Duiken in Egypte: hoe de Rode Zee werkelijk is

Wat duiken in Egypte onderscheidt van andere warmwaterbestemmingen

Het meeste duiken in Egypte gebeurt aan de kust van de Rode Zee, en de aantrekkingskracht daarvan is praktisch, niet exotisch. Het water blijft het hele jaar warm. Het zicht is meestal zeer goed, vaak beter dan wat duikers van thuis kennen. Riffen beginnen dikwijls na een paar slagen vanaf het strand, u bent dus niet aangewezen op lange boottochten. De visstand is dicht, ook in ondiep water.

Het koraal vlak voor de grote vakantieresorts heeft plaatselijk geleden. Aan huisriffen die dagelijks door honderden mensen worden gebruikt, is dat te zien: afgebroken takken, gladgesleten plekken. Verder uit de kust of verder naar het zuiden wordt het beeld snel beter. De riffen langs de afgelegener kust zijn in goede staat, en precies daarom komen duikers steeds terug.

Twee dingen maken de regio voor beginners ongewoon makkelijk. Op veel beschutte plekken is de stroming mild, en het rif valt steil af, zodat ondiep en diep duiken dicht bij elkaar liggen. Een nerveuze beginner en een ervaren duiker kunnen vaak dezelfde plek gebruiken. De stap naar het veeleisende duiken verder uit de kust is dan een echte stap, geen formaliteit.

Er is nog een reden waarom deze kust zo veel Europese duikers trekt, en die staat op geen enkele brochure: de reis erheen is kort en de infrastructuur is oud. Aan dit stuk kust wordt al sinds de jaren tachtig gedoken, dus duikscholen, compressoren, huurmateriaal en decompressiekamers zijn er gewoon, en u hoeft er geen dagenlange binnenlandse reis voor te maken. Dat maakt van een week duiken een gewone vakantie in plaats van een expeditie.

Waar u zich aan de kust van de Rode Zee vestigt

Sharm el-Sheikh ligt aan de zuidpunt van de Sinaï, dicht bij Ras Mohammed en de Straat van Tiran. De plaats staat bekend om steile wanden, koraaltuinen en een behoorlijke kans op stroming. Van hieruit varen ook dagboten naar de Thistlegorm, een vrachtschip uit de Tweede Wereldoorlog bij Sha'ab Ali in de Straat van Gubal. Een inreisregel is belangrijk: wie in Sharm aankomt, krijgt mogelijk een gratis vergunning die alleen voor de Sinaï geldt. Zij dekt Sharm, Dahab, Nuweiba, Taba en Sint-Catharina, maar niet Ras Mohammed, Caïro of Luxor. Voor het nationale park zelf hebt u het volledige visum nodig.

Hurghada is goed bereikbaar met chartervluchten en heeft een breed aanbod aan aanbieders. Het is er druk, en het duiken direct voor de stad laat dat zien. Zijn kracht zit in de riffen en wrakken verder uit de kust in de Straat van Gubal, bereikbaar met lange dagboten of op noordelijke safariroutes. El Gouna, een stuk noordelijker, is een rustiger badplaats met beschut ondiep water.

Juist bij El Gouna is een waarschuwing op zijn plaats, want de plaats wordt aan duikers aanbevolen op grond van het stadje en niet op grond van het water. De lagunes zijn gegraven kanalen die met zeewater zijn gevuld, en een huisrif van betekenis is er niet: de bodem voor de stranden is zand, dus alles wat u er duikt of snorkelt komt per boot, ongeveer een half uur tot een uur varen. Duikt u dagelijks met een school aan de marina, dan is dat prima. Wilde u vanaf het strand het koraal op zwemmen, dan is het een slechte koop.

De baaien ten zuiden van Hurghada liggen weer anders. Sahl Hasheesh en Makadi hebben wel een huisrif, en Safaga, een werkhaven op ongeveer een uur naar het zuiden, heeft betrouwbare wind en enkele van de beste riffen aan dat stuk kust. Wie het geld van El Gouna niet wil uitgeven en toch vanaf het strand te water wil, kijkt hier het eerst.

Marsa Alam ligt meerdere uren verder naar het zuiden en voelt duidelijk rustiger. De riffen zijn er in betere staat, in de baaien groeit zeegras, en schildpadden zijn er talrijk. In enkele van die baaien leven doejongs, maar een waarneming is een kwestie van geluk en geen programmaonderdeel, en het gedrang van boten wanneer er een opduikt, is geen fraai gezicht. Kies het zuiden als de kwaliteit van het rif u meer waard is dan het nachtleven.

Het woord Marsa Alam dekt drie dingen: een stadje, een vliegveld ver ten noorden daarvan en een lange kuststrook aan weerszijden. Twee hotels die in dezelfde bewoordingen worden aangeprezen, kunnen dus uren uit elkaar liggen. Port Ghalib, de marinaontwikkeling bij het vliegveld, is de enige plek aan die kust met een noemenswaardige avond en een vertrekpunt voor duiksafari's. Rijdt u verder naar het zuiden, voorbij Wadi el Gemal richting Hamata en Wadi Lahami, dan worden de riffen beter en de transfers langer. Twee uur rijden na een late chartervlucht is een reële kostenpost, en die wordt stelselmatig onderschat.

Dahab is weer anders: een ontspannen reizigersstadje aan de Golf van Akaba, met goedkope kamers en duikplekken waar u naartoe loopt. Het meeste daarvan is ongecompliceerd. Het Blue Hole is dat niet. Daar zijn herhaaldelijk mensen omgekomen, meestal bij een poging de diepe boog te doorduiken die buiten hun opleiding of hun ademgas lag. Op de rots erboven staan de gedenkplaten op een rij. Duik de rand en laat de boog met rust.

De duikplekken die u werkelijk bij naam zult horen

In de Sinaï staat het Ras Mohammed Nationaal Park bovenaan, zo'n 20 kilometer ten zuiden van Sharm, op het punt waar de Golf van Akaba en de Golf van Suez samenkomen. Shark en Yolanda Reef is de duik waarvoor men komt: een wand die in het open blauw wegvalt, en op het zand eronder de verspreide lading van een vrachtschip dat hier in 1980 aan de grond liep. Kisten, containers, een BMW en, beroemd geworden, een lading sanitair: toiletten en wastafels in het zand, overgroeid met koraal. Ten noordoosten van de stad liggen in de Straat van Tiran vier riffen in een zeestraat — Gordon, Thomas, Woodhouse en Jackson. Daar wordt driftend gedoken, de stroming is geen detail, en het is uitdrukkelijk niet de plek om een vers Open Water-brevet op te maken.

Voor Hurghada zijn de namen op het programma torens, wanden en koraaltuinen op een tot twee uur varen van de marina: Umm Gamar, Careless Reef, Fanadir, Abu Ramada, Shaab El Erg. Het zicht ligt op dit stuk standaard op 20 tot 30 meter, het water is het hele jaar warm en de omstandigheden vergeven veel — precies daarom leren zo veel mensen hier duiken. De prijs daarvoor is het aantal. De rifdaken het dichtst bij de stad dragen al sinds de jaren tachtig dagboten en dat is eraan te zien, dus vraag een aanbieder welke plekken hij in uw week werkelijk aandoet en hoeveel duikers er tegelijk te water gaan.

In het zuiden is Elphinstone de naam die in elke brochure staat: een langgerekt rif voor de kust ten noorden van het stadje Marsa Alam, met steile wanden aan beide zijden en een plateau aan elk uiteinde, gedoken als driftduik in stroming met open water onder u. Het is tegelijk de plek waar duikers het vaakst boven hun macht blijken te duiken, en een van de eerste tochten die vervalt zodra de wind aantrekt. Verder naar het zuiden is Fury Shoals een verzameling ondiepe riffen, koraaltuinen en doorzwemmingen die gewone sportduikers uitstekend past, en Sataya aan het zuidelijke uiteinde is een hoefijzervormig rif waarin spinnerdolfijnen rusten.

De plekken van Dahab bereikt u met een pick-up in plaats van met een boot, en dat is het hele punt van de plaats: de Canyon met zijn smalle rotsspleet, de Islands met een labyrint van koraal, de Eel Garden met zijn veld tuinalen, en het Lighthouse midden in het dorp, waar de meeste opleidingsduiken plaatsvinden. Het Blue Hole is een onderwaterschacht van zo'n 100 meter diep, door een ondiep rif van de open zee gescheiden, en de sportduikversie ervan is tam: de meesten gaan te water bij Bells, laten zich door een korte schoorsteen zakken en zwemmen op veilige diepte langs de wand terug de schacht in. De Arch, de tunnel op ongeveer 55 meter die de plek berucht maakte, is een technische duik en staat niet op de kaart.

De wrakken, en waarom de noordkust daarvoor bestaat

De Straat van Gubal is een smalle scheepvaartaanloop naar de Golf van Suez met riffen op de verkeerde plaatsen, en hij verzamelt al heel lang schepen. Dat is de korte verklaring voor de wrakkenreputatie van de noordelijke Rode Zee, die het zuiden niet heeft. Komt u voor ijzer in plaats van voor koraal, dan wilt u een basis aan het noordelijke einde van de kust of een safari die die route vaart; geen rifkwaliteit verder naar het zuiden maakt dat goed.

De Thistlegorm, het vrachtschip uit de Tweede Wereldoorlog bij Sha'ab Ali, is het wrak waarvan de meeste duikers hebben gehoord. Dagboten bereiken het vanuit Sharm en vanaf de kant van Hurghada, maar het is een lange oversteek, een vroege start en een diepere duik dan de riffen bij de stad, met vaak stroming over het wrak. Serieuze aanbieders vragen wat u hebt gelogd voordat ze u meenemen, en een school die dat nooit vraagt, vertelt u iets over de manier waarop zij de rest van haar duiken organiseert.

Abu Nuhas is de andere naam die u moet kennen: een rif in de vaarroute dat al meer dan 150 jaar schepen vangt, met vier wrakken aan de noordzijde, de meeste op sportduikdiepte van ongeveer vijf tot dertig meter. De Giannis D, in drie stukken gebroken en met nog leesbaar achterschip, en de Carnatic, een in 1869 gezonken P&O-stoomschip dat inmiddels overgroeid en open genoeg is om doorheen te duiken, zijn de twee die bijblijven. Vanuit Hurghada of El Gouna is het een volle dag, ongeveer twee uur per richting, en de eerste tocht die vervalt als de wind aantrekt.

Vanaf de kant, met de dagboot of op duiksafari

Vanaf de kant duiken is de goedkoopste en flexibelste variant, en Dahab en delen van de zuidkust kunnen dat goed. U loopt het water in, duikt en komt er weer uit. Verder is de dagboot de norm: twee duiken, lunch aan boord, in de late middag terug. Beide passen goed bij een gewone vakantie, en de meeste bezoekers hebben nooit meer nodig dan dat.

Een duiksafari is een boot waarop u ongeveer een week slaapt, meerdere keren per dag duikt en die 's nachts tussen de plekken doorvaart. Die bereikt riffen waar geen dagboot komt en bespaart aanvaartijd. Ze stopt u echter ook in een kleine hut, zonder mobiel bereik, met vreemden, en tussen de duiken blijft er weinig over behalve eten en slapen. Als dat slecht klinkt, zal het dat ook zijn.

De routes verdelen zich grofweg in noord en zuid. Noordelijke tochten dekken de wrakken rond de Straat van Gubal en de riffen van de Sinaï af en passen bij duikers met gemiddelde ervaring. Zuidelijke routes voeren naar de riffen verder uit de kust, waar de stromingen sterker zijn, de duiken dieper en haaien het eigenlijke punt. Aanbieders stellen daarvoor meestal een minimum aan ervaring, en de eerste safari is niet de plek om daarover te discussiëren.

Er is een tussenweg die stelselmatig over het hoofd wordt gezien: een hotel met een werkelijk huisrif. Dan duikt u zonder boot, en dat is op een winderige week meer waard dan het klinkt. Het is bovendien de opzet die werkt wanneer de een duikt en de ander niet — de duiker neemt de ochtendboot, de ander zwemt vanaf het strand, en u ziet elkaar bij de lunch. Reist u met niet-duikers, dan is een duiksafari vrijwel onwerkbaar en is een huisrif het voor de hand liggende antwoord.

De zuidelijke safari's vertrekken uit Port Ghalib en Hamata, en dat verklaart voor een groot deel waarom duikers naar Marsa Alam vliegen in plaats van naar Hurghada. Boekt u een safari, controleer dan niet alleen de route maar ook de vertrekhaven en de dag waarop u aan boord moet zijn: een charter die een dag te laat aankomt, kost u geen dag maar de hele boot.

Wat een duikweek kost, en welke posten buiten de prijs vallen

Wij noemen hier geen bedragen die tegen de tijd dat u dit leest niet meer kloppen, en elke pagina die dat wel doet, verdient argwaan. Wat wel stabiel is, is de vorm van de rekening. Egypte hoort tot de goedkopere plekken ter wereld om te duiken en om te leren duiken, en juist de dagelijkse posten — flessen, begeleiding, cursussen — maken het goedkoop. De kosten waarop mensen zich verkijken, hangen aan een voertuig, een boot of een grens.

Vraag daarom wat een genoemde prijs bevat voordat u twee scholen vergelijkt. Huurmateriaal staat vaak los van de duik zelf, en een week volledige uitrusting huren loopt op tot echt geld als u niets eigens hebt meegenomen. Op kantduikdagen in Dahab vraagt u wie de flessen naar het water draagt, of het ritje naar de plek in het bedrag zit en hoeveel duiken dat bedrag dekt. Op bootdagen vraagt u of lunch, nitrox en de tweede of derde duik erbij zitten of achteraf worden gerekend.

Daarnaast staan de bedragen die ter plaatse contant worden geïnd. Grote delen van deze kust liggen in beschermd gebied, en waar een parkbijdrage geldt, wordt die gewoonlijk op de boot afgerekend in plaats van vooraf bij uw boeking opgeteld; bij de Giftun-eilanden voor Hurghada gaat het net zo. Neem daarvoor kleine biljetten in Egyptische ponden mee en geef het zonder discussie: die bescherming is de reden dat de betere riffen er nog uitzien zoals ze eruitzien. Fooi voor de bemanning is gebruikelijk en reëel. De duikverzekering is de laatste post, en de post die de meesten overslaan — een valse besparing, waarover verderop meer.

Schildpadden, doejongs en dolfijnen: wat u eerlijk mag verwachten

Meerdere baaien aan de zuidkust hebben zeegrasvelden in ondiep, beschut water, en Abu Dabbab en Marsa Mubarak zijn de twee waar de meesten naartoe worden gebracht. Soepschildpadden grazen er en worden vrijwel dagelijks gezien, en dichter bij een garantie komt u met dieren niet. Met doejongs ligt het volstrekt anders. Er zijn er zeer weinig langs de hele kust, ze trekken rond, en wie u er een belooft, verkoopt iets wat hij niet kan leveren.

Stel uw verwachtingen ook bij over de omstandigheden. Deze baaien zijn ondiep en zanderig, en het water erin is vaak troebel — niets vergeleken met de helderheid langs de rifwanden. Ga vroeg, voordat de hotelgroepen arriveren. Houd afstand, en doe niet mee aan een achtervolging met vinnen vooruit. Het opdringen aan deze dieren is hier een werkelijk probleem geweest, en een gids die u laat achtervolgen, is geen goede gids. Een doejong die van zijn graasplek wordt weggejaagd, vertrekt gewoon, en zo houdt een baai op de moeite waard te zijn.

Sha'ab Samadai, verkocht als Dolphin House, is een hoefijzervormig rif waarin spinnerdolfijnen overdag rusten. De lagune is gezoneerd en het kerngebied waar ze slapen mag u niet in, wat terecht is en waarover niet te twisten valt. Op sommige dagen ziet u ze vanaf de grens, op andere niet. Het rif zelf is mooi en druk. Sataya, verder naar het zuiden, werkt volgens hetzelfde beginsel. Behandel dit alles als een rifduik met een mogelijke bonus in plaats van als een geboekte ontmoeting, dan komt u niet teleurgesteld thuis.

Haaien, en hoeveel zorgen u zich daarover moet maken

Er zijn haaien in de Rode Zee, en voor een flink aantal duikers is dat precies de reden voor de reis. Rifhaaien zijn op de zuidelijke riffen een gewoon gezicht. Oceanische witpunthaaien zijn in de herfst waarschijnlijker bij de blootgestelde plekken verder uit de kust, met Elphinstone voorop, en dat is een van de redenen waarom de zuidelijke safariroutes bestaan en waarom aanbieders daarvoor een minimum aan ervaring stellen.

Incidenten zijn zeldzaam, en het standaardadvies is saai en toch het volgen waard: voer nooit vissen, blijf bij uw groep en doe wat de briefing zegt. Het meeste risico bij het duiken in Egypte heeft niets met dieren te maken. Het zit in diepte, stroming en gasplanning, en in duikers die zich voorbij hun opleiding laten trekken op een plek waarover aan tafel hoog is opgegeven.

Dat is meteen de eerlijke omlijsting van het hele onderwerp. Wilt u haaien zien, boek dan de plekken en het seizoen waarin dat aannemelijk is en aanvaard dat het kan uitblijven. Verontrust het idee u, dan brengen de beschutte baaien en ondiepe koraaltuinen — samen verreweg het grootste deel van het duiken hier — u nergens in de buurt van een haai, en verliest u niets.

Snorkelen, als u niet duikt

Een groot deel van het rif ligt enkele meters onder het oppervlak, en op sommige stukken van deze kust bereikt u het vanaf het strand. Dat is het bijzondere, niet de diepte. Snorkelaars zien op de ondiepe plekken een flink deel van wat duikers zien: koraal, rifvissen, schildpadden die boven het zeegras grazen. Gezinnen met kleine kinderen en gezelschappen waarin de een duikt en de ander niet, zijn hier goed op hun plek.

Om te snorkelen zijn beschutte baaien beter dan spectaculaire steile wanden. De lagunes rond El Gouna, de baaien ten zuiden van Marsa Alam en de rustiger inhammen bij Dahab werken allemaal. Vraag na of een boottocht werkelijk bij ondiep rif stopt, want sommige zijn opgebouwd rond diepe plekken waar een snorkelaar alleen het blauw in staart. Als u alleen warm water en vissen wilt, sla de cursus dan over.

Controleer vóór het boeken wat er voor uw eigen hotel ligt, want dat verschilt enorm en de foto's helpen u niet. Sommige huizen liggen aan een zoomrif waar u zo op kunt zwemmen. Sommige hebben een steiger over de koraalplaat, zodat u meteen in dieper water stapt — dat is geen luiheid van het hotel, want over de plaat lopen beschadigt het rif en snijdt uw voeten open. En sommige liggen aan een zandbaai zonder enig koraal. De duikschool op het terrein beantwoordt die vraag meestal gewoon per e-mail, en één eerlijk antwoord is meer waard dan een pagina met beoordelingen.

Wanneer u moet gaan, en het addertje dat niemand noemt

Het water blijft het hele jaar aangenaam, maar het beweegt. Op zijn koudst, meestal in februari en maart, zakt het in het noorden naar ruim 20 °C, en een dikker pak met kap is dan geen optie meer, maar een plicht. In de nazomer ligt het rond de 30 °C, en velen duiken in een shorty. Het diepe zuiden is het hele jaar iets warmer.

En hier komt het addertje. De zomer brengt het warmste water en de langste dagen, maar in het binnenland komt Egypte in juli en augustus vaak boven de 40 °C, wat tempeldagen onaangenaam maakt en voor kinderen en oudere reizigers soms onverstandig is. De winter past bij Luxor en Aswan, grofweg oktober tot april — dus precies wanneer u aan de kust het dikkere pak nodig hebt.

Voorjaar en najaar zijn het verstandige compromis. De variabele die iedereen vergeet, is de wind: winderige periodes komen in het noorden het hele jaar voor, en die kunnen bootdagen op korte termijn omgooien, vooral rond Sharm en Hurghada. Bouw een reservedag in als het duiken het doel van de reis is, in plaats van ervan uit te gaan dat elke geboekte dag doorgaat.

Maand voor maand is het patroon eenvoudig genoeg, en de watertemperaturen bij Hurghada geven er een handvat bij: ongeveer 22 °C in januari en februari, 23 °C in maart, 25 °C in april, 27 °C in mei, 30 °C of meer van juli tot en met september, 28 °C in oktober en 26 °C in november. December tot februari geeft milde dagen, koele avonden en het dikste pak van het jaar. Maart tot mei wordt gestaag warmer en is tegelijk de winderigste periode, wanneer de overheersende noordenwind het hardst doorzet. Juni tot augustus is zo heet dat alles landinwaarts feitelijk afvalt en de zee de enige aangename plek is.

September tot november is de beste combinatie die deze kust te bieden heeft: het warmste water, de rustigste reeks dagen en de grootste kans dat de plekken verder uit de kust doorgaan zoals gepland. Kunt u uw data vrij kiezen, kies dan de herfst. Zit u vast aan de schoolvakanties, neem dan de wind voor lief en plan met een dag speling; dat scheelt meer dan welke keuze van basis ook.

Stroming, zicht en de dagen die gewoon vervallen

Het zicht is het eerste wat duikers aan deze kust opvalt, en het loopt standaard op tot 20 of 30 meter — beter dan de meesten van thuis kennen en beter dan de gemiddelde tropische bestemming. Gelijkmatig is het niet. De zeegrasbaaien zijn ondiep, zanderig en vaak troebel, en een drukke plek laat in de middag is slechter dan dezelfde plek om acht uur 's ochtends. Vroege boten zijn dus niet alleen een manier om de drukte voor te blijven.

Stroming is een eigenschap van de plek en niet van de regio. Veel beschutte riffen en huisriffen hebben er geen die het vermelden waard is, en precies daarom past het gebied bij beginners. De zeestraten en de torens verder uit de kust zijn een andere zaak: de riffen in de Straat van Tiran en Elphinstone zijn driftduiken in werkelijk bewegend water, en die belonen ervaring en geen enthousiasme. Het verschil tussen die twee categorieën is het ding dat u moet begrijpen voordat u een week boekt, want een school die de makkelijke plekken goed draait, is niet per se de school die u op een driftduik wilt.

Wat u werkelijk een dag kost, is de wind. Een noordelijke bries is hier normaal en in het voorjaar het sterkst, en zodra hij doorzet, vervallen de blootgestelde plekken verder uit de kust, soms meerdere dagen achtereen, terwijl de boten binnen de beschutte riffen blijven of helemaal niet uitvaren. Hier houdt een huisrif op een luxe te zijn en wordt het een verzekering: het maakt van een weggeblazen ochtend een duik in plaats van een wachtdag. Plan een week rond vier of vijf duikdagen in plaats van zeven, dan kan het weer er een nemen zonder de reis te bederven.

Hier leren duiken, en hoe u een duikschool beoordeelt

Dit is een verstandige plek om te leren duiken. Een beginnersbrevet duurt normaal drie tot vier dagen: theorie, oefeningen in ondiep water, dan een handvol buitenwaterduiken. Warme, heldere, rustige omstandigheden nemen het meeste weg van wat het leren elders zwaar maakt. Opfriscursussen voor duikers met een lange pauze zijn kort en na een jaar zonder water zinvol.

De duikschool beoordelen is belangrijker dan het logo van de duikorganisatie aan de deur. Vraag hoeveel duikers een gids mee onder water neemt. Controleer of er voor veeleisende duiken een checkduik wordt gedaan en of men uw logboek wil zien — de scholen die daar nooit naar vragen, zijn de scholen die u moet mijden. Bekijk het huurmateriaal en of er zuurstof aan boord is.

De verzekering is uw zaak. Gewone reisverzekeringen sluiten duiken vaak uit of dekken het slechts tot geringe diepte, en de behandeling van een ernstig decompressieongeval is duur. Sluit een eigen duikverzekering af. Vraag bovendien waar de dichtstbijzijnde decompressiekamer ligt; in het diepe zuiden luidt het eerlijke antwoord soms: behoorlijk ver weg. Dat pleit voor conservatief duiken, niet voor thuisblijven.

Voorbij het eerste brevet is Egypte een verstandige plek om opleiding op te bouwen, en een slechte plek om er lukraak bij te kopen. Een cursus die u beter maakt in het duiken dat u toch al doet — drijfvermogen, navigatie, een nitroxaantekening voor opeenvolgende duikdagen — is uw vakantietijd waard. Een dieptespecialisatie die u in één week aanschaft omdat een plek aan tafel is opgehemeld, is dat niet. Dahab is daarnaast een van de belangrijkste freedivecentra ter wereld, en het beschutte, stromingsvrije diepe water van het Blue Hole is voor dieptetraining vrijwel ideaal — een eigen reden om daarheen te gaan, en geen reden om uw grenzen met de fles op te rekken.

Visum, vergunningen en het papierwerk waarop duikers struikelen

Voor de vastelandkust — Hurghada, El Gouna, Safaga, Marsa Alam en alles ten zuiden daarvan — hebt u het volledige Egyptische toeristenvisum nodig, en dat vooraf online aanvragen is voor de meeste nationaliteiten de eenvoudigste weg. Er is geen kortere route en geen regionale vergunning, want de kust van de Rode Zee ten zuiden van Suez is gewoon vasteland. Dat is de makkelijke helft.

De Sinaï is de lastige helft. Wie op de luchthaven van Sharm el-Sheikh aankomt, kan afhankelijk van de nationaliteit een gratis vergunning krijgen die alleen voor de Sinaï geldt in plaats van een volledig visum. Zij loopt ongeveer twee weken en dekt de oostelijke Sinaï-kust — Sharm, Dahab, Nuweiba en Taba — plus de weg landinwaarts naar Sint-Catharina. De rest van het land dekt zij niet, dus Caïro, Luxor en Aswan vallen af, en zij wordt breed gerapporteerd als niet geldend voor het Ras Mohammed Nationaal Park en voor duiktochten.

Voor een duiker is juist die laatste zinsnede het hele punt. Is Ras Mohammed een deel van de reden om te gaan, of vliegt u door naar Caïro, neem dan het gewone toeristenvisum en denk er verder niet over na. De regels rond die vergunning zijn in de loop der jaren meer dan eens gewijzigd, dus behandel alles wat u erover leest — deze pagina inbegrepen — als vertrekpunt en bevestig de actuele stand bij uw luchtvaartmaatschappij of een consulaat voordat u een niet-restitueerbare vlucht boekt.

Lees daarnaast het reisadvies van uw eigen overheid, in Nederland dat van het ministerie van Buitenlandse Zaken op Nederlandwereldwijd.nl en in België dat van de FOD Buitenlandse Zaken op diplomatie.belgium.be. De adviezen over de Sinaï verschillen per land en veranderen in de loop van de tijd, en zij kunnen uw verzekeringsdekking raken. Deze pagina noemt met opzet geen actueel niveau, want dat zou op de dag dat u dit leest al achterhaald kunnen zijn. Lees het zelf, en lees het gedeelte over uw werkelijke route in plaats van alleen de inleiding.

Duiken met kinderen, en met mensen die zelf niet duiken

De Rode Zee gaat met gemengde gezelschappen beter om dan de meeste duikbestemmingen, en dat is de praktische reden waarom zo veel gezinnen hier terechtkomen. Ondiepe, beschutte baaien betekenen dat een snorkelaar een echte versie ziet van wat de duikers zien en geen troostprijs. Voor schildpadden die boven het zeegras grazen hebt u een masker nodig en geen fles, en dat is het beeld dat een kind van zes jaren later nog navertelt. De opleidingsorganisaties kennen jeugdbrevetten en begeleide proefduiken, dus een kind of een nieuwsgierige partner kan één keer onder water ademen zonder zich aan een cursus te binden.

De kanttekeningen zijn de oever en de hitte. Een zoomrif met een steiger erover is geen pierenbadje, dus kleine kinderen hebben een werkelijk zandige baai of een beschutte lagune nodig, en dat controleert u vóór het boeken en niet erna. Luchttemperaturen midden in de zomer zijn zwaar voor jonge kinderen, en zon die van water en licht zand terugkaatst, verbrandt sneller dan mensen verwachten. Bedek u liever dan te vertrouwen op opnieuw insmeren.

Splitst uw gezelschap zich in duikers en niet-duikers, bouw de week dan rond die scheiding op in plaats van ertegenin te werken. Een hotel met een huisrif en een eigen duikschool laat de duikers 's ochtends twee flessen doen en iedereen bij de lunch samenkomen. Een duiksafari doet het omgekeerde en zet de niet-duiker een week lang vast op een boot. Marsa Alam en de baaien van de Sinaï passen bij het gemengde gezelschap; El Gouna is de plek om over na te denken als de snorkelaar er niet blij mee is elke dag op een boot te zitten.

Het rif ontzien, en wat de regels van u vragen

De reden dat de betere delen van deze kust er nog uitzien zoals ze eruitzien, is dat grote stukken ervan beschermd gebied zijn, dat op sommige plekken het aantal boten en de instappunten worden geregeld, en dat gidsen u horen te briefen voordat er iemand te water gaat. Neem die briefing serieus in plaats van haar als formaliteit weg te knikken. De regels zijn hier in de loop der jaren strenger geworden, en dat is winst en geen ergernis.

De eigen gewoonten wegen zwaarder dan mensen aannemen, want een rifplaat in een halve meter water is het kwetsbaarste wat er in zee bestaat, en de schade komt meestal van een vinslag die u zelf niet hebt opgemerkt. Ga niet op koraal staan, raak niets aan, klik uw slangen en meters vast in plaats van ze te laten slepen, en duik op uw eigen tempo in plaats van achter de vinnen van een gids aan te jagen. Waterschoenen zijn er om over steen en koraal in en uit het water te komen, niet om over het rif zelf te lopen.

Eén kleine ruil maakt werkelijk verschil: een lycrashirt of een oud T-shirt in plaats van steeds opnieuw zonnebrand op rug en schouders. Dat is beter voor uzelf over een week van volle dagen in de zon, en beter voor het water waarin u drijft. En komt de parkbijdrage op de boot langs, betaal hem dan. Dat is het mechanisme dat de plekken die de vlucht rechtvaardigen, de vlucht waard houdt.

Wat u meeneemt, en wat thuis kan blijven

Neem de dingen mee die slecht passen als u ze huurt en niets wegen: een masker waarvan u weet dat het sluit, en uw eigen computer als u er een hebt. De thermische bescherming is de beslissing die van uw data afhangt. Late zomer is voor de meesten shortyweer; februari en maart betekenen in het noorden een 5mm-pak en, voor wie het snel koud krijgt, een kap erbij. Het zuidelijke water is het hele jaar iets warmer, wat het antwoord ongeveer één dikte verschuift. Vraag uw school wat haar verhuurvoorraad werkelijk bevat voordat u ervan uitgaat dat er een kap beschikbaar is.

De rest van de lijst is kort en weinig opwindend. Waterschoenen, omdat een groot deel van deze oever uit koraal en steen bestaat in plaats van uit zand. Een lycrashirt. Een warme laag voor de avond, waarmee u een kust die u om de warmte koos toch verrast. Contant geld in kleine biljetten voor parkbijdragen, fooien en de kleinere duikscholen, want de acceptatie van kaarten dunt buiten de hotelbalies snel uit. En uw brevetpas en een logboek dat u bereid bent te laten zien, want de scholen waarmee u wilt duiken, willen beide zien.

Duiken inbouwen in een grotere Egyptereis

De gebruikelijke opzet is: eerst de tempels, dan de kust. Caïro en het Nijldal zijn inspannend: vroeg op, hitte, veel lopen. Dat na een week duiken doen voelt als een straf; andersom wordt de kust het deel van de reis waarin u bijkomt. De meeste programma's zetten Luxor en Aswan daarom vooraan.

Welke kust dat gemakkelijk maakt, bepaalt de aardrijkskunde. Hurghada ligt ongeveer vier uur over de weg van Luxor, dwars door de woestijn, dus u sluit een nijlcruise af, verplaatst u in één ochtend naar zee en vliegt naar huis zonder nog een binnenlandse vlucht. De Sinaï ligt aan de verkeerde kant van de Golf van Suez en betekent feitelijk vliegen via Caïro, waardoor een uitstapje een aparte etappe van de vakantie wordt. Marsa Alam zit ertussenin: vier tot vijf uur van Luxor over de weg, met een eigen vliegveld als een charter bij uw data past. Tellen de tempels en het rif allebei, dan is die transfertijd het nuttigste gegeven in de hele vergelijking.

Het vliegen na het duiken bepaalt vervolgens uw laatste dag. De opleidingsorganisaties adviseren een wachttijd voor de vlucht, gewoonlijk minimaal twaalf uur na een enkele duik en langer na meerdere duikdagen. Houd u aan de richtlijn van uw eigen organisatie. Praktisch betekent dat: uw laatste duik moet ruim voor vertrek eindigen, en een binnenlandse vlucht naar Caïro telt als vliegen.

De laatste dag aan de kust is dus geen duikdag. Breng hem snorkelend door, als opvarende aan boord of met helemaal niets. Plan een week met vier of vijf duikdagen in plaats van zes, dan brengt u de reis niet door met een oog op de klok. Twee duikdagen aan een korte nijlcruise vastplakken gaat zelden goed.

Er hangt nog één planningsregel aan vast die vaak wordt vergeten. Klimt u de berg Sinaï, dan ligt de top hoog genoeg om de klim als hoogteblootstelling te behandelen, dus die hoort niet op dezelfde dag als een duik, en de meeste scholen adviseren er een vrije dag tussen te laten. Zet de berg daarom aan het begin of in het midden van de week; aan het einde botst hij met de wachttijd voor het vliegen, en dan verliest u twee dagen in plaats van één.

Wat wij regelen, en wat niet

Wij verkopen geen duiken en schrijven u er geen voor. Onze arrangementen voor de Rode Zee lopen via een lokale organisatie in Egypte, die met duikscholen en chauffeurs aan de kust werkt, en alles wordt op aanvraag berekend in plaats van via een vaste prijs verkocht. Wat u in het water doet, beslist u met de school ter plaatse, aan de hand van uw brevet, uw laatste duiken en de dag zelf.

Wat wij wel zinvol voor u kunnen uitzoeken, is het kader eromheen: welke basis bij uw duikniveau past, hoe de kust aansluit op een Caïro- of Nijlgedeelte, hoe lang de transfers werkelijk duren, hoeveel duikdagen er in een week passen zonder dat de vertrekdag een probleem wordt, en of uw reis toekan met de Sinaï-vergunning of het gewone visum nodig heeft. Dat zijn precies de punten die achteraf niet meer te repareren zijn.