Rondreis Egypte, Jordanië en Israël: wat die werkelijk vraagt

Hoe passen de drie landen in elkaar?

De drie komen samen bij de Golf van Akaba, aan de noordpunt van de Rode Zee. Akaba in Jordanië, Eilat in Israël en Taba in Egypte liggen een korte rit van elkaar. Die hoek maakt de combinatie mogelijk: bij een goede routering steekt u landgrenzen over in plaats van tussen alle drie de landen te vliegen.

De rest van de kaart is minder vriendelijk. Caïro ligt ver in het noordwesten, en de Nijltempels rond Luxor en Aswan nog eens honderden kilometers zuidelijker. De meeste routes gebruiken daarom een binnenlandse vlucht in Egypte en werken zich vervolgens door de Sinaï en Israël naar Jordanië — of dezelfde weg in omgekeerde richting. Reken in elk geval op meerdere lange dagen over de weg.

Twee van de drie etappes zijn kort, de derde niet. Binnen Jordanië zijn de afstanden bescheiden: van Amman naar Petra is het ongeveer drie uur over de weg, van Petra naar de Wadi Rum zo'n anderhalf uur. Israël is nog compacter. Egypte is de uitzondering. Caïro–Luxor duurt ongeveer een uur in de lucht, het stuk Luxor–Aswan beslaat zo'n 220 kilometer, en de rit om de Golf van Suez heen en door de Sinaï naar Taba vult een hele dag.

Daar zit meteen de beste manier om een aanbod te beoordelen. Oogt een reisroute opvallend voordelig, kijk dan waar dat geld is bespaard. Meestal is een van die Egyptische etappes stilletjes in een wegdag veranderd: de binnenlandse vlucht vervangen door een nachtelijke rit, of de Sinaï-oversteek zo gepland dat u om vier uur in de ochtend vertrekt. Dat scheelt op papier een paar honderd euro en in werkelijkheid een halve reisdag plus uw humeur.

Hoeveel tijd is realistisch: 16 dagen of 21?

Zestien dagen is de ondergrens. Dat is genoeg voor ongeveer drie dagen Caïro, drie of vier op een nijlcruise tussen Luxor en Aswan, twee rond Petra, één in de Wadi Rum en drie in en rond Jeruzalem — de rest gaat op aan verplaatsen. Eenentwintig dagen is aangenamer en laat Amman, Jerash en een rustiger stop aan de Dode Zee toe. Onder de veertien dagen betaalt u om in voertuigen en rijen te zitten. Twee landen goed gedaan verslaan drie in looppas.

Die vijf extra dagen zijn geen luxe maar speling. In de versie van zestien dagen dwingt één vertraagde grens, één geschrapte binnenlandse vlucht of één gesloten site u iets te laten vallen, en wat sneuvelt is steevast wat er daarna kwam. Bij eenentwintig dagen kunt u één slechte dag opvangen zonder dat de rest van het programma omvalt. Dat weegt hier zwaarder dan bij een reis door één land, omdat u leunt op drie sets afspraken die onderling niets van elkaar weten.

Tel bij het beoordelen van een dagindeling de grensdagen als halve dagen. De dag vóór een oversteek eindigt eerder dan u zou willen, omdat u in de buurt van de grens moet slapen, en de dag erna begint later dan u hoopt, omdat de controles tijd kosten. Een programma dat op een grensdag ook nog een bezichtiging inplant, is geen ambitieus programma maar een onbetrouwbaar programma.

Hoe ziet een route van achttien dagen er werkelijk uit?

Een werkbare vorm loopt van zuid naar noord. Drie nachten Caïro openen de reis: Gizeh op de ene ochtend, het Groot Egyptisch Museum op een tweede dag en Sakkara met de trappiramide op een derde. Een binnenlandse vlucht brengt u daarna zuidwaarts naar Luxor voor de tempelhelft — de oostoever met Karnak en de Luxortempel, de westoever met de Vallei der Koningen en de terrastempel van Hatsjepsoet. Vanuit Luxor vaart een schip in drie of vier nachten naar Aswan, met onderweg Edfu en Kom Ombo, en Abu Simbel ligt drie uur verder zuidwaarts als dagtocht of als korte vlucht.

Vanuit Aswan vliegt u terug naar het noorden en steekt u bij Taba over naar Israël, of u vliegt van Caïro naar Tel Aviv en werkt van boven naar beneden. Jeruzalem vraagt drie nachten te voet, met Masada en de Dode Zee aan weerszijden. Daarna gaat u in het zuiden Jordanië binnen, neemt u twee dagen voor Petra en een nacht in een kamp in de Wadi Rum, en sluit u af in Amman, met Jerash als de dagen het toelaten. In Caïro invliegen en in Amman uitvliegen — of precies andersom — bespaart u het stuk terugreizen dat een retourticket afdwingt.

De volgorde is niet heilig, de beperkingen wel. Nijlschepen varen vaste patronen tussen Luxor en Aswan, dus het Egyptische deel legt meestal de data vast en de rest wordt eromheen gebouwd. Grenzen steekt u het liefst vroeg op de dag over. En de internationale vluchten bepalen aan welke kant u begint: is de vlucht naar Amman merkbaar voordeliger dan die naar Caïro, draai de reis dan om in plaats van eromheen te betalen.

De Egyptische etappe: Caïro, de vlucht zuidwaarts en de Nijl

Caïro is het zwaarste deel van de reis en het deel dat in de meeste programma's wordt samengeperst. Groot-Caïro telt ruwweg 22 miljoen inwoners, en de hoogtepunten liggen aan weerszijden van de rivier: de piramides en het Groot Egyptisch Museum aan de kant van Gizeh, de oude islamitische stad en de Khan el-Khalili aan de overkant. Verkeer is hier geen schilderachtig detail maar een belasting op uw dag. Koppel uw dagen daarom aan de oever waar u toch al bent. De meest gemaakte planfout is Gizeh en het museum op dezelfde dag zetten: het museum verdient drie uur in wandeltempo, en het plateau is ruim een kilometer lang over zand en gebroken steen.

Met de vlucht naar het zuiden verandert het karakter van de reis. Luxor heeft de dichtste concentratie overeind staande faraonische architectuur ter wereld, en die komt beter tot zijn recht als volle dag aan elk uiteinde van de cruise dan als één gehaaste ochtend. Laat in de middag dunnen de touringcars bij Karnak uit. Het stuk tussen Luxor en Aswan is precies de reden om op het water te zitten in plaats van op de weg: Edfu is de meest complete grote tempel die in Egypte overeind staat, en Kom Ombo is de dubbele tempel die vrijwel aan de oever ligt aangemeerd. Aswan sluit de etappe af met de Philae-tempel op zijn eiland.

Twee waarschuwingen over het schip, want dat is de sterkst wisselende post op een offerte voor drie landen. Sterren op nijlschepen zijn lokale classificaties en laten zich niet omrekenen naar Europese hotelnormen; de naam van het specifieke schip zegt dus meer dan het aantal sterren. En bij de kleinere aanlegplaatsen liggen schepen twee of drie dik, wat betekent dat u door twee andere lounges loopt om aan wal te komen. Geen van beide is een reden om de cruise te laten schieten, allebei zijn ze een reden om naar de scheepsnaam te vragen voordat u een prijs accepteert.

Houd er verder rekening mee dat het Egyptische deel het meeste geregel kent. Gidsen zijn hier vergunningplichtig, de afstanden tussen de monumenten zijn lang, en de entreegelden voor losse graven en voor Abu Simbel staan vaak buiten de basisprijs. Het is ook de etappe waarop baksjisj een echte begrotingspost is in plaats van een afrondingsverschil: gids, chauffeur en scheepsbemanning krijgen elk aan het eind van hun deel hun fooi, en daarvoor heeft u kleine biljetten nodig.

De Jordaanse etappe: Petra, de Wadi Rum en de weg ertussen

Jordanië is van de drie het makkelijkst te doorkruisen land, en tegelijk het land dat het vaakst te kort wordt gedaan. Petra vraagt twee dagen, geen één. De wandeling door de Siq is ongeveer 1,2 kilometer voordat u bij de Schatkamer uitkomt, de graven en de gevelstraat vullen op zichzelf een ochtend, en het pad omhoog naar het Klooster telt zo'n 800 onregelmatige treden. Met een dagkaart kiest u tussen de twee helften van de site, terwijl de plek juist vroeg en laat op zijn mooist is — precies de uren die één dag u niet geeft.

De Wadi Rum is een kwestie van één nacht, en één nacht doet de plek recht. Het is woestijn op hoogte, dus vraag vóór een winterboeking welke verwarming uw kamp werkelijk heeft in plaats van dat om twee uur in de nacht te ontdekken. Vervoer per paard of ezel wordt zowel in Petra als rond de woestijnkampen aangeboden; de omgang met die dieren verschilt sterk en wij zouden u er niet naartoe sturen.

Met eenentwintig dagen in plaats van zestien verdienen Amman en Jerash hun plaats. Amman strekt zich uit over heuvels op zo'n 800 tot 1.000 meter en werkt goed als basis voor de Romeinse stad Jerash, een halve dag die de moeite loont en die bijna altijd als eerste sneuvelt zodra het schema krap wordt. Akaba is de andere bruikbare stop, vooral omdat de stad in de grenshoek ligt en warm blijft wanneer Amman en Petra dat niet zijn.

Eén praktisch punt over de hoogteverschillen: uw koffer moet twee klimaten aankunnen. Dezelfde reis die u in Luxor in korte mouwen laat lopen, zet u van november tot en met maart 's avonds in Petra en de Wadi Rum in een echte jas. Woestijntenten zijn zelden verwarmd, en de temperatuur zakt na zonsondergang snel.

De Israëlische etappe: Jeruzalem, Masada en de Dode Zee

Jeruzalem is een wandelstad en wordt het best als zodanig behandeld. De oude stad te voet is de reden om te komen, en bij drie nachten houdt het op te voelen als een bushalte en begint het te werken als plek. De afstanden zijn kort, maar de ondergrond is oud en oneffen, en door de dichtheid aan bezienswaardigheden ziet u per uur minder dan de kaart doet vermoeden. Plan één middag in waarop niets staat gepland.

Masada is de andere duidelijke opbrengst van deze etappe, en die combineert vanzelf met de Dode Zee omdat ze aan dezelfde kant van het land liggen. De Dode Zee zelf ligt enkele honderden meters onder zeeniveau, wat verklaart waarom het er warm blijft wanneer Jeruzalem en Petra dat niet zijn en waarom de oever als winterstop werkt. Het drijven is een echte curiositeit en duurt ongeveer twintig minuten. Eén nacht aan die oever is genoeg.

Wat u daarnaast toevoegt, hangt volledig van de dagen af. Galilea is bij eenentwintig dagen een echte aanvulling en bij zestien een vergissing. Dagtochten vanuit Eilat naar Petra bestaan en horen op deze route genegeerd te worden, want u gaat toch al fatsoenlijk naar Jordanië. Toegang en omstandigheden kunnen in dit deel van de route sneller veranderen dan in de andere twee landen: lees daarom het actuele reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken — Belgische reizigers dat van de FOD Buitenlandse Zaken — voor de concrete plaatsen op uw reisroute, en niet alleen voor het land als geheel.

Hoe verlopen de grensovergangen?

U gaat te voet, met uw bagage. Voertuigen en gidsen gaan zelden mee; een chauffeur zet u dus aan de ene kant af en een andere haalt u aan de andere kant op. Tussen Egypte en Israël wordt normaal gesproken Taba bij Eilat gebruikt. Tussen Israël en Jordanië zijn er overgangen in het zuiden, bij Eilat en Akaba, en verder naar het noorden. Plan voor elke overgang meerdere uren in en reken op vragen, rijen en bagagecontroles.

Regels veranderen. Openingstijden, kosten, visumregelingen en zelfs de vraag welke overgangen überhaupt in bedrijf zijn, kunnen op korte termijn wijzigen, en waar een overgang ligt, bepaalt mede welke visa daar worden afgegeven. Israël geeft in de regel een aparte inreiskaart uit in plaats van te stempelen, maar de stempels van de buurlanden tonen uw route alsnog. Controleer de actuele reisadviezen van het ministerie van Buitenlandse Zaken — Belgische reizigers die van de FOD Buitenlandse Zaken — voor alle drie de landen en de actuele routering van uw organisator voordat u zich vastlegt, en kort voor vertrek nog eens.

Drie praktische aantekeningen. De zuidelijke overgang tussen Israël en Jordanië bij Akaba is de Wadi Araba-overgang, en die wordt door de meeste drielandenroutes gebruikt omdat hij in dezelfde hoek ligt als Taba en Eilat. Daarnaast is er een veerboot over de Golf van Akaba tussen Nuweiba in de Sinaï en Akaba, die Israël helemaal omzeilt; goed om te kennen als de route onderweg moet wijzigen, al schuiven de vertrektijden en kan een overtocht een hele dag opslokken. Rafah wordt in dit verband soms genoemd en hoort hier niet thuis: dat is een overgang tussen Egypte en Gaza, niet naar Israël, en in een toeristische reisroute heeft hij geen plaats.

Het is bovendien geen zuiver logistieke kwestie. Reisverzekeringen volgen vaak het officiële reisadvies, waardoor een polis niets waard kan blijken voor een gebied dat wordt ontraden. Verandert het advies na uw boeking, dan bouwt een goede organisator de route om of zet hij u over op een vliegvariant. Vraag vóór uw aanbetaling hoe dat is geregeld, niet daarna.

Visa, vergunningen en de volgorde waarin u ze regelt

Drie landen betekent drie afzonderlijke inreisprocedures, en de details verschillen per nationaliteit en per gebruikte grens. Egypte heeft aan veel nationaliteiten een online aangevraagd e-visum en een visum bij aankomst geboden. De Jordan Pass, die u vóór aankomst online koopt, heeft de visumkosten gedekt voor bezoekers met een minimale verblijfsduur en omvat de toegang tot Petra. Israël laat veel nationaliteiten zonder vooraf aangevraagd visum binnen, al zijn er elektronische voorafmeldingen ingevoerd die blijven veranderen.

Eén valkuil is specifiek voor deze reis. Wie in Sharm el-Sheikh aankomt, krijgt vaak een gratis Sinaï-vergunning in plaats van een volledig Egyptisch visum. Die dekt de oostkust van de Sinaï — Sharm, Dahab, Nuweiba en Taba — en de weg naar Sint-Catharina, maar niet Caïro, Gizeh of Luxor. Op een reis die de Nijl omvat, heeft u het volledige visum nodig, en een vergunning die op de verkeerde luchthaven is afgegeven, houdt u tegen voordat u bij de piramides bent.

De tweede valkuil betreft de Jordan Pass. Aan de kwijtschelding van de visumkosten hangen voorwaarden, waaronder een minimale verblijfsduur en in de praktijk ook de manier waarop u het land binnenkomt. Komt u over land vanuit Israël in plaats van dat u naar Amman vliegt, controleer de regeling dan tegen uw eigen route voordat u ervan uitgaat dat ze geldt.

De volgorde is simpel: controleer alle drie kort voor vertrek bij de officiële bronnen van de betrokken overheden, niet op de pagina van een organisator en niet op deze pagina. De eisen wijzigen vaak genoeg om alles wat maanden vooruit is opgeschreven als vertrekpunt te behandelen en niet als zekerheid. Zorg daarnaast dat uw paspoort ruim geldig is en dat u van elk document een papieren kopie bij u draagt; aan een grens is netwerk geen gegeven.

Wat is uw tijd waard, en wat niet?

Gizeh, de collecties van de musea in Caïro, de westoever van Luxor, Abu Simbel, twee dagen in Petra en een nacht in een kamp in de Wadi Rum rechtvaardigen allemaal de moeite. Sommige dingen niet. Klank- en lichtshows zijn saai. Het drijven in de Dode Zee is een curiositeit van twintig minuten; één nacht aan die oever volstaat dus. Nijlcruiseschepen verschillen veel sterker dan de brochures doen vermoeden, en sommige programma's bevatten winkelstops die simpelweg verkoopdemonstraties zijn. Een aan de reis geplakte stranddag aan de Rode Zee kost meestal een reisdag voor heel weinig.

Twee twijfelgevallen om zelf af te wegen. Sharm el-Sheikh wordt soms tussengeschoven als stop vóór de overgang bij Taba, maar de plaats ligt ver ten zuiden daarvan en is een omweg in plaats van een tussenstation — de moeite waard alleen als u duikt en er meerdere dagen wilt blijven. Een nacht bij Sint-Catharina met de klim naar de top van de Berg Sinaï vóór zonsopgang is op zichzelf een goede ervaring, maar de top ligt boven de 2.000 meter en is ook in augustus koud voor het licht wordt, de klim duurt twee tot drie uur, en of hij op uw route past, hangt af van het actuele advies voor dat deel van de Sinaï.

Wanneer gaat u, als drie kalenders het eens moeten worden?

Oktober, november, maart en april. In die vier maanden zijn alle drie de landen tegelijk werkbaar: warm genoeg om zonder jas voor de Schatkamer te staan, koel genoeg om midden op de dag door Karnak te lopen, en koud maar draaglijk in een kamp in de Wadi Rum. Vanaf juni houdt de combinatie op te werken, omdat Opper-Egypte en de Wadi Rum voorbij de 40 °C gaan en bezichtigen uiteenvalt in een vroege ochtend en een late middag met een dood gat ertussen.

Hartje winter splijt de reis in tweeën. Egypte is in december en januari aangenaam, met Caïro rond een graad of achttien en Luxor en Aswan in de midden-twintig, en pas na donker echt koud. Jordanië is in diezelfde weken een ander land: Amman en Petra zitten 's nachts tegen het vriespunt, regen komt in buien, en in sommige januarimaanden bereikt de sneeuw Petra. Jeruzalem is nat. De Dode Zee en Akaba zijn de twee uitzonderingen die comfortabel blijven. Liggen uw data midden in de winter vast, leg het zwaartepunt dan bij Egypte en behandel Jordanië en Israël als de kortere helften.

Drie periodes om tegen uw eigen agenda te leggen. Kerst en oud en nieuw vormen in alle drie de landen de duurste en drukste twee weken van het jaar. Pasen vult Jeruzalem. De ramadan schuift jaarlijks ongeveer elf dagen naar voren en trekt zo door het goede seizoen: bezienswaardigheden blijven open en reizen lopen gewoon door, maar restauranttijden veranderen en het ritme van de dag verschuift. Geen van de drie is een reden om niet te gaan. Alle drie zijn een reden om het vóór het boeken te weten in plaats van erna.

Hoe fit moet u zijn, en wat neemt u mee?

Technisch is er niets veeleisends aan deze reis; de belasting is cumulatief in plaats van acuut. Het gaat om meerdere kilometers per dag over oneffen grond, treden en lage, aflopende gangen in de graven van Luxor, de kilometer zand en gebroken steen op het plateau van Gizeh, de Siq en de klim naar het Klooster in Petra, en de oude stenen van de oude stad van Jeruzalem. Elk van die stukken is op zich goed te doen. Vijftien op rij, met vroege starts en grensdagen ertussen, is wat mensen onderschatten. Zijn trappen of lang staan lastig voor u, zeg het dan vóór het boeken en niet op de eerste ochtend.

Inpakken volgt dezelfde logica. Stevige schoenen in plaats van sandalen, want vrijwel elke site is oneffen. Laagjes, want woestijnnachten zijn in elk seizoen koel en Aswan kan na zonsondergang naar een graad of acht zakken terwijl diezelfde dag de dertig raakte. Een echte jas voor Petra en de Wadi Rum van november tot en met maart, niet het dunne vest dat u voor landen pakt die u als warm inschat. Zonbescherming voor de lange onbeschutte stukken bij Gizeh, Karnak en Masada. En bedekkende kleding over schouders en knieën, wat in alle drie de landen bij religieuze plaatsen telt en u bij de ingang gedoe bespaart.

Neem daarnaast contant geld in kleine coupures mee voor fooien, toiletten en marktjes, plus een simpele plastic map voor tickets, kopieën en grenspapieren. Op een reis met drie grenzen is het handiger om documenten bij de hand te hebben dan om ze bij elke controle uit een telefoon te moeten opdiepen.

Wie kan deze route beter laten liggen?

Dit is een zware reis. Vroege starts, hitte van april tot oktober, veiligheidscontroles, oneffen terrein in Petra en bij de tempels van Luxor, en grensdagen die de goede uren opeten. Wie slecht ter been is, weinig geduld heeft voor rijen of graag een paar dagen op één plek blijft, heeft meer aan Egypte en Jordanië alleen — of Jordanië en Israël alleen. Het derde land loopt niet weg. Bij jongere kinderen raakt het geduld in de tweede week vaak op.

Waarom de kosten per dag hoger liggen dan bij één land

Drie aankomst- en vertrekprocedures, drie sets gidsen en voertuigen en drie sets entreegelden zitten binnen hetzelfde aantal dagen. Over de grenzen heen wordt niets gedeeld, dus de vaste kosten die u bij een reis door één land één keer betaalt, betaalt u hier drie keer. Dat is de structurele reden waarom een drielandenreis per dag duurder uitvalt dan dezelfde twee weken in Egypte.

De tweede reden is dat de landen niet gelijk geprijsd zijn. Israël is per dag aanzienlijk duurder dan Egypte bij vergelijkbare accommodatie en maaltijden, en dat trekt het gemiddelde omhoog zodra het in de route komt. Het Egyptische prijsniveau maakt een privégids met chauffeur redelijk betaalbaar; dezelfde opzet kost aan Israëlische kant merkbaar meer. Verder gelden de gebruikelijke knoppen: hotelcategorie, de klasse van het nijlschip, met hoeveel mensen u een voertuig deelt en de eenpersoonstoeslag als u alleen reist.

Fooien zijn op dit soort reizen een echte begrotingspost, vooral in Egypte, waar zowel een begeleide dag met privégids en chauffeur als elke nacht aan boord een verwachting kent. Vraag per etappe wat gangbaar is en draag kleine biljetten bij u. Grenskosten, entreegelden die buiten de offerte vallen en betaalde extra's zoals Abu Simbel of een specifiek graf zijn de andere stille posten. Op een reis door drie landen tellen ze sneller op dan de meeste mensen begroten.

Hoe wordt een reis door Egypte, Jordanië en Israël georganiseerd en berekend?

Drie landen betekent drie sets gidsen, vergunningen en voertuigen; daarom worden deze reizen meestal uitgevoerd door een grondorganisatie met partners in de twee andere landen. Vraag wie er in elk land werkelijk ter plaatse is en wie u belt als er om zeven uur in de ochtend iets misgaat. Dat antwoord zegt meer over een organisator dan welke routepagina ook.

De prijs komt op aanvraag in plaats van uit een folder, omdat data, scheepscategorie en hotelniveau het totaal sterk verschuiven. Vraag een schriftelijke uitsplitsing voordat u toezegt: welke maaltijden, entreegelden, binnenlandse vluchten, grenskosten, visa en fooien in het genoemde bedrag zitten en wat ter plaatse wordt betaald. Op een drielandenreis tellen die posten stilletjes op.

In Egypte voegt een bevoegde gids veel toe, omdat de sites dicht opeen liggen, ver uit elkaar staan en nauwelijks bruikbaar zijn aangeduid. In Jordanië en Israël redt u zich makkelijker zelf, en veel reizigers lopen Petra en de oude stad van Jeruzalem zonder begeleiding. De meeste drielandenreizen omvatten overal begeleiding, simpelweg omdat dat eenvoudiger te regelen is dan uit elkaar te trekken. Vraag wat een versie met minder begeleide dagen kost voordat u aanneemt dat het vastligt.

Er is één vraag die vóór de aanbetaling gesteld hoort te worden: wat gebeurt er als het reisadvies voor een van de drie landen verandert nadat u heeft betaald. Een capabele organisator vertelt u vooraf hoe hij een route omlegt en welke voorwaarden dan gelden, in plaats van dat als gespreksonderwerp te bewaren voor de dag zelf. Omdat reisverzekeringen het officiële advies vaak volgen, zijn boekingsvoorwaarden die een datumwijziging toelaten hier meer waard dan de korting die u krijgt door ze op te geven.

Wat moet als eerste vastliggen, en wat kan wachten?

Vier dingen bepalen de vorm van de reis en horen vóór al het andere geregeld te zijn. De hut op het nijlschip in het hoogseizoen, want de goede schepen zijn eerder vol dan de goedkope hutten en het vaarpatroon legt uw data vast. De Egyptische binnenlandse vlucht, of de couchettes in de nachttrein als u de trein neemt. De Jordan Pass, die online moet worden gekocht vóór aankomst en niet aan de grens. En uw internationale vluchten, bij voorkeur de ene hoofdstad in en de andere uit.

Bijna al het overige kan dichter op de reis worden geregeld, en een deel ervan hoort dat ook. Grensroutering, de precies gebruikte overgang en elke etappe die de Sinaï raakt, bevestigt u beter weken vooraf dan maanden vooraf, want dan is de informatie ook werkelijk actueel. Hetzelfde geldt voor het controleren van de visumregels. Het geheel vroeg vastleggen is verstandig; een grensdetail een halfjaar vooruit als geregeld beschouwen is dat niet.

Als drie landen er één te veel is: welke twee kiest u?

Laat Israël vallen als u voor oudheid en woestijn komt. Egypte en Jordanië passen schoon op elkaar, de vlucht Caïro–Amman duurt ongeveer anderhalf uur met meerdere vertrekken per dag, en twaalf tot zestien dagen dekken beide landen zonder grensdagen. Dit is de versie die de meeste mensen zouden moeten doen, en die wij aanraden aan iedereen met twee vaste weken vakantie.

Laat Jordanië vallen als Jeruzalem en de Bijbelse lijn het punt zijn. Egypte en Israël delen een landgrens en een doorlopend historisch verhaal, en dezelfde twaalf tot zestien dagen geven u Caïro, de Nijl, Jeruzalem, Masada en de Dode Zee in een tempo dat niet straft. Laat Egypte alleen vallen als u er al bent geweest: Jordanië en Israël samen vormen de kortste en rustigste van de drie combinaties, maar Egypte is meestal juist de reden dat mensen zo ver vliegen.

Het derde land loopt niet weg, en dat is het argument dat wij het hardst zouden maken. Twee weken die u goed besteedt in twee landen, laten u met de wens achter om terug te komen. Twee weken uitgesmeerd over drie landen laten u achter met een lijst plaatsen waar u technisch gesproken bent geweest. Ligt uw verlof vast en is het kort, dan is het juiste antwoord vrijwel altijd twee.