen staat u voor zonsopgang op. U bezoekt een tempel, bent terug voor de lunch, en daarna volgt het stuk waar u het uiteindelijk voor doet: een lange middag waarop het schip simpelweg vaart en u aan dek zit.

De tweede helft van de dag is losser dan de eerste. Soms is er een tweede stop, soms niets. Tegen het einde van de middag verandert het licht boven de oever en wordt het dek voor een uur of twee de beste plek van de reis. Daarna volgt het buffet, en daarna een avondprogramma dat u gerust mag overslaan. Niemand kijkt ervan op.

Wat er niet in de brochure staat: 's nachts hoort u het schip. Onder de vloer draait de machine, en in de haven neemt de generator het over. Hutten laag in het schip en achterin liggen daar het dichtst bij. Wie licht slaapt, vraagt om een hut hoog en naar voren – dat scheelt in de praktijk meer dan een categorie hoger boeken.

Beweging is daarentegen geen probleem. De Nijl is vlak water tussen twee oevers, geen zee; het schip helt niet en deint niet noemenswaardig. Wie op een veerboot al misselijk wordt, kan deze zorg met een gerust hart laten vallen. De onrust aan boord komt van het schema, niet van de golven.

Is de rivier zelf het uitzicht waard?

Dit is de vraag onder de vraag, want de tempels ziet u vanuit een hotel ook. Wat het schip als enige levert, is de oever: een smalle groene strook met palmen, suikerriet en akkers, daarachter vrij abrupt de rand van de woestijn, en daartussen dorpen waarvan de vorm nauwelijks is veranderd. Er varen feluccas voorbij, er staan waterbuffels in de modder, en er wordt gevist met netten die nergens anders vandaan komen dan van hier.

De rivier heeft bovendien een eigen logica die pas aan dek duidelijk wordt. De Nijl stroomt van zuid naar noord, terwijl de overheersende wind uit het noorden komt. Daarom zeilden de oude boten stroomopwaarts en dreven ze terug, en daarom is zuidwaarts varen langzamer dan noordwaarts. Wie dat eenmaal doorheeft, kijkt anders naar elk zeil op het water.

Wees tegelijk eerlijk over wat u niet krijgt. Het is geen dramatisch landschap met watervallen en kliffen; het is honderden kilometers variatie op hetzelfde thema. Een deel van de reizigers vindt dat na een halve dag genoeg en zit de rest van de middag binnen. En de plekken die de rivier het interessantst maken – de rotsgraven van El Kab, de steengroeven van Gebel el-Silsila – worden door de grote schepen zonder te stoppen gepasseerd. Ze staan wel op de route van de kleine zeilboten.

De nadelen die u vóór het boeken moet kennen

Schepen liggen meerdere rijen dik naast elkaar. In Edfu, Kom Ombo en in Luxor loopt u vaak door de lobby's van twee of drie andere schepen om aan wal te komen, en uw hutraam kan een hele avond op een vreemde romp uitkijken. Niemand vermeldt dat vooraf. Rampzalig is het niet, maar de foto van een schip alleen op het water is gemaakt op het ene moment dat het klopte.

Het schema is niet van u. Vertrektijden en de wachtrij bij de sluis van Esna bepalen de dag, dus u krijgt een tot twee uur bij elke tempel, met uw groep, en daarmee is het klaar. Karnak zou een halve dag verdienen en krijgt die niet. Het avondprogramma – de galabeya-avond, de boordwinkel, de roeibootjes die langszij komen om iets te verkopen – kunt u overslaan, en het zwembad op de meeste schepen eveneens: klein, koud en vanaf drie dekken te overzien.

Over die sluis nog dit: de ligplaatsen worden door de haven toegewezen en niet door uw reisorganisatie, en bij Esna loopt het scheepvaartverkeer op piekmomenten enkele uren vast. Geen enkele aanbieder kan u dus een uitzicht of een aankomsttijd garanderen, en wie dat wel doet, belooft iets wat hij niet in de hand heeft. Een hele reis breekt het zelden. Een middag kan het kosten, en dat is meestal een middag die u voor een tempel had ingetekend.

Wat onderscheidt een goed schip van een zwak schip?

Drie dingen, en de sterren horen er niet bij. Egyptische scheepsclassificaties zijn niet te vergelijken met hotelsterren elders: hetzelfde vijfsterrenlabel hangt aan een schip dat vorig seizoen is gerenoveerd én aan een schip met vermoeide hutten en zwakke airconditioning. Vraag dus naar de datum van de laatste renovatie en wat die omvatte. Vraag op welk dek de hut ligt, want bovendekken zijn rustiger en ramen op het benedendek zitten vlak boven de waterlijn. En vraag naar de gids, die de week sterker bepaalt dan het schip.

Vraag hoeveel passagiers het schip vervoert en hoe groot de excursiegroepen zijn. Standaardschepen lopen van enkele tientallen passagiers tot ruim boven de honderd, en een vol schip dat achter een gids door Edfu trekt, is een andere ochtend dan een kleine groep. Vraag wat drankjes kosten, want ze zijn zelden inbegrepen en de rekening groeit. Vraag of de entreekaarten in de prijs zitten. En vraag gerust rechtstreeks of de paarden in Edfu tegen een minibus zijn in te ruilen. Meestal kan dat, en een deel van de koetspaarden verkeert in slechte staat.

Twee vuistregels maken die vragen scherper. Vraag om een datum en niet om een bijvoeglijk naamwoord: wie de laatste refit niet wil noemen, heeft de vraag daarmee beantwoord. En vraag om foto's uit het lopende seizoen van precies de hutcategorie die u koopt, niet van de mooiste hut aan boord. Nijlschepen werken hard in een heet, stoffig klimaat en verouderen snel; een opknapbeurt van vijf jaar geleden is een ander schip dan een opknapbeurt van afgelopen zomer.

Wat kost het werkelijk, en wat zit er niet in?

Wij noemen hier geen bedragen, en dat is met opzet. Prijzen op de Nijl verschillen per schip, per seizoen, per richting en per touroperator, en een getal van ons helpt u niet als er in uw voorstel een ander staat. Wat wél te zeggen valt, is waar het verschil tussen twee aanbiedingen voor hetzelfde schip vandaan komt, want dat is bijna nooit de boot.

Vijf posten verklaren in de praktijk het leeuwendeel: de entreekaarten bij de tempels, de drankjes aan boord, de excursie naar Abu Simbel, de fooien en de transfers aan beide uiteinden. Zit een van die vijf in het ene voorstel en niet in het andere, dan vergelijkt u twee verschillende reizen met hetzelfde woord erop. Een goedkopere cruise zonder entreekaarten is regelmatig de duurdere reis.

Reken daarnaast op de posten die buiten de hut vallen: de vlucht of nachttrein tussen Caïro en het zuiden, de apart betaalde graven op de westoever zoals Seti I en Nefertari, een ballonvaart bij zonsopgang, en de eenpersoonstoeslag als u alleen reist. Fooien zijn in Egypte een echte kostenpost en geen afrondingsfout: gids, chauffeur en scheepsbemanning krijgen elk hun deel aan het eind van hun stuk van de reis. Vraag bij de boeking wat op dat moment gebruikelijk is, want het bedrag beweegt mee met het pond.

Vergeleken met een landreis zit de cruise in het midden van de markt dicht bij hotels en een auto met chauffeur, zodra u gelijk met gelijk legt. Aan de goedkope kant wint land, omdat een eenvoudig hotel in Luxor elk bescheiden schip onderbiedt. Aan de dure kant wint land ook, maar niet op prijs: de beste hotels in Luxor en Aswan zijn duidelijk beter dan de beste standaardschepen. De cruise wint waar hij hoort te winnen – in het brede midden, en op het lastige stuk tussen de twee steden.

In welke maanden is een nijlcruise de moeite waard?

Het seizoen loopt van oktober tot en met april, en binnen dat seizoen verschilt dezelfde hut aanzienlijk in prijs en in aangenaamheid. December en januari zijn het koelst, het volst en het duurst; de aanlegplaatsen stapelen zich dan op. Februari en maart geven de beste verhouding tussen hitte en drukte. Oktober, november en april zijn de warme randen, waarop het aan dek ook 's avonds aangenaam blijft.

De cijfers maken het concreet. Typische dagmaxima in Luxor: januari 23 °C, februari 25 °C, maart 29 °C, april 35 °C, mei 39 °C, juni tot en met augustus 41 °C, september 38 °C, oktober 34 °C, november 28 °C en december 24 °C. Tot ongeveer 29 °C is een tempeldag aangenaam. Vanaf 38 °C verschuift alles naar het eerste uur na zonsopgang, en de rest van de dag speelt zich binnen af.

Daarmee is de zomervraag ook beantwoord. Een cruise in juni, juli of augustus kost een fractie van de winterprijs, en voor wie hitte verdraagt is dat een eerlijke ruil. Alleen ligt het zonnedek dan van de late ochtend tot de late middag leeg – en juist dat dek was het product. Wie in de zomer naar Luxor en Aswan gaat, heeft meer aan een hotel met een echt zwembad dan aan een schip.

Twee data verdienen aparte aandacht bij het plannen. Rond 22 februari bereikt de opkomende zon het binnenste heiligdom van Abu Simbel; wie dat wil meemaken, boekt een vaart die in Aswan eindigt en houdt er een zeer vroege ochtend voor vrij. En kijk waar de ramadan in uw jaar valt: die schuift door de kalender en werkt door in openingstijden en in de sfeer aan land. Aan boord merkt u er weinig van, aan wal des te meer.

Wie kan beter een dahabiya nemen?

Een dahabiya is een klein zeilschip met een handvol hutten, dat meestal wordt gesleept als de wind wegvalt, en dat aanlegt bij zandbanken en dorpen in plaats van in een rij rompen. Hij past bij mensen die rust willen, die in een kleine groep reizen of het hele schip nemen, en die vijf nachten of meer de tijd hebben. Hij kost per nacht aanzienlijk meer dan een standaardschip, en hij loont alleen als de rust het punt is.

Wees eerlijk over deze ruil. Dahabiya's hebben geen lift, kleinere hutten, eenvoudiger eten en een schema dat zich naar de wind richt. Veel schepen vertrekken in Esna in plaats van Luxor, dus u verliest een stuk rivier aan een transfer over de weg. Als iemand in uw gezelschap een fitnessruimte, een groot buffet of een voorspelbare aankomsttijd wil, wordt hij gelukkiger op een motorschip. Stil langs akkers zeilen is niet voor iedereen een goede week.

Er is nog een praktisch punt: aanlooptijd. Met vijf of zes hutten is een dahabiya snel volgeboekt, en voor de beste weken van het seizoen zijn ze vele maanden van tevoren weg. Als een dahabiya de reden voor de reis is, boek hem dan eerst en leg de rest van de reis eromheen. Andersom werkt het zelden, en dan blijft alleen de boot over die u niet wilde.

Tussen beide uitersten bestaat overigens een middenweg die weinig mensen kennen: het kleine motorschip. Het houdt het betrouwbare vaarschema en de betrouwbare airconditioning van een motorschip, maar met duidelijk minder mensen aan boord – rustigere dekken, kortere rijen bij de loopplank, een stillere eetzaal. U betaalt daarvoor. Of het de meerprijs waard is, hangt af van hoeveel uren u werkelijk aan boord doorbrengt.

Is een nijlcruise de moeite waard met kinderen?

Vaak wel, mits u kort boekt. Tempelmoeheid slaat bij kinderen eerder toe dan bij volwassenen, dus drie of vier nachten dragen minder risico dan zeven. Het voordeel van de boot is hier het saaie voordeel, en precies daarom werkt het: na een hete ochtend is de eigen hut een minuut lopen in plaats van een rit van een half uur, en er is geen enkele hotelwissel met koffers in een lobby.

Controleer twee dingen voordat u boekt. Niet elk schip heeft een zwembad, en waar er een is, is het vaak klein en ingeklemd tussen de dekken – laat dat bevestigen in plaats van het van een foto af te leiden. En de relingen verschillen per boot, zodat een klein kind binnen enkele seconden ergens staat waar het niet hoort. Dat is geen reden om af te zien van het schip, wel een reden om er vooraf naar te vragen.

Van de stops is Kom Ombo de makkelijkste: een paar stappen vanaf de aanlegplaats en snel weer terug. Karnak en de Vallei der Koningen zijn de zwaarste – groot, onbeschaduwd en stoffig. Het standaardkaartje voor de Vallei geeft toegang tot drie graven, en met een vermoeid kind zijn twee er vaak genoeg. Niemand telt ze na, en de derde levert zelden nog een herinnering op.

En bij beperkte mobiliteit?

Hier is het eerlijke antwoord vaker nee dan bij welke andere groep ook, en het heeft niets met de hutten te maken. Aan boord gaat over een loopplank, en waar de schepen in een pakket naast elkaar liggen over meerdere loopplanken en door de gangen van vreemde boten. De dekken zijn met trappen verbonden, de gangen zijn smal, en een lift is geen standaarduitrusting. Bij een dahabiya komt daar nog een kleine bijboot bij om aan land te komen.

Daar komt het talud bij. De oevers zijn op veel plaatsen steil en de trappen vanaf het water zijn ongelijk, zonder leuning en soms nat. Dat geldt ook op de plekken waar de ligplaats volgens het programma vlak naast de tempel ligt. Niemand in Egypte kan dat veranderen, en een aanbieder die belooft dat het meevalt, heeft de kade niet zelf gezien.

Het alternatief is niet minder. Hotels in Luxor en Aswan plus een auto met chauffeur bereiken dezelfde tempels zonder één loopplank, in uw eigen tempo en met een kamer die groter is dan een hut. Het enige wat u inlevert, is de rivier als vervoermiddel – en dat is een kleinere prijs dan een week lang tegen trappen aan lopen. Meld de beperking bij de aanvraag en niet bij het inschepen; alleen vooraf laat het zich oplossen.

Wanneer zijn hotels in Luxor en Aswan de betere keuze?

Laat het schip weg als u tijd wilt in plaats van beweging. De westoever van Luxor beloont twee volle dagen, en geen enkele cruise geeft u die. Een hotel in Luxor, een hotel in Aswan, daartussen de trein of een auto – drie tot vier uur – en onderweg een stop in Edfu en Kom Ombo: dat dekt dezelfde tempels volgens uw eigen schema, meestal voor minder geld. Hotels winnen bovendien in de hoogzomer, wanneer een echt zwembad een heet dek verslaat, en voor iedereen met beperkte mobiliteit, want loopplanken, vreemde scheepsdekken en steile oevertrappen zijn aan boord niet te vermijden.

Het sterkste argument voor hotels is echter het licht. Aan land zet u de klok: Karnak bij opening, de Vallei der Koningen vóór de bussen, een lange pauze over het heetst van de dag, en de Luxor-tempel na zonsondergang, verlicht en halfleeg. Een cruiseschema levert u de tempels midden op de dag, samen met alle andere schepen die op hetzelfde uur zijn aangekomen. Wie fotografeert, of wie een tempel liever stil ziet dan vol, merkt dat verschil elke dag.

En aan land bereikt u plekken die geen enkel schip aandoet. Dendera en Abydos liggen over de weg ten noorden van Luxor en zijn elk een ochtend waard. Aswan heeft meer dan de dam en Philae: het eiland Elephantine met zijn in de rots uitgehakte nilometer verdient een uur of twee te voet, en de Nubische dorpen Koti en Siou aan de overkant zijn met de openbare veerpont te bereiken voor een fractie van wat een privéboot kost. Dat soort uren bestaat op een cruiseschema simpelweg niet.

Wat u erbij boekt om de week wél de moeite waard te maken

Hier schiet de gemiddelde nijlcruiseboeking tekort, en het is goedkoop te herstellen. Geen enkele vaart geeft Luxor en Aswan de tijd die ze verdienen. Luxor vraagt drie volle dagen om goed te doen, en twee is het praktische minimum; aan boord krijgt de westoever één samengeperste ochtend. Aswan vraagt twee dagen, drie met Abu Simbel erbij, en krijgt op het schip een bezoek aan Philae tussen het ontbijt en het vertrek.

Eén hotelnacht aan elk uiteinde verandert de reis meer dan bijna elke andere beslissing eromheen. Een nacht in Luxor vóór het inschepen levert de Vallei der Koningen bij opening op en de Luxor-tempel na donker. Een nacht in Aswan na het uitschepen levert een onopgejaagde middag op het water op en een ochtend zonder klok. Heeft u nog één nacht in het budget, leg die dan aan land: een vijfde nacht aan boord geeft u nog een buffet en nog een aanlegplaats.

Noem die nachten meteen in uw aanvraag in plaats van ze later aan te haken. Wie ze vanaf het begin meestuurt, krijgt een voorstel waarin hotel, transfers en schip op elkaar aansluiten. Wie ze achteraf toevoegt, krijgt een gat in het programma en een extra rit erbij. Datzelfde geldt voor de binnenlandse vlucht of de nachttrein: een cruise vertrekt op een vaste dag en wacht niet, dus plan geen aankomst op de dag van inschepen zonder marge en zet de terugvlucht niet in de uren direct na het uitschepen.

De drie manieren om op de Nijl teleurgesteld te raken

De eerste is op prijs kiezen voordat het formaat vaststaat. Wie een groot schip boekt en daarbij op stilte, zandbanken en verlaten oevers hoopt, heeft de meest voorkomende manier gevonden om hier ongelukkig te worden. Andersom geldt precies hetzelfde: wie een dahabiya boekt en een zwembad, een lift en een avondprogramma verwacht, is op de verkeerde boot gestapt. Bepaal eerst wat voor week u wilt, pas daarna wat u wilt betalen.

De tweede is een hut kopen op categorie alleen. Dek en kant bepalen uw nachten en uw uitzicht bij het afmeren sterker dan het aantal vierkante meters, en achteraf valt er niets meer aan te veranderen. Een hut met rivierzicht is bovendien niet automatisch een hut met zicht op de rivier: vraag uitdrukkelijk waar hij op uitkijkt wanneer het schip stilligt, en niet wanneer het vaart.

De derde is de reis om het schip heen vergeten. De cruise is vier nachten van een reis van tien dagen, en de vluchten, de transfers, de nachten in Luxor en Aswan en de excursie naar Abu Simbel bepalen samen meer dan de keuze tussen twee vergelijkbare boten. Wie de hele reis in één aanvraag beschrijft, krijgt een voorstel dat sluit. Wie alleen de cruise aanvraagt, krijgt precies de cruise en de rest als los werk terug.

Dus: is een nijlcruise de moeite waard?

Voor de meesten op een eerste Egyptereis wel. De cruise lost het lastigste deel van Opper-Egypte op – tussen de sites wisselen zonder dagen aan transfers te verliezen – en doet dat in de nacht, op rustigere uren. Als vakantie beschouwd is hij gewoontjes: vervoer met bedden en buffet, geen bestemming. Met die verwachting, en met een schip dat op renovatie en gids is gekozen in plaats van op sterren, is het goed besteed geld. Wilt u lange dagen op de westoever of worstelt u met trappen, boek dan hotels.

Het scherpste antwoord is dus niet ja of nee, maar: als onderdeel. Vier nachten varen tussen Luxor en Aswan, met aan elk uiteinde een paar nachten aan land, geeft u het gemak van het schip op het stuk waar het gemak werkelijk telt, en de tijd van een hotel op de plekken waar tijd het meeste oplevert. Wie het zo boekt, stelt de vraag achteraf niet meer.